Alea Research: Bitcoin(BTC), Ethereum(ETH) ve Solana(SOL) rallisinde belirleyici unsur artık ‘dağıtım’ gücü

Temmuz başında küresel riskli varlık piyasaları, istihdam verilerindeki yumuşama ve faiz baskısının hafiflemesiyle toparlandı. Ancak bu yükselişin kalıcı olup olmayacağı konusunda asıl belirleyicinin ‘dağıtım’ gücü ve gerçek gelir üretimi olacağı değerlendiriliyor. Alea Research’ün yakın tarihli raporuna göre Bitcoin(BTC), Ethereum(ETH), Solana(SOL), ABD teknoloji hisseleri, stabil kripto paralar ve tokenleştirilmiş hisse piyasalarında sermaye akışlarının niteliği değişiyor. Rapora göre yılın ikinci yarısında performansı belirleyecek temel unsur, basit bir rahatlama rallisinden çok hangi oyuncunun daha güçlü bir ‘dağıtım’ ağı kurabildiği olacak.

Piyasadaki havayı değiştiren ana unsur, ABD’den gelen istihdam verileri oldu. Alea Research’e göre ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu(BLS), haziranda tarım dışı istihdamın 57 bin kişi arttığını, işsizlik oranının ise yüzde 4,2 seviyesinde gerçekleştiğini açıkladı. İş gücüne katılım oranı yüzde 61,5’e gerilerken, nisan ve mayıs verileri toplamda 74 bin kişi aşağı yönlü revize edildi. Bu tablo, ABD Merkez Bankası’nın temmuzda ek sıkılaşmaya gitme ihtimalini zayıflatan bir gelişme olarak yorumlandı. Tahmin piyasası Kalshi’de 29 Temmuz’daki Fed kararı için faizin sabit kalma ihtimali yüzde 91, 25 baz puan artış ihtimali yüzde 8, faiz indirimi ihtimali ise yüzde 1’in altında fiyatlanıyor.

Buna karşın enflasyon cephesindeki baskı sürüyor. ABD Ekonomik Analiz Bürosu(BEA) tarafından açıklanan mayıs ayı çekirdek kişisel tüketim harcamaları(PCE) enflasyonu yıllık bazda yüzde 3,4 oldu. ABD’de açık iş sayısı 7,6 milyon, işe alım sayısı ise 5,2 milyon olarak kaydedildi. Tüketici güven endeksi toparlansa da beklenti endeksi 74,4 ile kritik 80 eşiğinin altında kaldı. Bu da piyasanın temmuzda faizlerin sabit tutulmasını olumlu karşılasa bile, gerçek bir faiz indirimi beklentisi için daha düşük TÜFE, daha düşük PCE veya daha belirgin bir istihdam yavaşlaması görmek istediğine işaret ediyor.

Makro cephede ilk dalgalanma Asya’da hissedildi. Çin’in haziran ayı imalat PMI verisi 50,3 ile yeniden büyüme bölgesine geçse de Güney Kore borsası, yarı iletken hisselerindeki sert satışlarla baskı gördü. Samsung Electronics ve SK Hynix’teki düşüşün ardından Kospi’de satış yönlü volatilite durdurucuları devreye girdi. Raporda bu hareketin yalnızca ekonomik döngü hassasiyetiyle değil, yapay zeka donanımına yoğunlaşmış yatırım temasına yönelik artan stresle ilişkili olduğu belirtildi.

Dolar/yen paritesi de önemli bir değişken olarak öne çıktı. Rapora göre yenin dolar karşısında 162 seviyesinin üzerinde kaldığı dönemlerde, Japonya Merkez Bankası güçlü bir müdahalede bulunmadıkça veya ABD tahvil faizleri sert yükselmedikçe, yen finansmanına dayalı uzun vadeli riskli varlıkların destek bulma ihtimali artıyor. Bu durum özellikle Nasdaq ve kripto para piyasasında, yüksek beta taşıyan varlıklar için olumlu bir arka plan oluşturuyor.

