Optimism(OP), OP Enterprise hamlesiyle kurumsal blokzincir altyapısında büyüyor

Optimism(OP), kurumsal blokzincir altyapısı pazarına daha güçlü şekilde yöneliyor. Messari Research’ten Austin Weiler’ın paylaştığı son rapora göre, OP Labs’in ilk çeyrekte duyurduğu ‘OP Enterprise’ hamlesi, özel zincir talebini toplarken OP Mainnet ve genel olarak OP Stack kullanımını da büyütüyor. Bitpanda’nın Vision Chain girişimi ve ether.fi’nin OP Mainnet’e geçişi, Optimism’in yalnızca bir katman-2 çözümü olmaktan çıkıp kurumlara uygun bir yürütme altyapısına dönüştüğünü gösteren başlıca örnekler arasında yer alıyor.

Messari Research’e göre OP Labs, 29 Ocak’ta yerel saatle, tam yönetilen, kendi kendine yönetilen ve OP Mainnet olmak üzere üç kademeden oluşan ‘OP Enterprise’ çözümünü tanıttı. Bu ürün, kurumların ayrı bir blokzincir operasyon ekibi kurmadan özel zincir devreye alıp yönetebilmesini hedefliyor. Merkezi borsalar, fintech şirketleri, ödeme sağlayıcıları ve finans kuruluşları ana müşteri grubu olarak öne çıkıyor. Zincir kurulumunda sıkça sorun yaratan RPC, indeksleyici, oracle, cüzdan, köprü ve uyumluluk araçlarının tek pakette sunulmasıyla, daha önce 6 ila 12 ay sürebilen devreye alma süresinin 8 ila 12 haftaya indirilmesi amaçlanıyor.

Bu yaklaşım, Optimism’in odağını tek bir kamusal ağın büyümesinden ‘amaca özel zincirlerin’ kitlesel üretimine kaydırdığını gösteriyor. Austin Weiler, kurumların önce OP Mainnet üzerinde test yaptığı, ardından özel zincire geçtiği yapının, OP Stack genişlemesinde yeni standart haline geldiğini belirtti. Mart sonu itibarıyla Mainnet üzerinde çalışan OP tabanlı zincir sayısı 34’e ulaştı. Bu ağların, toplam katman-2 faaliyetinin yüzde 40’ından fazlasını ve tüm kripto faaliyetinin yüzde 7’sinden fazlasını oluşturduğu aktarıldı.

En dikkat çeken örneklerden biri Bitpanda’nın ‘Vision Chain’ projesi oldu. Bitpanda, 26 Mart’ta yerel saatle, tam yönetilen OP Enterprise katmanında devreye alınacak ilk zincirin Vision Chain olduğunu açıkladı. Proje, Avrupa’daki finans kurumlarına yönelik tokenlaştırılmış varlık ihracı, euro sabit coin dolaşımı ve düzenlemelere uyumlu DeFi uygulamalarını desteklemek için tasarlandı. 200 milisaniyelik blok süresi, ZK kanıt tabanlı aynı gün çekim yapısı ve MiCA ile uyumlu euro sabit coin gas ödemeleri öne çıkan teknik özellikler arasında yer aldı. Bitpanda, ana ağ lansmanını 2026’nın ikinci yarısında yapmayı planlıyor.

OP Mainnet tarafında da gerçek kullanım artışı dikkat çekti. ether.fi, 15 Nisan’da yerel saatle, Cash ürününü Scroll’dan OP Mainnet’e taşıdı ve yaklaşık 220 milyon dolarlık TVL getirdi. Köprü mühendisliği, oracle desteği ve varlık metaverisi taşınmasını içeren süreç sadece üç günde tamamlandı. ether.fi, o dönemde 5,7 milyar dolarlık TVL’ye sahip büyük bir DeFi protokolüydü. Staking, getiri kasaları ve kripto kartlı ödemeler ana faaliyet alanları arasında bulunuyordu. Özellikle Cash ürününün protokol gelirlerinin yaklaşık yüzde 50’sini oluşturması, OP Mainnet’in ödeme odaklı DeFi merkezi olma ihtimalini güçlendirdi.

