'A' notu: Japonya kripto düzenlemesini değerlendirdi

Japonya Mali Hizmetler Ajansı (Financial Services Agency, FSA), kripto para düzenlemelerinde yürüttüğü reformu ve stablecoin kullanımını genişletme çalışmalarını dijital finans politikasının başlıca başarısı olarak sundu ve bu alana 'A' notu verdi.

FSA, ayın 4'ünde (yerel saatle) yayımladığı 2025 mali yılı performans değerlendirme raporunda, Temmuz 2025 ile Haziran 2026 arasında yürütülen dijital finans politikalarını değerlendirdi. Raporda 'dijital dönüşümün getirdiği toplumsal değişime yönelik stratejik yanıt' başlıklı bölüme 'A' notu verildi.

Ajansın değerlendirme kriterlerine göre 'A' notu 'hedefe ulaşıldı' anlamına geliyor. FSA, kripto paraların yerli ve yabancı yatırımcılar için artık bir yatırım aracı haline geldiğini belirterek, düzenlemede hem kullanıcı korumasını hem de yenilikçiliği gözettiklerini açıkladı.

Reformun merkezinde, kripto para ticaretine ilişkin denetimin Ödeme Hizmetleri Yasası (Payment Services Act) çerçevesinden çıkarılıp Finansal Araçlar ve Borsa Yasası (Financial Instruments and Exchange Act, FIEA) kapsamına alınması yer alıyor. İlgili yasa tasarısı nisan ayında meclise sunuldu ve 15 Temmuz'da kesinleşti.

Japonya Temsilciler Meclisi, yasa tasarısının özetinde kripto paralarla ilgili bilgi açıklama sistemini, kripto ticaret işletmelerine yönelik düzenlemeleri ve haksız ticaret düzenlemelerini FIEA kapsamında yeniden yapılandırdıklarını belirtti. Buna göre kripto paralar artık yalnızca bir ödeme aracı değil, finansal ürün ticareti kuralları içinde ele alınacak.

FIEA, genellikle hisse senedi ve türev ürünler gibi yatırım amaçlı finansal ürünlerin kamuya açıklanmasını, satışını ve ticaret düzenini kapsayan bir yasal çerçeve. Kripto paraların bu çerçeveye dahil edilmesiyle bilgi açıklama ve haksız ticaret denetiminin kurumsal olarak güçleneceği değerlendiriliyor.

Vergi düzenlemesi de aynı doğrultuda ilerliyor. Japonya Maliye Bakanlığı, 2026 mali yılı vergi reformu taslağında, FIEA değişikliğinin yürürlüğe girmesi koşuluyla belirli kripto para satış kazançlarına yüzde 20 oranında ayrı beyan vergisi uygulanmasını önerdi.

Bakanlık, belirli koşullar altında zararların üç yıl boyunca ileriye taşınarak mahsup edilebilmesini de önerdi. Mevcut sistemde birleşik vergilendirme nedeniyle yüksek vergi yükü taşıyan Japon yatırımcılar için bu değişiklik doğrudan bir düzenleme değişkeni olabilir.

Ancak Japonya Meclisi'nin ek kararı, bu düzenlemenin devletin kripto para yatırımını garanti ettiği anlamına gelmediğini net biçimde ortaya koydu. Karar, hükümetten düzenleme ve ayrı vergilendirmenin yalnızca bazı kripto para işlemlerini kapsayabileceğini kamuoyuna açıkça duyurmasını istedi.

Stablecoin alanında ise yen bazlı ödeme denemeleri bir başarı olarak sunuldu. FSA, 2025'te değiştirilen Ödeme Hizmetleri Yasası'na dayanan hükümet yönetmeliğini düzenlediğini ve bunun Haziran 2026'da yürürlüğe girdiğini açıkladı.

Bu düzenleme, elektronik ödeme araçları ve kripto para hizmetleri için yeni bir aracılık işletmesi kategorisi oluşturulmasını ve trust (emanet) yapılı stablecoin'lerin rezerv varlık yönetiminde esneklik sağlanmasını içeriyor. Trust yapılı stablecoin, ihraç değeriyle bağlantılı rezerv varlıkların bir emanet yapısı içinde yönetildiği model olarak tanımlanıyor.

FSA, fintech pilot uygulama merkezi bünyesinde 'Ödeme Sistemlerini Geliştirme Projesi'ni hayata geçirdi. Bu proje kapsamında Mizuho Bank, MUFG Bank ve Sumitomo Mitsui Banking Corporation gibi üç büyük banka, ortak yen stablecoin ihracı ve kullanım örneklerini desteklemeye başladı.

Destek kapsamına stablecoin kullanılarak yapılan sınır ötesi para transferleri, blok zinciri tabanlı menkul kıymet hak devri ile stablecoin ödemesinin eş zamanlı işlenmesi ve tokenize edilmiş mevduatların bankalar arası transferi dahil edildi. Bu çalışmalar, ödeme varlıkları ile tokenize menkul kıymetlerin aynı işlem akışında işlenmesine yönelik bir pilot uygulama niteliği taşıyor.

Japonya Mali Hizmetler Ajansı daha önce bireylerin 1 milyon yenin üzerindeki stablecoin işlemlerine izin verilmesi yönünde bir düzenlemeyi değerlendirmişti. Bu performans raporunda yer alan kurumsal düzenlemeler ve pilot destekler, Japonya'nın stablecoin kullanım alanını kademeli olarak genişletme eğilimiyle örtüşüyor.

Bu gelişme, İngiltere'nin İngiltere Merkez Bankası'na (Bank of England) dijital para birimi ve ödeme yeniliği desteği görevi vermesiyle de bir bağlantı kuruyor. Ancak Japonya'nın bu değerlendirmesi FSA'nın kendi iç performans notu olup, kripto para fiyatı veya işlem hacmindeki değişimle ilişkilendirilen ayrı bir gösterge sunulmadı.

FSA, bir sonraki adım olarak sektör temsilcileriyle görüş alışverişi yoluyla dijital finansın sağlıklı gelişimi için gereken konuları belirleyeceğini açıkladı. Bundan sonraki tartışmalar, uygulama yönetmeliklerinin, denetim rehberlerinin ve vergi uygulamasının kapsamının fiilen piyasada nasıl işleyeceği üzerinde yoğunlaşacak.