3,4 trilyon galon: ABD veri merkezi su çekimi Kaliforniya'yı aştı

ABD'de yedi eyalette veri merkezleri ve elektrik üretimi için yıllık tatlı su çekim miktarının yaklaşık 3,4 trilyon galona ulaştığı, bu rakamın Kaliforniya'nın toplam kentsel su kullanımını aştığı belirlendi. Ancak bu veri gerçek tüketimi değil, su çekim miktarını yansıtıyor; dolayısıyla veri merkezlerinin kentlerden daha fazla su tükettiği anlamına gelmiyor.

Kar amacı gütmeyen düşünce kuruluşu Ceres(Ceres), 25 Ağustos'ta (yerel saatle) yayımladığı 'Water Behind the Watts' başlıklı raporda, Virginia, Teksas, Kaliforniya, Illinois, Georgia, Ohio ve Arizona'daki veri merkezleri ile elektrik üretim süreçlerinin yılda yaklaşık 3,4 trilyon galon tatlı suya ihtiyaç duyduğunu açıkladı. Bu miktar yaklaşık 10,4 milyon acre-feet su hacmine karşılık geliyor.

Kaliforniya Yasama Analisti Ofisi verilerine göre eyaletin yıllık kentsel su kullanımı yaklaşık 8 milyon acre-feet düzeyinde. Sadece rakamlar karşılaştırıldığında Ceres'in hesapladığı veri merkezi kaynaklı su çekim miktarı daha yüksek görünüyor. Ceres'in incelediği yedi eyalette ABD'deki veri merkezlerinin yaklaşık yarısı bulunuyor.

Ceres'in hesaplamasına yalnızca veri merkezlerinin iç soğutma sistemlerinde kullanılan su değil, sunucuları çalıştıran elektriğin santrallerde üretilmesi sırasında çekilen su da dahil edildi. İncelenen bölgelerdeki elektriğin yüzde 78'i su kullanan santrallerden karşılanıyor; bu santrallerin yüzde 66'sı ise orta-yüksekten aşırı yükseğe kadar değişen su stresi yaşanan bölgelerde yer alıyor.

Su çekimi ile su tüketimi birbirinden ayrılmalı. Çekim miktarı, nehir, göl ve yeraltı su tabakalarından alınan toplam su hacmini ifade ediyor ve üretim ya da sanayi sürecinde kullanıldıktan sonra kaynağına geri dönen suyu da kapsayabiliyor. Tüketim miktarı ise buharlaşma gibi nedenlerle bölgesel su sisteminden kalıcı olarak çıkan suyu belirtiyor.

Kaliforniya'nın kentsel su kullanımı ise konut, ticaret, sanayi ve peyzaj gibi alanlarda fiilen tedarik edilip kullanılan suyu kapsıyor. Bu nedenle Ceres'in çekim rakamı ile Kaliforniya'nın kentsel su kullanımı, hesaplama yöntemi ve suyun geri kazanım şekli bakımından birbirinden farklı.

Özellikle hidroelektrik santrallerde türbinden geçen su yeniden nehre dönebiliyor. Bu da santrallerin çektiği suyun tamamının veri merkezleri tarafından doğrudan tüketildiği şeklinde yorumlanmasının doğru olmadığını gösteriyor.

Diğer araştırmalarla karşılaştırıldığında fark daha da büyüyor. Arizona Eyalet Üniversitesi(Arizona State University) araştırmacıları, Lawrence Berkeley Ulusal Laboratuvarı'nın 2024 verilerine dayanarak ABD veri merkezlerinin elektrik üretimiyle bağlantılı dolaylı su tüketimini yılda yaklaşık 650 bin acre-feet olarak hesapladı.

Arizona Eyalet Üniversitesi Kyl Su Politikası Merkezi Direktörü Sarah Porter(Sarah Porter), "Veri merkezlerinin etkisini daha anlamlı biçimde değerlendirmek için çekim miktarı değil, tüketim miktarı esas alınmalı" dedi. Hidroelektrik sürecinde yer değiştiren suyun da hesaba katılması durumunda dolaylı su kullanımının, bölgesel su kaynakları üzerindeki gerçek baskıdan daha büyük görünebileceğini belirtti.

Bu çerçevede Ceres'in açıkladığı 10,4 milyon acre-feet'lik rakamın, veri merkezlerinin doğrudan tükettiği su miktarından çok, veri merkezi işletmeciliği ve elektrik tedarikinin su kaynaklarına ne ölçüde bağımlı olduğunu gösteren bir gösterge olduğu yorumu yapılıyor. Çekim miktarının kendisi ise yerel toplulukların veri merkezi genişlemesiyle karşılaşabileceği su baskısını ölçmek için kullanılabilecek bir gösterge olarak değerlendiriliyor.

Ceres, 25 Ağustos'ta yayımladığı raporda 2030 yılına gelindiğinde elektrik üretiminde kullanılan suyun, ABD'deki veri merkezlerinin toplam su tüketiminin yüzde 72'sini oluşturabileceğini öngördü. Veri merkezlerinin iç soğutma teknolojileri gelişse bile yapay zeka hizmetlerinin yaygınlaşmasıyla elektrik talebinin artması durumunda üretim sürecindeki su yükünün büyüyebileceği belirtildi.

Yerel topluluklardan gelen tepkiler de sürüyor. Ceres, Colorado Nehri'ndeki başlıca rezervuarların tarihi düşük seviyelere gerilediği bir dönemde su ve elektrik şebekesi yükü konusunda ortaya çıkan itirazlar nedeniyle 2026'nın ilk çeyreğinde yaklaşık 130 milyar dolarlık (yaklaşık 174,85 trilyon won) veri merkezi projesinin etkilendiğini açıkladı.

Austin'de veri merkezi izinleri değerlendirilirken artık yalnızca şebeke bağlantısı değil, soğutma yöntemi ve su kaynakları üzerindeki yük de birlikte inceleniyor.

Ceres raporu ile Arizona Eyalet Üniversitesi araştırmasındaki rakam farkı, veri merkezlerinin su yükü değerlendirilirken çekim miktarı ile gerçek tüketim miktarının ayrı tutulması gerektiğini gösteriyor.