Kripto para piyasası da faiz ve istihdam kaynaklı rahatlamanın etkisiyle hafta sonuna doğru yükseliş kaydetti. Ancak bu yükselişin ‘kalitesi’ varlıktan varlığa değişti. Alea Research’e göre Bitcoin(BTC) tarafında ABD spot ETF’lerinden 1 Temmuz’da 219,4 milyon dolar, 2 Temmuz’da ise 40,4 milyon dolar net çıkış yaşandı. Bu nedenle Bitcoin’deki toparlanmanın güçlü bir temel alımdan çok taktiksel bir hareket olduğu değerlendirildi.

Ethereum(ETH) ise daha dirençli bir görünüm sundu. ABD spot Ethereum ETF’leri aynı günlerde sırasıyla 36,6 milyon dolar ve 29,7 milyon dolar net giriş gördü. Sadece ETF akışlarına bakıldığında, Ethereum’un kurumsal ilgi açısından Bitcoin’e kıyasla daha istikrarlı bir tablo çizdiği söylenebilir. Ayrıca Ethereum Vakfı, ‘hükümetler ve kurumlar için Ethereum’ rehberi yayımladı. Fransa merkezli finansal altyapı şirketi CACEIS de Ethereum tabanlı euro stabil kripto para EURXT’yi piyasaya sürdü. Bu gelişmeler, Ethereum’un ödeme, tokenizasyon ve kurumsal altyapı tarafında giderek daha merkezi bir konuma yerleştiğini gösteriyor.

Solana(SOL) ise zincir üstü yönetişim ve ücret yapısındaki değişikliklerle daha kurumsal uyumlu bir yapıya geçmeye çalışıyor. Yeni teklif başlatmak için 100 bin SOL stake edilmesi gerekmesi ve oylama tarafındaki yüksek eşik, sermaye ile yönetişimin daha sıkı bağlandığını gösteriyor. Özellikle SIMD-547 önerisi, talep edilen işlem gücü ve veri kullanımına göre kaynak bazlı ücret modeli getiriyor ve bu ücretlerin tamamı yakılıyor. Ağ etkinliği yeterince güçlü kalırsa günlük yakım miktarının mevcut yaklaşık 648 SOL seviyesinden 10 bin 800 SOL ile 64 bin 800 SOL aralığına çıkabileceği öngörülüyor.

Hyperliquid ise vadeli işlem piyasasında dikkat çeken bir oyuncu olarak öne çıktı. Son 30 günlük dönemde işlem hacmi 245,2 milyar dolar, açık pozisyon büyüklüğü 9,26 milyar dolar, ücret gelirleri 78,13 milyon dolar ve toplam geliri 57,4 milyon dolar seviyesine ulaştı. Ayrıca Afrika’nın en yüksek hacimli borsası VALR, 200’den fazla Hyperliquid sürekli vadeli işlem pazarını entegre etmeye hazırlanıyor. Verilerin TradingView ile birleştirilmesi de gündemde. Rapora göre Hyperliquid yalnızca yerel bir borsa olmaktan çıkıp, regüle platformlar için takas ve likidite katmanına dönüşebilir.

Merkeziyetsiz finans kredi pazarında ise Aave ve Morpho birbirinden farklı stratejiler izliyor. Aave, Aavenomics 3.0, otomatik geri alım ve DAO harcamalarını azaltma adımlarıyla token değer birikimi modelini güçlendiriyor. Protokol gelirinin yaklaşık 402 milyon dolara ulaştığı, toplam ücretlerin ise 2,21 milyar doları aştığı belirtiliyor. AAVE tokeninde 2025 nisanından bu yana 205 bin adedin üzerinde alım yapılmış olması da toplam arzın yaklaşık yüzde 1,28’i kadar bir yakım ya da geri çekilme etkisi yarattı.

Morpho ise daha çok ‘dağıtım’ odaklı bir yol izliyor. Robinhood’un yeni ürünü Robinhood Earn, Morpho kasaları üzerine inşa edildi. Standard Chartered da projenin uzun vadeli büyüme potansiyeline dikkat çekerek hedef fiyat paylaştı. Token yatırımcısı açısından bakıldığında Aave daha net bir değer yakalama modeli sunarken, Morpho dağıtım kanallarını daha hızlı genişletiyor. Bu durum, DeFi rekabetinin yalnızca teknik üstünlük değil, hangi platformun kullanıcıya daha derin şekilde nüfuz ettiği üzerinden şekillendiğini gösteriyor.

