IMF’den Stablecoin Uyarısı: Dolar Erişimini Artırıyor, Kur İstikrarsızlığını Derinleştiriyor

IMF, ‘stablecoin’lerin *dolar erişimini* artırırken, özellikle *sabit kur rejimlerinde* ve sıkı yönetilen döviz piyasalarında *kur istikrarsızlığını* büyütebileceği uyarısında bulundu. Kurum, bu dijital varlıkların bir yandan *dolar alternatifi* ve ‘köprü araç’ işlevi gördüğünü, diğer yandan da kriz anlarında *paniği ve sermaye çıkışını hızlandıran katalizör* haline gelebileceğini vurguladı.

13’ünde (yerel saatle) IMF tarafından yayımlanan, ekonomi uzmanı Brandon Joel Tan imzalı ‘Sabit Kur Rejimlerinde Stablecoin ve Kırılganlıklar’ başlıklı çalışma makalesinde, resmi dolar arzının sınırlı olduğu ekonomilerde stablecoin’lerin oynadığı rol, teorik modeller üzerinden incelendi. Tan, bankaların ya da resmi döviz pencerelerinin talebe yetişemediği durumlarda stablecoin’lerin, piyasaya ‘dolar benzeri varlıklara erişim’ imkanı sunduğunu belirtti.

Tan’a göre *sorun*, piyasa katılımcılarının stablecoin fiyatlarını *anlık referans kur* gibi kullanmaya başlamasıyla büyüyor. Stablecoin piyasasında oluşan fiyatın, resmi kur ile serbest piyasa kuru arasındaki farkları çıplak biçimde yansıtması durumunda, *dolar kıtlığı sinyali* daha net hale geliyor. Bu da yerel para biriminden kaçışı hızlandırarak, kur üzerinde ilave baskı yaratabiliyor.

IMF’nin işaret ettiği bu *çift yönlü etki*, halihazırda çeşitli ülkelerde sahada gözleniyor. 2025’in 9 Haziran’ında (yerel saatle) Bolivya’da, havaalanı perakende noktalarının ürün fiyatlarını Tether(USDT) cinsinden etiketleyip, ödemede hem dolar hem de Bolivya para birimi kabul etmesi, stablecoin’lerin fiili bir ‘alternatif kur göstergesi’ haline geldiğini ortaya koydu. 2024’te ise Arjantin’de ortaya çıkan ve basına ‘kripto mağaraları’ olarak yansıyan yapıların, peso sahiplerinin varlıklarını dolara endeksli stablecoin’lere çevirmek için kullandığı gayriresmî kanallar olduğu bildirildi. *Yorum: Bu örnekler, sermaye kontrolleri sıkılaştığında stablecoin’lerin gölge döviz bürosu işlevi gördüğünü gösteriyor.*

Arjantin’de peso değer kaybı ve sıkı döviz kontrolleri nedeniyle fiziki dolar bulmak zorlaşırken, dolar bazlı stablecoin’ler fiilen *alternatif dolar kapısı* haline gelmiş durumda. Böylece resmi dolar piyasasının tıkandığı ortamlarda stablecoin, hem tasarruf aracı hem de *piyasa kuru barometresi* işlevini üstleniyor.

Düzenleyici kurumlar ise bu eğilimi yakından izliyor ve risklere dikkat çekiyor. 24’ünde (yerel saatle) yayımladığı bir değerlendirmede Finansal İstikrar Kurulu(FSB), dolar destekli stablecoin’lerin özellikle *gelişmekte olan ekonomilerde*, yerel para birimi yerine kullanıma kayarak ‘*parasal ikame*’yi artırabileceğini vurguladı. FSB, bu sürecin *para politikasının etkinliğini zayıflatabileceği* ve *sermaye kontrollerinin dolanılmasına* yol açabileceği uyarısında bulundu.

IMF de çalışmasında, kriz dönemlerinde stablecoin akımlarına karşı *geçici kısıtlama* dahil çeşitli *makro ihtiyati tedbirlerin* gündeme gelebileceğini belirtiyor. Kuruma göre, özellikle *dolar açığı bulunan ve döviz kuru baskısı yaşayan ülkelerde* stablecoin piyasalarının yakından izlenmesi, ani sermaye oynaklıklarını sınırlamak açısından kritik.

Bugün itibarıyla *dolar/TL kurunun 1.493,70* seviyelerine yükselmiş olduğu dikkate alındığında, *dolar talebi ve kur hassasiyeti* yüksek piyasalarda stablecoin hareketlerinin etkisi daha da belirginleşebilir. Stablecoin’ler bir yandan finansal sisteme *erişimi ve verimliliği artıran* bir araç olarak öne çıkarken, diğer yandan *kur kırılganlığı yüksek, enflasyonu baskı altında olan ya da sıkı döviz kontrolleri uygulayan* ülkeler için yeni bir *finansal istikrar riski* doğurduğu bir kez daha ortaya konmuş oldu.