1 trilyon 19 milyar dolarlık AI yatırımı: 800 milyar dolardan neden farklı?

Küresel yapay zeka(AI) yatırımlarının 2026’da yaklaşık 1 trilyon 19 milyar dolara(yaklaşık 1 katrilyon 496 trilyon won) ulaşabileceği hesaplandı. Piyasada sık kullanılan 800 milyar dolarlık(yaklaşık 1 katrilyon 174 trilyon won) rakamın ise daha çok hiper ölçekli bulut şirketlerine odaklandığı, bu nedenle özel sektör ve ABD dışı şirketlerin yatırımlarını tam yansıtmadığı belirtiliyor.

Çin merkezli blockchain ve teknoloji medyası TechFlow, 4’ünde yerel saatle Goldman Sachs’ın 2’sinde yayımladığı küresel ekonomi analiz raporunda bu tahmine yer verdiğini aktardı. Raporda ABD’deki AI yatırım büyüklüğü yaklaşık 581 milyar dolar(yaklaşık 853 trilyon won) olarak sunuldu.

İki rakam arasındaki fark, ‘AI yatırımı’ kapsamına hangi kalemlerin dahil edildiğinden kaynaklanıyor. Goldman Sachs analizine göre yaklaşık 800 milyar dolar olarak izlenen hiper ölçekli bulut şirketi sermaye harcamaları, küresel ölçekte yatırım tutarını yaklaşık 200 milyar dolar(yaklaşık 286 trilyon won) eksik gösteriyor.

Aynı rakam ABD içi yatırım olarak ele alındığında ise yaklaşık 200 milyar dolarlık bir fazla hesaplama ortaya çıkıyor. Analiz, ABD’li özel şirketlerin yatırımları, Çin ve Asya şirketlerinin harcamaları, mevcut AI dışı yatırım kalemleri ve ABD şirketlerinin yurt dışı yatırımlarının ayrı ayrı düzeltilmesi gerektiğini savunuyor.

Goldman Sachs Research, 18 Aralık 2025’te yayımladığı notta Wall Street’in 2026 yılı AI hiper ölçekli şirket sermaye harcaması tahmininin 527 milyar dolara(yaklaşık 774 trilyon won) yükseldiğini açıkladı. Kurum, 2024 ve 2025’te yıl başındaki beklentilerin gerçekleşen harcama artış hızının altında kaldığını belirtti.

Goldman Sachs, yatırım büyüklüğünü üç farklı yöntemle karşılaştırdı. İlk yöntem, hiper ölçekli şirket verilerine özel sektör ve ABD dışı şirketlerin AI sermaye harcamalarını ekliyor.

İkinci yöntem, AI bağlantılı halka açık şirketlerin brüt kâr artışından hareketle yatırım tutarını geriye doğru hesaplıyor. Bu yaklaşımla 2026 küresel AI yatırım büyüklüğü yaklaşık 1 trilyon 60 milyar dolar(yaklaşık 1 katrilyon 516 trilyon won) olarak bulunuyor.

Üçüncü yöntem, ABD resmi ulusal hesapları ve ticaret verilerini kullanıyor. Yıllıklandırılmış bazda yaklaşık 500 milyar dolarlık(yaklaşık 715 trilyon won) AI donanım yatırımına, AI bağlantılı araştırma-geliştirme ve fikri mülkiyet yatırımı için yaklaşık 100 milyar dolar(yaklaşık 143 trilyon won) eklenerek ABD yatırım tutarı yaklaşık 600 milyar dolar(yaklaşık 858 trilyon won) olarak hesaplandı.

AI sermaye harcamaları grafik işlem birimi(GPU), uygulamaya özel entegre devre(ASIC), yüksek bant genişlikli bellek(HBM), sunucu ve veri merkezi elektrik altyapısı talebine yansıyor. Goldman Sachs Asset Management, 9 Temmuz’da yayımladığı değerlendirmede şirketlerin AI kullanımı arttıkça bilgi işlem kapasitesi üzerindeki kısıtların büyüdüğünü, bunun da ASIC ve bellek çipleri dahil tedarik zincirinin geneline baskı oluşturduğunu bildirdi. Bu tablo, Güney Kore’nin yarı iletkenler ile AI veri merkezlerini tek bir sanayi ekseninde birleştirerek tedarik zinciri rekabetçiliğini artırma planıyla da örtüşüyor.

Ancak yatırım tutarındaki artış, otomatik olarak kârlılık artışı anlamına gelmiyor. Goldman Sachs Global Institute, 1 Mayıs’ta yayımladığı raporda AI yarı iletkenlerinin ekonomik kullanım ömrü, yeni nesil veri merkezi maliyetleri, çip mimarisi ile elektrik, iş gücü ve ekipman darboğazlarına bağlı olarak sermaye harcamalarının ciddi ölçüde değişebileceğini belirtti.

Raporda 2026’dan 2031’e kadar bilgi işlem, veri merkezi ve elektriği kapsayan AI sermaye yatırımı büyüklüğü yaklaşık 7 trilyon 600 milyar dolar(yaklaşık 10 katrilyon 868 trilyon won) olarak sunuldu. Ancak bu rakam kesin bir tahmin değil, senaryo analizi olarak yer aldı. Son dönemde piyasalarda da büyük teknoloji şirketlerinin veri merkezi ve AI altyapı harcamalarının gelir artış hızını aşmasına yönelik yük tartışılıyor.

Jim Covello(Jim Covello), Goldman Sachs küresel hisse senedi araştırmaları başkanı, 2 Haziran’da yayımlanan Goldman Sachs Exchanges söyleşisinde “Bir noktada para kazanılması gerekiyor” dedi. Bu ifade, kurumsal müşteriler, AI model şirketleri ve hiper ölçekli şirketlerin yatırım getirilerini henüz yeterince ortaya koyamadığına işaret ediyor. Bu analizde belirli bir kripto para ya da madencilik şirketiyle doğrudan bağlantı doğrulanmadı.