Ethereum(ETH) Kurucusu Vitalik Buterin, MEV Sandviç Saldırısının Hedefi Oldu: Şifreli Mempool Tartışması Alevleniyor

이therum(ETH) kurucu ortağı Vitalik Buterin, uzun süredir ‘MEV(maksimum çıkarılabilir değer)’ sorununa çözüm çağrısı yaparken, kendi işleminin de aynı sorunun hedefi olduğu ortaya çıktı. Sektörde bu durum, MEV probleminin hâlâ ‘yapısal’ olarak çözülemediğinin somut bir örneği olarak yorumlanıyor. ‘MEV’, ‘sandviç saldırısı’ ve ‘Buterin’ başlıkları bu tartışmanın merkezinde yer alıyor.

30’unda (yerel saatle), on-chain verilerine göre Vitalik Buterin, DigitalBits(XDB) 26 bin 544 adetini yaklaşık 3,86 dolar karşılığında 0,00197 Ethereum(ETH) (yaklaşık 4,56 dolar) ile takas ederken bir ‘sandviç saldırısı’nın hedefi oldu. İşlem, Ethereum blok 24.993.038’de gerçekleşti ve işlem öncesi–sonrası fiyat hareketleri incelendiğinde, bir botun devreye girerek fiyatı yapay biçimde oynattığı anlaşıldı. ‘Sandviç saldırısı’, kullanıcının işlemi bloklara eklenmeden hemen önce alım yaparak fiyatı yukarı çeken, kullanıcı işlemi gerçekleşince de hızlıca satışa geçip aradaki farktan kazanç elde eden bir yapı olarak biliniyor.

Analizlere göre saldırgan bot, yaklaşık 1,14 milyon dolar (yaklaşık 16,7 milyar won) tutarında wrapped Ethereum(WETH) kullanarak SushiSwap ve Uniswap V2 havuzları arasındaki fiyatı manipüle etti. Bu müdahale sonucunda Buterin’in işlemi ‘biraz daha kötü bir fiyatla’ gerçekleşmiş görünüyor. Ancak bu örnekte ilginç olan nokta, hem botun hem de Buterin’in ciddi bir kazanç veya kayıp yaşamamış olması. Botun, yaklaşık 5,14 dolarlık gas harcaması da hesaba katıldığında ‘kâr edemediği’, Buterin’in fiili kaybının ise sadece birkaç cent seviyesinde olduğu tahmin ediliyor. ‘MEV botu’, ‘sandviç saldırısı’ ve ‘WETH’ bu olayda öne çıkan başlıklar.

Bu olay, kısa vadeli kazançtan çok, MEV botlarının ne kadar ‘endüstriyelleştiğini’ gösteren bir örnek olarak öne çıkıyor. Günümüzde ‘MEV botları’, herkese açık mempool’da bekleyen hemen her işlemi gerçek zamanlı tarıyor ve kâr potansiyeli çok düşük ya da belirsiz olsa bile saldırı denemesi yapıyor. ‘Verimsiz’ görünen bu işlemler bile, çok sayıda deneme üzerinden toplamda hatırı sayılır MEV oluşturabiliyor. MEV, blok üreticilerinin veya onların adına hareket eden aktörlerin, işlem sırasını yeniden düzenleyerek veya belirli işlemleri araya sıkıştırarak ekstra kazanç elde etmesi anlamına geliyor. Özellikle ‘sandviç saldırıları’, MEV’nin en agresif ve kullanıcıyı en fazla mağdur eden türü olarak öne çıkıyor.

Bugüne kadar Ethereum(ETH) ekosisteminde biriken toplam MEV miktarının 1,2 milyar doları (yaklaşık 1,76 trilyon won) aştığı tahmin ediliyor. Bunun yaklaşık yüzde 51’lik kısmının sandviç saldırılarından kaynaklanması, bu yöntemin ‘ne kadar sistematik’ uygulandığını gösteren çarpıcı bir veri. ‘Toplam MEV hacmi’, ‘sandviç saldırılarının payı’ ve ‘kullanıcı kayıpları’ tartışmanın odak noktaları hâline gelmiş durumda.