Raporda en güçlü şekilde vurgulanan başlık ‘dağıtım’ oldu. Robinhood, kendi zinciri, tokenleştirilmiş hisseler, ajan tabanlı işlem yapısı, DeFi getiri ürünleri ve sürekli vadeli işlemleri tek ekranda bir araya getirerek bireysel yatırımcı tarafında güçlü bir dağıtım kapısına dönüşüyor. Stock Tokens ürününün 120’den fazla ülkede aktif olduğu, Morpho tabanlı Earn ürünü ile türev tarafındaki yapının birleşmesiyle Robinhood ekosisteminin kripto para ile geleneksel finans arasındaki bağlantıyı hızla büyüttüğü ifade ediliyor.

Stabil kripto para alanında ise Open Standard tarafından geliştirilen OUSD öne çıkıyor. OUSD; sıfır ücretli ihraç ve geri ödeme, partnerlerle rezerv gelirinin paylaşılması ve ortak yönetişim modeliyle dikkat çekiyor. Katılımcılar arasında Stripe, Coinbase, Visa, Mastercard, BlackRock(BLK), Google, Shopify, Solana ve Aave dahil 140’tan fazla kurum bulunuyor. Raporda stabil kripto para pazarının artık tek bir ihraççının tekel kâr modeli olmaktan çıkıp, ‘hisse gibi dağıtım ağı güçlü olanın kazandığı’ bir yapıya dönüştüğü savunuluyor. Bu çerçevede USD Coin(USDC) ve Circle(CRCL) üzerinde baskı artabilir. Buna karşılık borsa likiditesi ve uluslararası pazar gücü yüksek olan Tether(USDT) daha dayanıklı görülebilir.

ABD hisse senedi piyasasında da benzer bir sorgulama var. Nvidia(NVDA), Meta Platforms(META), Microsoft(MSFT), Amazon(AMZN) ve Alphabet(GOOGL) gibi yapay zeka odaklı devler yüksek sermaye harcamalarını sürdürüyor. Ancak piyasa artık bu yatırımların gerçekten satışa ve serbest nakit akışına dönüşüp dönüşmediğine bakıyor. Meta’nın fazla yapay zeka işlem kapasitesini satma planı olumlu bir gelişme olarak görülse de, aynı zamanda büyük teknoloji şirketleri arasında arz rekabetinin yoğunlaşabileceğine işaret ediyor. Bu nedenle CoreWeave ve Nebius gibi bazı yapay zeka altyapı hisseleri üzerinde baskı oluştu.

Kripto para piyasası da aynı soruyla karşı karşıya. Yalnızca hikaye ve beklenti artık yeterli değil. Şeffaf gelir modeli ve tekrar eden alım talebi olmayan projelerde yükselişin kalıcılığı zorlaşıyor. Bitcoin(BTC), Ethereum(ETH) ve Solana(SOL) başta olmak üzere büyük varlıklar faiz baskısının hafiflemesiyle yükselse de, ETF akışları ve gerçek kullanım verileri bu hareketi desteklemezse ralli kısa ömürlü kalabilir.

Sonuç olarak Alea Research’e göre piyasa artık ‘iyi hikaye’ anlatanlardan çok, güçlü ‘dağıtım’ kapasitesi ve sürdürülebilir gelir üreten yapıları ödüllendiriyor. Riskli varlıklara ilginin geri döndüğü açık olsa da, bundan sonraki dönemde asıl farkı hangi platformun daha fazla kullanıcı çektiği, bu akışı ne kadar etkili biçimde gelire dönüştürdüğü ve bunu token ya da hisse değerine nasıl yansıttığı belirleyecek. Yani yüzeyde sakin görünen piyasada ölçütler şimdiden çok daha sert hale gelmiş durumda.