Kraken’den IRS’ye 56 Milyon Kripto İşlem Formu: Mikro Ödemeler ve Staking Vergisi Tartışma Yarattı

Amerikan Vergi Dairesi(IRS)’nin yeni ‘kripto para vergilendirme’ kuralları yürürlüğe girdikten sonra, kripto borsası Kraken(Kraken) 2025 vergilendirme yılı için toplam 56 milyon adet işlem formu gönderdiğini duyurdu. Ancak bu işlemlerin büyük bölümünün ‘küçük tutarlı işlem’ olması, *kripto para vergisi*nin gerçekçi olup olmadığı ve idari yükü konusunda tartışmaları büyütüyor.

23’ünde (yerel saatle), Kraken’in resmî blogunda paylaşılan verilere göre borsa, IRS’ye 56 milyon adet ‘1099-DA’ formu iletti. Bu raporların yaklaşık 18,5 milyonu, tutarı 1 doların altında kalan işlemlerden oluşuyor. Tüm işlemlerin yarısından fazlası 10 dolar ve altı seviyede. 600 dolar ve üzerindeki hareketler ise toplamın yalnızca yüzde 8,5’ine denk geliyor. Verilere göre raporların yüzde 74’ü, 50 dolar eşiğinin altında kalan düşük montanlı işlemlerden ibaret.

Kraken’e göre sorun, bu raporların yalnızca IRS’ye gitmemesi. Tüm formlar aynı zamanda *yatırımcılar*ın kendisine de iletiliyor. Yatırımcılar bu verileri tek tek kendi beyanlarına aktarmak zorunda kalırken, yaygın kullanılan klasik vergi yazılımlarının önemli bir kısmı ‘kripto para işlemleri’ni hâlâ eksik ya da hatalı destekliyor. Kraken, aktif kripto yatırımcılarının sadece bu kayıtları düzenlemek için yılda yaklaşık 250–500 dolar ek maliyete katlandığını hesaplıyor. Şirkete göre, *eksik ve dağınık veriyle milyonlarca ‘mikro işlem’*i ayıklayıp düzenlemenin maliyeti, IRS’nin bu raporlardan elde edeceği ilave vergi gelirine kıyasla ‘orantısız’ boyutlara ulaşıyor.

Kraken’in öne çıkardığı ilk başlık, *“küçük tutarlı kripto ödemelerinde vergi istisnası olmaması”*. Mevcut sistemde, kripto para ile alınan basit bir kahve bile vergilendirilebilir olay sayılıyor. Örneğin yatırımcı, Bitcoin(BTC) ile 7,99 dolarlık bir yemek ödediğinde, kullanılan BTC’nin alış maliyetini, oluşan kâr/zararı ve bu işlemin tarihini ayrıca hesaplayıp beyan etmek zorunda kalıyor. Özgürlükçü düşünce kuruluşu Cato Enstitüsü(Cato Institute), her gün BTC ile kahve alındığı varsayımında, yıl sonunda 100 sayfayı aşan bir *vergi raporu* oluşabileceğini belirtiyor. Uzmanlara göre bu yapı, kripto paraların *günlük ödeme aracı* olarak kullanılmasının önünde ciddi bir pratik engel yaratıyor.

İkinci tartışma konusu ise *“staking getirilerinin vergilendirilme şekli”*. Bugünkü uygulamada, staking yoluyla elde edilen token’lar *cüzdana geçtiği andaki fiyat* üzerinden gelir kabul ediliyor ve gelir vergisine tabi tutuluyor. Oysa Kraken’in de vurguladığı gibi, çoğu yatırımcı bu token’ları hemen nakde çevirmiyor. Piyasa daha sonra düştüğünde, kâğıt üzerinde hesaplanan gelir fiilen eriyebiliyor. Yatırımcı ise değeri düşmüş varlık üzerinden, geçmişte oluştuğu varsayılan *“görünmez kazanç (phantom income)”* için vergi ödemiş oluyor. Kraken, 1 doların altında görünen çok sayıda işlemin aslında bu tür *staking ödülleri*nden kaynaklandığını aktarıyor.

ABD Kongresi’nde, bu sorunların en azından bir kısmını hafifletmeye dönük tasarılar gündeme gelmiş durumda. Görüşülen çalışmalar arasında, *“küçük tutarlı kripto işlemlerinde vergi istisnası”* da yer alıyor. Ancak mevcut taslaklarda bu istisna yalnızca *stablecoin* işlemleriyle sınırlı. Kraken ise hem daha geniş kapsamlı bir *muafiyet eşiği* tanımlanması hem de bunun enflasyona endekslenerek kötüye kullanımı engelleyecek bir çerçeveye oturtulması gerektiğini savunuyor.

Şirket ayrıca, staking gelirlerinde vergi doğuran anın da esnetilmesini talep ediyor. Kraken’e göre yatırımcılar, staking ödülünün *cüzdana geçtiği anda mı* yoksa *satıldığı anda mı* vergileneceğini seçebilme hakkına sahip olmalı. Borsa, hem kendi sistemlerinin hem de diğer büyük oyuncuların altyapısının, *her iki vergilendirme yöntemini de* teknik anlamda destekleyebilecek seviyede olduğunu belirtiyor.

Bu gelişmeler, *kripto para vergilendirmesi*nin mevcut hâliyle günlük kullanım pratikleriyle tam uyuşmadığını gösteriyor. Önümüzdeki dönemde; hem ABD’de hem de küresel ölçekte, *düzenleyici sıkılaşma* devam ederken, vergi sistemi ile kripto ekosisteminin gerçek işleyişini uyumlu hale getirme çabalarının giderek daha fazla gündem işgal etmesi bekleniyor. Yorum: Özellikle mikro ödemeler ve staking özelinde getirilecek net, pratik ve maliyet-etkin kuralların, hem vergi idaresi hem de yatırımcılar için süreci sadeleştireceği görüşü ağırlık kazanıyor.