Vitalik Buterin son aylarda bu tabloyu değiştirmek için özellikle ‘şifreli mempool (encrypted mempool)’ fikri üzerinde duruyor. Bu yaklaşımda, kullanıcı işlemlerinin içeriği, blok üretimi tamamlanana kadar gizli tutuluyor. Böylece MEV botlarının, işlem detaylarını önceden görerek sandviç saldırısı gibi yöntemlerle araya girmesinin önüne geçilmesi hedefleniyor. Buterin, MEV’yi defalarca ‘sıradan kullanıcılara kesilen görünmez bir vergi’ olarak tanımladı ve *ileri seviye bot operatörlerinin* piyasayı sistematik biçimde ‘kullanıcı aleyhine çarpıtabileceğini’ vurguladı. ‘Şifreli mempool’, ‘görünmez vergi’ ve ‘kullanıcı korunması’ başlıkları bu tartışmada kritik önem taşıyor.

Bu son saldırının arkasında, kripto piyasasında kötü şöhret kazanmış bir isim olduğu iddia ediliyor: ‘Jaredfromsubway.eth’. 20 Ocak 2024’te (yerel saatle), on-chain analiz platformlarına göre bu adres, 2023’teki meme coin çılgınlığı sırasında Dogecoin(DOGE) benzeri token’ları hedef alan agresif MEV stratejileriyle gündeme gelmişti. O dönemde söz konusu bot, Ethereum ağındaki toplam gas ücretinin yaklaşık yüzde 7’sini tek başına tüketen bir hacme ulaştı. Bugüne kadar yüz binlerce işlem üzerinden 7 milyon doların (yaklaşık 10,26 milyar won) üzerinde değer ‘çektiği’ tahmin ediliyor. ‘Jaredfromsubway.eth’, ‘gas tüketimi’ ve ‘MEV kârlılığı’ bu olayla birlikte yeniden konuşulmaya başlandı.

Daha dikkat çekici olan ise bu botun, akıllı kontrat yükseltmeleri, mempool filtreleme girişimleri ve fonları hedef alan çeşitli savunma önlemlerine rağmen hâlâ aktif kalması. Analistlere göre bu tür botlar, yeni güvenlik katmanlarına hızla uyum sağlayarak stratejilerini sürekli güncelliyor. Bu da MEV ekosistemini, adeta ‘savunma–saldırı yarışı’na dönüştürüyor. ‘Bot evrimi’, ‘savunma mekanizmaları’ ve ‘oyun teorisi’ temelli yaklaşımlar, geliştirici topluluk içinde öne çıkan tartışma başlıkları arasında.

Sonuç olarak Vitalik Buterin’in birkaç centlik zararla atlattığı bu sandviç saldırısı, parasal büyüklüğünden çok *MEV’nin ne kadar derine işlendiğini* gösteren sembolik bir vaka olarak öne çıkıyor. Olay, ‘MEV riskinin kullanıcı ayrımı yapmadığını’, hatta sorunu çözmek için en çok çaba harcayan isimleri bile hedef alabildiğini kanıtlıyor. Ethereum topluluğu, şifreli mempool, protokol düzeyinde yeniden sıralama kısıtları ve adil sıralama çözümleri gibi farklı yolları tartışmaya devam ediyor. Ancak uzmanların ‘yorum’una göre, botların adaptasyon hızı ve MEV’nin ekonomik cazibesi düşünüldüğünde, kısa vadede tamamen ortadan kalkmış bir MEV ortamı beklemek gerçekçi görünmüyor. ‘MEV’, ‘sandviç saldırıları’ ve ‘Buterin’ etrafındaki tartışmalar, Ethereum(ETH) ekosisteminin önümüzdeki dönemde de ana gündem maddelerinden biri olmayı sürdürecek.