Bu gelişme, hızla büyüyen kripto kartlı ödeme pazarıyla da örtüşüyor. Rapora göre söz konusu pazar, Ocak 2023 ile Ağustos 2025 arasında yıllık ortalama yüzde 106 büyüme kaydetti. ether.fi Cash’in genişlemesi, staking ağırlıklı gelir modelinden çıkıp tekrarlanabilir ödeme gelirine yönelme olarak değerlendiriliyor. Messari Research, ether.fi’nin UserSafe bakiyesinin 2028’e kadar temel senaryoda 539,2 milyon dolara, güçlü senaryoda ise 1,005 milyar dolara ulaşabileceğini öngörüyor. Bu fon akışının önemli bölümünün OP Mainnet üzerinden geçebileceği düşünülüyor.

Kurumsal talebe dönük ürün geliştirmeleri de sürdü. Sunnyside Labs, 7 Nisan’da yerel saatle, OP Stack için ilk yerel gizlilik altyapısı olan ‘Privacy Boost’u duyurdu. Çözüm, ZK kanıtları ile güvenilir yürütme ortamını birleştirerek zincir üstünde gizli işlemleri mümkün kılıyor. 500 milisaniyenin altında kanıt üretim süresi ve saniyede 1.800’ün üzerinde işlem kapasitesi sunduğu belirtildi. Ürün; hazine yönetimi, maaş işlemleri ve karşı taraf pozisyon yönetimi gibi herkese açık defterde doğrudan görünmesi istenmeyen kullanım alanlarını hedefliyor. 28 Nisan’da yerel saatle, Soneium ilk entegre zincir olarak açıklandı. Mastercard, Bitpanda ve Ink de erken kullanıcı örnekleri arasında gösterildi.

Veriler, OP Stack ekosisteminin ilk çeyrekte daha geniş piyasa yavaşlamasından etkilendiğini ortaya koyuyor. TVL, 2024’ün son çeyreğindeki 5,6 milyar dolardan 2025’in ilk çeyrek sonunda 4,8 milyar dolara gerileyerek yüzde 14,8 düştü. Aynı dönemde toplam güvence altındaki değer de 16,3 milyar dolardan 13,7 milyar dolara indi. Ancak zincirler arasında belirgin farklar görüldü. Base, 4 milyar dolarla en yüksek TVL’yi korusa da yüzde 11,7 düşüş yaşadı. OP Mainnet yüzde 33,4 gerileyerek 194,4 milyon dolara indi. Ink ise 462,8 milyon dolarlık TVL ile yalnızca yüzde 3,7 düşüş gösterdi ve daha dayanıklı bir görünüm sergiledi.

Ekonomik faaliyeti ölçen ‘chain GDP’ verisinde Ink öne çıktı. En büyük beş OP zincirinin ilk çeyrek toplam chain GDP’si 144,8 milyon dolara ulaştı ancak önceki çeyreğe göre yüzde 29,9 geriledi. Buna karşın Ink, 254.200 dolardan 2,2 milyon dolara çıkarak yüzde 776,9 büyüdü. Bu artışta, Aave V3 tabanlı borç verme protokolü ‘Tide’ faaliyetindeki yükseliş etkili oldu. Base, 132,8 milyon dolarla en büyük katkıyı sağladı fakat yüzde 26,6 düşüş kaydetti. Unichain’de düşüş yüzde 84,3 ile daha sert oldu. OP Mainnet de yüzde 37,2 geriledi.

DeFi tarafında ise borç verme segmenti görece daha dirençli kaldı. Base, OP Mainnet ve Unichain genelinde aktif krediler 2 milyar dolardan 1,9 milyar dolara gerileyerek sadece yüzde 4,6 düştü. Morpho, 1,3 milyar dolara çıkarak yüzde 5,3 büyüdü ve pazar payını yüzde 67,3’e taşıdı. Aave ise 531,5 milyon dolara gerileyerek yüzde 11,8 kayıp yaşadı. Buna karşılık spot DEX işlem hacimleri belirgin şekilde düştü. OP zincirlerinde günlük ortalama spot hacim 1,3 milyar dolardan 905,2 milyon dolara indi. Base hâlâ yüzde 95,8 payla liderliğini sürdürse de Unichain ve Celo’da sırasıyla yüzde 90,3 ve yüzde 72,7 düşüş görüldü.

