ABD Senatosu'nda Clarity Yasası Krizi: Etik Maddeler ve Kripto Soruşturmaları Piyasaya Netliği Geciktiriyor

ABD Senatosu, kripto piyasası için hazırlanan ‘Clarity Yasası’ndaki etik maddeler nedeniyle bir kez daha kilitlendi. Cumhuriyetçiler ve Demokratlar, yasa tasarısının *etik sorumluluklar* ve *hukuki yetki dağılımı* kısmında anlaşamayınca, metnin Senato Genel Kurulu’na taşınma ihtimali yeniden azaldı. ‘Clarity Yasası’, kripto para ve blokzincir piyasasına ‘düzenleyici netlik’ getirmeyi hedeflese de, hem ‘etik hükümler’ hem de ‘hukuk uygulayıcılarının yetkileri’ konusundaki çekişmeler süreci yavaşlatıyor.

Crypto in America’nın 13’ünde aktardığına göre, Demokrat senatörler salı günü yapılan toplantıda Cumhuriyetçilerin daha önce üzerinde uzlaşılan çerçeveden geri adım attığını savunarak hayal kırıklığını dile getirdi. Taraflar, mayıs ayında Senato Bankacılık Komitesi oylamasından önce *etik düzenlemeler* konusunda geçici bir uzlaşıya varmıştı. Ancak son görüşmede bu mutabakat tartışmaya açılınca ilerleme durdu.

Tartışmanın merkezinde, Başkan Trump ile bağlantılı etik yükümlülükler konusunda, eğer ABD Adalet Bakanlığı(DOJ) harekete geçmezse, eyalet başsavcılarına DOJ’a karşı dava açma imkânı tanıyan bir madde yer alıyordu. Cumhuriyetçiler ve Beyaz Saray, salı günkü toplantıda bu yetkiyi metinden çıkardı ve gerekçe olarak, diğer senatörlerin bu maddenin ileride ‘siyasi bir silah’ olarak kullanılabileceği yönündeki endişelerini gösterdi.

Bunun yerine Cumhuriyetçiler, yürütme yetkisinin yalnızca *Adalet Bakanı* ile sınırlandırılmasını önerdi ve olası etik ihlalleri için alternatif olarak ‘kelime’*azil (impeachment)* seçeneğini işaret etti. Demokratlar bu hamleyi, daha önceki taslaklara göre ‘kelime’*ani rota değişimi* olarak yorumladı ve toplantı somut bir sonuç çıkmadan sona erdi. Görüşme heyetlerinin perşembe günü yeniden bir araya gelerek bu görüş ayrılıklarını gidermeye çalışması bekleniyor.

‘yorum’Burada etik madde, kripto piyasası yasasının ötesinde, başkanlık makamına ilişkin sorumluluk ve denetim mekanizmaları tartışmasını da yeniden açmış durumda. Bu da tasarının teknik içeriğini aşan bir siyasi yük oluşturuyor.‘yorum’

Clarity Yasası’nın Genel Kurul’a gelmesini zorlaştıran bir diğer başlık ise *hukuk uygulayıcı kurumların itirazları*. Emniyet ve savcılık tarafı, yasa tasarısındaki bazı ifadelerin, ‘blokzincir tabanlı kara para aklama’ ve diğer *on-chain* suçların soruşturulmasını güçleştirebileceğini düşünüyor.

Beyaz Saray Kripto Komitesi, çarşamba günü *Ulusal Şerifler Birliği*, *Polis Teşkilatları Birliği* ve *Ulusal Savcılar Birliği* temsilcileri ile Adalet Bakanlığı, Hazine Bakanlığı ve Kongre’den isimlerin katılacağı bir toplantı planlıyor. Bu buluşmada özellikle, ‘blokzincir regülasyon netliği yasası(BRCA)’ kapsamında yer alan *geliştirici sorumluluğu* maddesi mercek altına alınacak. Söz konusu düzenleme, *emanetçi olmayan(non-custodial) yazılım geliştiricilerinin*, üçüncü tarafların kodu nasıl kullandığından genel olarak sorumlu tutulmamasını öngörürken, ‘kelime’*suç kastı* ve ‘kelime’*bilerek yasa dışı kullanım niyeti* durumunda istisna tanıyor.

Hukuk uygulayıcı kurumlar ise bu formülasyonun, blokzincir üzerindeki suçluların izini sürmeyi zorlaştırabileceği görüşünde. Buna karşın yürütme kanadı, bu maddenin suçlulara ‘kelime’*dokunulmazlık* sağlamadığını, kara para aklama, yaptırım delme ve benzeri yasadışı faaliyetler için soruşturma yetkisinin aynen korunduğunu savunuyor.

Demokrat Parti içindeki kilit isimler de, hem *etik hükümler* hem de *hukuk uygulama kaygıları* tatmin edici şekilde giderilmeden tasarıya destek vermeye sıcak bakmıyor. Mark Warner ve Catherine Cortez Masto, hukuk uygulayıcı kurumların ikna edilmediği bir metne ‘Clarity Yasası’ etiketiyle onay vermeyeceklerini açıkça ima etti.

Sonuç olarak, ‘Clarity Yasası’ kripto piyasasında ‘piyasa dostu düzenleyici netlik’ oluşturma hedefiyle gündeme gelse de, şu anda ‘kelime’*etik sorumluluklar* ve ‘kelime’*soruşturma yetkisinin sınırları* olmak üzere iki cephede tıkanmış durumda. Tasarının Senato’dan geçebilmesi için, kripto sektörüne yönelik teknik hükümlerden önce, bu siyasi ve hukuki risklerin giderilmesi gerektiği bir kez daha ortaya çıkıyor. Bu da kripto varlıklar için beklenen netlik sürecinin, Washington’daki güç dengeleri ve etik tartışmalarına sıkı sıkıya bağlı olduğuna işaret ediyor.