75 bin imalat işi kayboldu, sendika oyları sarsılıyor

ABD'de imalat sektöründeki istihdam, geçen yılın Ocak ayından bu yana 75 bin kişi azaldı. Başkan Donald Trump(Donald Trump)'ın aday olarak yer almadığı ilk ulusal çaptaki seçim olan Kasım ayındaki ara seçimlere iki ay kala, mavi yakalı seçmen tabanının omurgasını oluşturan sendika üyelerinin oy tercihinde sarsılma yaşandığı değerlendirmesi yapılıyor.

ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu (BLS) verilerine göre bu düşüş, imalat sektöründeki toplam istihdamın yüzde 0,6'sına denk geliyor. ABD Tarım Bakanlığı (USDA) istatistiklerine göre ise geçen Temmuz'da gıda fiyatları yıllık bazda yüzde 3,0 arttı. Trump'ın ikinci döneminde federal hükümet istihdamı da yaklaşık 400 bin kişi azaldı; bunların önemli bir bölümü sendikalı pozisyonlardı. Fortune, 7'sinde (yerel saatle) bu bilgiyi aktardı.

ABD'de sendikalaşma oranı geçen yıl yüzde 10,0'a geriledi; bu oran 1983'te yüzde 20,1 düzeyindeydi ve son 40 yılı aşkın sürede istikrarlı biçimde düştü. Sendika üyesi sayısı yaklaşık 14,7 milyon kişi olup, kamu sektöründeki sendikalaşma oranı (yüzde 32,9) özel sektöre (yüzde 5,9) kıyasla çok daha yüksek.

Michigan, Pensilvanya ve Nevada, sendikalı seçmen oranı ulusal ortalamanın (yüzde 10) üzerinde seyreden kritik eyaletler arasında yer alıyor. Fortune'un analizine göre bu bölgelerdeki seçmen eğilimi, Temsilciler Meclisi ve Senato'da çoğunluğun kime geçeceğini belirleyecek değişkenlerden biri olarak öne çıkıyor.

Sendika üyelerinin büyük bölümü, 1970'li ve 1980'li yıllarda Yeni İngiltere, Büyük Göller bölgesi, Ohio ve Batı Pensilvanya'da yaşanan ‘sanayisizleşme’ sürecini bizzat deneyimleyen kuşaktan geliyor. 1960'lı yıllarda sendikaların Demokrat Parti'ye desteği neredeyse mutlak düzeydeyken, 1970'lerden sonra yaşanan ‘Reagan Devrimi’ ile birlikte beyaz yakalı olmayan mavi yakalı seçmen kitlesinde muhafazakârlaşma eğilimi güçlendi; Fortune bu değişime dikkat çekti. 2024 başkanlık seçiminde de sendika üyelerinin çoğunluğu yine Demokrat adayı desteklemiş olsa da, bu destek oranının geçmişe kıyasla daraldığı değerlendiriliyor.

Trump yönetimi, Mart 2025'te yayımladığı bir kararnameyle federal memurlara yönelik toplu sözleşme anlaşmalarını feshetmeyi hedeflemişti. Amerikan Hükümet Çalışanları Federasyonu (AFGE), "milyonlarca federal çalışanın toplu pazarlık hakkını hukuka aykırı biçimde ellerinden aldı" açıklamasını yaptı.

Bu yıl bağımsız bir hakem, yönetimin toplu sözleşmeden kaçınma girişimlerinin bir bölümünde sendikaların lehine karar verdi. Massachusetts Federal Mahkemesi de Haziran ayında, yönetimin federal sendika seçimlerini kontrol etmeye yönelik girişimini geçersiz saydı. Mahkeme ve hakemlik süreçlerinde art arda gelen bu engeller, yönetimin çalışma politikalarındaki uygulama gücünü de sınıyor şeklinde yorumlanıyor.

Gümrük tarifelerinin imalat istihdamında toparlanma sağlayıp sağlamayacağı konusunda uzman görüşleri birbirinden ayrışıyor. Ekonomist Laura Veldkamp(Laura Veldkamp), Temmuz ayında yaptığı değerlendirmede tarifelerin yurt dışındaki düşük ücretli iş gücünün fiyat avantajını ortadan kaldırarak bazı ABD'li üreticilerin kârlılığını artırdığını belirtti.

Moody's analisti Mark Zandi(Mark Zandi) ise aynı ay yaptığı analizde, imalatın ABD'ye geri dönmesi durumunda dahi otomasyon ve robot teknolojisi nedeniyle yeni istihdam yaratma etkisinin sınırlı kalacağını öne sürdü. İleri imalat teknolojilerinin yaygınlaşmasıyla iş gücü talebinin kendisinin azaldığını, teknoloji ile savunma-havacılık sektörleri büyüse dahi bu alanlardaki istihdam hacminin büyük olmadığını aktardı.

Massachusetts Üniversitesi Lowell Kampüsü'nden çalışma hayatı akademisyeni Robert Forrant(Robert Forrant), "yorgunluk ve tetikte olma hali seçmenleri sandığa yönlendirecek" dedi. İmalattaki gerileme ile fiyat artışının üst üste binmesinden kaynaklanan hoşnutsuzluğun, gerçek oy kullanma oranına yansıyabileceği yorumu öne çıkıyor.

Fortune, yakın tarihli anketlerde sendikalı hanelerin Trump'a verdiği destekte azalma sinyalleri görüldüğünü aktardı. Trump yönetimi henüz fiyatları düşürmeye yönelik somut bir plan açıklamış değil. Tarifeler sayesinde bazı üreticilerin kârlılığı iyileşse de, bunun tüketici fiyatlarında düşüşe dönüşeceği yolun net olmadığı yönünde değerlendirmeler de bulunuyor.

Bu tablo, daha önce Trump'ın ekonomi mesajlarına yönelik ulusal onay oranındaki gerileme eğilimiyle aynı çizgide değerlendiriliyor. Trump, 2024 başkanlık kampanyasında fiyatların düşürülmesini, imalatın yeniden canlandırılmasını ve işçi haklarına saygı gösterilmesini vaat etmişti; ancak 2025-2026 döneminde ortaya çıkan tablo, imalat istihdamındaki gerileme, federal memurların toplu pazarlık hakkının kısıtlanması ve hâlâ yüksek seyreden fiyatlar şeklinde kendini gösterdi.

Güney Koreli üreticilerin ABD'deki otomotiv ve yarı iletken montaj yatırımları da tarife politikasındaki değişimlerden etkilenen bir yapıya sahip. ABD'de fiyatların yükselmesi tüketici satın alma gücünü düşürürse, bu durum Güney Kore'nin ABD'ye yönelik ihracat talebinde yavaşlamaya yol açabilir.

Kasım ayındaki ara seçimlerde Senato ve Temsilciler Meclisi'nin kontrolünün el değiştirmesi halinde, ticaret politikasının yönünün de yeniden şekillenmesi bekleniyor.