%2-6 sızıntı: Dünya Bankası yardımları Bitcoin(BTC) üzerinden aklanmış olabilir

Dünya Bankası'nın dış yardımlarının bir kısmının Bitcoin(BTC) üzerinden aklanmış olabileceği ortaya çıktı. 2018-2024 döneminde 93 ülkeye aktarılan 328 yardım projesini, toplam 238 milyar dolarlık fonu inceleyen bir araştırmaya göre, her 1 dolarlık yardımın 2 ila 6 sentinin sistemden sızdığı tahmin ediliyor.

ABD Ulusal Ekonomik Araştırmalar Bürosu'nun (NBER) 'Crypto Capture of Foreign Aid' başlıklı çalışması bu bulguları ortaya koydu. Financial Times (FT), araştırmayı aktararak Bitcoin'in yardım fonlarının zimmete geçirilmesinde ve aklanmasında bir kanal olarak kullanılmış olabileceğini yazdı.

Araştırmacılar, Dünya Bankası yardımlarının aktarılmasından önceki ve sonraki BTC zincir üstü işlemlerini, cüzdan oluşturma verilerini ve tezgah üstü (OTC) işlem kayıtlarını birbiriyle eşleştirerek inceledi. Yardımın ödendiği ayın hemen ardından işlem akışının, denetime tabi borsalardan off-shore borsalara ve anonim kanallara kaydığı belirlendi. Bu örüntünün, kara para aklamada bilinen 'yerleştirme', 'katmanlama' ve 'bütünleştirme' aşamalarıyla örtüştüğü ifade edildi.

En dikkat çekici değişim anonim işlemlerde görüldü. Yardımın aktarıldığı ay, off-shore borsalar üzerinden yapılan anonim işlem hacmi yaklaşık yüzde 137 arttı. Buna karşılık, sahibi belirlenmiş cüzdanlara bağlı işlem hacmindeki artış çok daha sınırlı kaldı. Yeni anonim cüzdan oluşturma da bu dönemde yükseldi; ancak kimliği doğrulanmış yeni cüzdan sayısındaki artış istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı.

Bu hareketlilik uzun sürmedi. Anonim işlem hacmindeki artışın genellikle 1-2 ay içinde geri çekildiği görüldü. Araştırmacılar, büyük ölçekli beş yardım aktarımını merkeze alarak işlem ağlarını takip ettiklerinde, fonların yardımın ulaşmasının ardından off-shore borsalara ve karıştırma (mixing) servislerine yöneldiğine dair izler bulduklarını belirtti.

Sektörler arasında da farklar gözlendi. Ulaşım alanındaki yardımlarda sızıntı sinyali daha belirgindi. Sağlık alanındaki yardımlarda ise benzer düzeyde bir zincir üstü anormallik gözlenmedi. Çalışma, sızıntı düzeyinin yardım alan ülkenin mevcut off-shore finansal bağlantılarıyla da ilişkili olduğunu ortaya koydu.

Bu tahmin, Dünya Bankası'nın 2022 yılında off-shore banka mevduatı verilerine dayanarak ortaya koyduğu, yardımın her dolarından 7,5 sent sızdığı yönündeki önceki tahminin altında kaldı. Ancak bu yeni çalışma yalnızca Bitcoin'i analiz kapsamına aldı. Araştırmacılar, stabil coinlerin kara para aklama aracı olarak daha yaygın kullanıldığını belirterek gerçek sızıntı büyüklüğünün daha fazla olabileceğini söyledi.

Konu, Türk okuyucular için Bitcoin fiyatından çok kripto varlık takibi ve düzenleme tartışmaları açısından önem taşıyor. TokenPost daha önce, Dubai merkezli lisanssız bir kripto varlık borsasının yaptırımlardan kaçış ağının bir kanalı olarak gösterildiğini bildirmişti. Bu yeni çalışma, kripto varlıkların gizlenme aracı olarak kullanılabildiğini, ancak açık defter yapısının gerçek zamanlı takip ve fonların geri kazanılması için de ipucu sunabildiğini gösteriyor.