İntel’in veri merkezi ve yapay zeka gelirinde yüzde 59’luk sıçrama, dev işten çıkarma dalgasıyla gölgeleniyor

İntel’in 2. çeyrek sonuçları, 15 yılın en hızlı ‘büyüme’ sinyalini verirken, aynı anda veri merkezi ve yapay zeka birimlerinde başlatılan büyük ‘işten çıkarma’ dalgası piyasada soru işaretleri yarattı. Gelirler toparlanırken, şirket içinde sert bir ‘yeniden yapılanma’ sürüyor ve İntel’in büyümesinin hangi yöne evrildiğine dair yorumlar giderek ayrışıyor.

Şirket, bu çeyrekte ‘161 milyar dolar’ değil, ‘16,1 milyar dolar’ gelir elde ettiğini ve bunun geçen yılın aynı dönemine göre ‘yüzde 25’ artış anlamına geldiğini açıkladı. En dikkat çekici sıçrama ise veri merkezi ve yapay zeka iş kolunda yaşandı. Bu bölümün geliri ‘6,3 milyar dolar’ seviyesine ulaşarak ‘yüzde 59’ gibi agresif bir oranla büyüdü. Buna rağmen İntel, çarşamba günü yaptığı açıklamada tam da bu ‘veri merkezi’ biriminde ‘işten çıkarma’ kararını doğruladı. Böylece en hızlı büyüyen bölüm, aynı zamanda ‘maliyet düşürme’nin odağına yerleşmiş oldu.

Şirketin mali işlerden sorumlu üst yöneticisi(CFO) Dave Zinsner, “AI merkezli bilgisayar iş yüklerine yönelik talep hız kesmeden artıyor” derken, “ürünler ve ‘dökümhane’ iş kolu genelinde, bu yıl ve gelecek yıl beklediğimiz büyümeye paralel olarak ekipman, temiz oda alanı ve ‘substrat(ara yüzey)’ yatırımlarını ciddi biçimde artırıyoruz” ifadelerini kullandı. Yönetim, ‘sermaye harcamaları’ ve fabrika yatırımlarını öne çıkarırken, şirketin kasasından çıkan paranın ‘insan kaynağı’ yerine daha çok ‘makine ve tesislere’ yöneldiği net biçimde görülüyor.

İntel’in açıkladığı ‘düzeltilmiş(FAVÖK, hisse başına düzeltilmiş kâr vb.)’ rakamlarda, yeniden yapılanma ve işten çıkarma giderleri hariç tutuldu. Bu kalem, 2. çeyrekte yaklaşık ‘170 milyon dolar’ seviyesindeydi. Ancak şirketin tüm yıl beklentilerine bakıldığında ‘yeniden yapılanma ve diğer giderler’ hanesinde tam ‘4,3 milyar dolar’ ayrıldığı görülüyor. ‘Wall Street’te bu rakam, “burada daha bitmemiş bir iş var” şeklinde okunuyor. Piyasa analistleri, bu tutarın yeni ‘işten çıkarma’ turlarının da masada olduğuna işaret ettiğini ve kârdaki toparlanmaya karşın ‘maliyet baskısı’nın yönetimin ana gündemi olmaya devam ettiğini vurguluyor.

Son turdaki işten çıkarmalar, aslında geçen yıl başlatılan ‘büyük küçülme’ sürecinin devamı niteliğinde. Üst yönetici(CEO) Pat Gelsinger, geçen yılın sonunda toplam çalışan sayısını yaklaşık ‘yüzde 15’ azaltmayı ve yılı yaklaşık ‘75 bin’ çalışanla kapatmayı hedeflediklerini söylemişti. Bununla birlikte, orta ve üst düzey ‘yönetici’ pozisyonlarının da ‘yarı yarıya’ azaltılması planlanmıştı. ABD’nin Oregon eyaletindeki yerel medya raporlarına göre İntel, sadece son ‘iki yılda’ bu eyalette ‘7 bin’ istihdamı ortadan kaldırdı. Küresel ölçekte ise son ‘dört yılda’ şirket çalışan sayısının ‘yaklaşık yüzde 40’ gerilediği belirtiliyor.

Ortaya çıkan tablo, bir yandan ‘yarı iletken’ döngüsünde toparlanma ve ‘yapay zeka’ talebindeki patlamayı gözler önüne sererken, diğer yandan İntel’deki ‘sert yeniden yapılanma’nın henüz sonuna gelinmediğini gösteriyor. Gelirler hızlı yükseliyor, veri merkezi ve AI iş kolu güçlü büyüme sergiliyor; ancak şirketin tercihi ‘istihdam artışı’ değil, radikal ‘verimlilik’ hamleleri yönünde. İntel’in ‘dönüşüm hikâyesi’nin, önümüzdeki dönemde ‘büyüme’ ile ‘işten çıkarma’ arasındaki bu gerilim hattında nasıl bir denge yakalayacağı, piyasaların yakından takip edeceği başlıca konu olmaya devam edecek.