ABD’nin Klarity Yasası(CLARITY Act) DeFi sorumluluğu tartışmalarıyla kritik eşiğe geldi

ABD’nin dijital varlıklar için hazırladığı kilit düzenleme olan ‘Klarity Yasası(CLARITY Act)’, Senato’daki oylama öncesinde *şartlı* destek alarak yeni bir aşamaya geçti. Ancak ‘DeFi(merkeziyetsiz finans) sorumluluğu’ etrafındaki tartışmalar, yasanın nihai geçişi önündeki en büyük ‘değişken’ olarak öne çıkmış durumda.

10 Temmuz’da ABD Federal Hukuk Uygulayıcıları Derneği(FLEOA), Senato Bankacılık Komitesi’ne sunduğu açıklamada, söz konusu tasarıyı “teknolojik yenilik ile kamu güvenliği arasında denge kuran anlamlı bir adım” olarak niteledi. Ancak DeFi’ye ilişkin maddelerde *açık bir sorumluluk çerçevesi* oluşturulmasını isteyerek tasarıya ‘koşullu destek’ verdiğini belirtti. Senato’nun 8 Ağustos’ta (yerel saatle) tatile girmesi bekleniyor ve bu tarih, fiilen mevcut yasama döneminde ‘Klarity Yasası’ için son işlem tarihi olarak görülüyor.

FLEOA özellikle DeFi’ye yönelik koruma hükümlerinin daraltılması gerektiğini savunuyor. ‘Merkeziyetsizlik(DeFi)’ söylemi kullanılarak *düzenlemelerden kaçınan* platformların engellenmesi gerektiğini vurguluyor. Kuruluş, yasa tasarısında yer alan “suç niyetini kanıtlama” eşiği anlamına gelen ‘specific intent(özel kast)’ standardının yumuşatılmasını ve mevcut federal soruşturma yetkilerinin *hiçbir şekilde daraltılmadığının* metne açıkça yazılmasını talep ediyor.

Bu talepler, son aylarda kolluk kuvvetleri ile yasa yapıcılar arasında yaşanan gerilimin merkezinde yer alıyor. Haziran’da Amerikan Savcılar Birliği ve Polis Şefleri Birliği dâhil dört kurum, Beyaz Saray’a gönderdikleri mektupta, geliştiricileri platform kullanıcılarının yasa dışı faaliyetlerinden sorumlu tutmayan 604’üncü maddeye dair kaygılarını iletmişti. Bu madde, bazı yorumlara göre, DeFi geliştiricilerini ‘kullanıcı suçlarından otomatik sorumsuz’ bırakma riski taşıyor.

Artan tartışmalar üzerine Beyaz Saray, yasaya itiraz eden kurumları toplantıya çağırdı. Görüşmeler sonrası bazı kuruluşlar açık ‘ret’ pozisyonundan ‘nötr’ çizgiye çekildi. FLEOA’nın son ‘şartlı destek’ açıklaması da bu yumuşama sürecinin devamı olarak görülüyor(yorum).

FLEOA’nın beyanı, Siyahi Hukuk Uygulayıcıları Yöneticileri Ulusal Birliği(NOBLE) tarafından yapılan destek açıklamasından yalnızca 9 gün sonra geldi. Peş peşe gelen bu destek çıkışları, ‘Klarity Yasası’nın kripto suçlarıyla mücadeleyi zayıflatacağı’ yönündeki eleştirileri boşa çıkarmayı amaçlayan bir hamle niteliğinde değerlendiriliyor. Kripto Konseyi(Crypto Council) CEO’su Ji Kim, “*Klarity Yasası* tüketiciyi koruma ve hukuk uygulama tarafında yeterince güçlü” diyerek tasarının kripto karşıtı değil, ‘net kurallı piyasa’ hedeflediğini savundu.

Senatör Cynthia Lummis(Cynthia Lummis), 8 Temmuz’da (yerel saatle) yayımladığı açıklamada bu tasarıyı “nesiller arası bir dönüm noktası” olarak tanımladı. Lummis, “2030’dan önce gerçek anlamda *dijital varlık yasası* çıkarabilmemiz için bu belki de son fırsat. Eğer tasarı geçmezse kuralları başka ülkeler koyacak, ABD ise peşinden gitmek zorunda kalacak” ifadelerini kullandı. Lummis’e göre ‘Klarity Yasası’, hem inovasyonu ABD sınırları içinde tutmak hem de net bir *dijital varlık düzenleme çerçevesi* koymak açısından kritik(yorum).

Tasarı şu anda Senato Bankacılık Komitesi ile Tarım Komitesi versiyonları arasındaki farklılıkların giderilmesini bekliyor. Etik kurallar ve Genel Kurul’daki oylama takvimi ise sürecin önündeki diğer önemli belirsizlikler. Özellikle menkul kıymet mi, emtia mı tartışması ve hangi otoritenin hangi varlık türünde yetkili olacağı gibi başlıklar, komiteler arası müzakerelerde öne çıkıyor(yorum).

Analistlere göre yasanın kaderi büyük ölçüde *DeFi sorumluluk alanı*na dair son pazarlıklara bağlı. Merkeziyetsiz finans protokollerinin hangi sınırlar içinde ‘korunacağı’ ve yasa dışı işlemler söz konusu olduğunda sorumluluğun hangi aktörlerde toplanacağı, tasarının en kritik düğüm noktaları. Bir uçta, geliştiricilerin ve arayüz sağlayıcıların neredeyse tamamen cezai sorumluluktan muaf tutulduğu bir model; diğer uçta ise kod yazarından likidite sağlayıcıya kadar çok geniş bir çevrenin “fiili işletmeci” sayıldığı sert bir model duruyor(yorum).

8 Ağustos’a yaklaşılırken, yasa yapıcılar inovasyon ile düzenleme arasında bir denge arayışıyla *son tur müzakerelere* girmiş durumda. ‘Klarity Yasası(CLARITY Act)’ kabul edilirse, ABD dijital varlık piyasası için kapsamlı ve nispeten net bir *düzenleyici çerçeve* oluşacak. Ancak özellikle *DeFi sorumluluk* maddeleri üzerinde uzlaşma sağlanamazsa, sürecin yeni yasama dönemine sarkması ve belirsizliğin bir süre daha sürmesi olasılığı güçlü görünüyor.