İşlem aktivitesinde ise OP Mainnet’in toparlanması öne çıktı. OP Stack genelinde toplam işlem sayısı 2 milyardan 1,7 milyara düşerek yüzde 16,3 azaldı. Buna rağmen OP Mainnet üzerindeki işlem sayısı 162,8 milyondan 193 milyona çıkarak yüzde 18,6 arttı. Ağın toplam içindeki payı da yüzde 8,2’den yüzde 11,7’ye yükseldi. Celo da MiniPay kullanımındaki artış sayesinde yüzde 6,6 büyüme gösterdi. Raporda, ether.fi Cash geçişinin günlük 28 bin harcama işlemi ile 2 bin iç swap işlemini OP Mainnet’e taşıyabileceği ifade edildi. Bu tablo, ‘ödeme odaklı zincir üstü talebin’ OP Mainnet için yeni büyüme alanı haline geldiğine işaret ediyor.

Optimism Collective’in gelir modeli tarafında da düzenlemeye gidildi. OP Stack üzerindeki zincirler, sıralayıcı gelirinin yüzde 2,5’i ya da sıralayıcı kârının yüzde 15’i arasından hangisi büyükse onu Optimism Collective’e aktarıyor. OP Mainnet ise sıralayıcı kârının tamamını ödüyor. İlk çeyrekte OP Stack toplam sıralayıcı geliri 17,6 milyon dolara gerileyerek önceki çeyreğe göre yüzde 16,7 düştü. Collective’e aktarılan katkı tutarı ise 2,9 milyon dolarla yüzde 21,5 azaldı. Buna karşın Ethereum’daki Dencun yükseltmesinin ardından veri gönderim maliyetleri sert biçimde düştü ve zincir işletme kârlılığı korunabildi. Çeyrek içinde Ethereum’a gönderim maliyeti 108.900 dolara inerek yüzde 82,5 azaldı.

Yönetişim tarafında en önemli başlıklardan biri OP token geri alımı oldu. Optimism Foundation, 8 Ocak’ta yerel saatle, sıralayıcı gelirinin yüzde 50’sinin aylık OP alımlarına ayrıldığı 12 aylık pilot programı önerdi. Teklif, 28 Ocak’taki zincir üstü oylamada yüzde 84,4 destekle kabul edildi. İlk geri alım 5 Mart’ta yapıldı ve 95,8 ETH kullanılarak 1.574.817 adet OP satın alındı. Bu adım, ağ performansı ile OP token talebi arasında doğrudan bağ kurması açısından önemli görülüyor. Aynı dönemde ‘Season 9’ düzenlemesi kapsamında retro fonlama programının en az yıl sonuna kadar durdurulduğu, ileride hukuki yapı ve fon dağıtım sisteminde yeni değişiklikler yapılabileceği de belirtildi.

Teknik tarafta OP Stack, performans ve ölçeklenebilirlik geliştirmelerini sürdürdü. Şubat ayında Succinct, ilk tercihli ZK kanıt sağlayıcısı olarak seçildi. Böylece yaklaşık yedi gün süren çekim kesinleşme süresini kısaltma çalışmaları başladı. Mart ayında gerçek iş yüklerine dayalı performans ölçümü yapabilen bir kıyaslama çerçevesi devreye alındı. Ocak ayında ise kuantum sonrası kriptografiye geçiş için 10 yıllık yol haritası yayımlandı. Celo da Mart sonunda Jovian hard fork ile en güncel OP Stack standardına yükseltildi.

Genel tablo, 2025’in ilk çeyreğinde Optimism’in fiyat veya kısa vadeli trafik rekabetinden çok, kurumsal kullanıcıların benimseyebileceği bir katman-2 işletim sistemi olmaya odaklandığını gösteriyor. ‘OP Enterprise’ özel zincir talebini toplarken, OP Mainnet de ether.fi ve benzeri ödeme ya da gerçek varlık temelli projeler için giriş noktası haline geliyor. Messari Research’ten Austin Weiler, bu eğilimin spekülatif işlem bağımlılığını azaltıp düzenleme dostu gelir kaynaklarına dayalı yapısal dönüşüme işaret ettiğini söylüyor. Piyasa düzeltmesine rağmen OP Stack’in ‘kurumsal blokzincir altyapısı’ anlatısını giderek daha güçlü kurduğu görülüyor.