26,97 milyar won ayrılan 8 kurulda görev çakışması kaygısı

Güney Kore hükümeti, yeni kurduğu veya yeniden yapılandırdığı 8 kurul ve görev gücü için gelecek yılki bütçede toplam 26 milyar 970 milyon won ayırdı. Mevcut bakanlıkların üstlenebileceği işleri ayrı kurumlara devretmek, hem mali yük hem de görev çakışması tartışmalarını beraberinde getirdi.

Kore Ekonomi(Hankyung), 7'sinde (yerel saatte) açıklanan 2027 yılı bütçe taslağına dayanarak Işık Kurulu, Temel Toplum Kurulu, Ulusal Yaşam Güvenliği Kurulu ve Kamu Görevlileri Kurulu olmak üzere dört kurulun gelecek yıl bütçesinin toplam 17 milyar 115 milyon won olduğunu bildirdi. Buna Ulusal Yapay Zeka Hizmetleri İnovasyon Görev Gücü, Toprak Alanı Büyük Dönüşümü Politikası Uygulama Görev Gücü, Entegre Özel Şehir Destek Grubu ve kurulması planlanan Hayvan Refahı Geliştirme Enstitüsü'nün hazırlık bütçeleri eklendiğinde toplam rakam 26 milyar 970 milyon wona ulaşıyor.

En yüksek pay, bu yıl kurulan Işık Kurulu'na ayrıldı. Kurulun gelecek yıl işletme gideri olarak 7 milyar 882 milyon won bütçelendi.

Işık Kurulu, 'ışık devrimi' ile ilgili tarihi kayıtları araştırıp toplamak ve 3 Aralık olağanüstü hal ilanına karşı direnişte rol oynayan vatandaşları tespit ederek onlara sertifika vermek ve onurlandırmakla görevli. Hükümet, vatandaşların gönüllü direnişini devlet düzeyinde kayıt altına almak için ayrı bir kurumun gerekli olduğunu açıkladı; ancak 'demokrasi savunucusu' unvanının hangi ölçütlerle verileceği henüz somutlaştırılmadı.

Sertifika verilecek kişiler ve ölçütler netleşmeden işletme bütçesinin ayrılmış olması, uygunluk tartışmalarına yol açabileceği yönünde eleştiriliyor. Özellikle ölçütlerin belirsizliği, bütçenin önceden bağlanmış olmasıyla birlikte öne çıkan bir sorun olarak değerlendiriliyor.

Temel Toplum Kurulu'na 3 milyar 661 milyon won ayrıldı. 'Temel toplum' kavramı, konut, sağlık ve bakım gibi vatandaşların temel ihtiyaçlarını devletin güvence altına alması anlayışına dayanıyor.

Konut alanında Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, sağlık ve bakım alanında ise Sağlık ve Refah Bakanlığı zaten yetkili. Cumhurbaşkanlığına bağlı bir kurulun aynı alanları yeniden koordine etmesi, mevcut bakanlıklarla görev çakışmasına yol açabileceği belirtiliyor.

Ulusal Yaşam Güvenliği Kurulu'nun bütçesi 3 milyar 282 milyon won olarak belirlendi. İş kazaları ve doğal afetler gibi vatandaşların yaşamını ilgilendiren politikaları hükümet geneli düzeyinde koordine etmek amaçlanıyor; ancak Başbakan başkanlığındaki Merkezi Güvenlik Yönetimi Kurulu ve İçişleri ve Güvenlik Bakanlığı'nın afet ve güvenlik birimleri zaten faaliyette.

Çalışma ve İstihdam Bakanlığı'nın bu yıl kurduğu Kamu Görevlileri Kurulu'na 2 milyar 290 milyon won ayrıldı. Kurul, kamu görevlilerinin çalışma koşullarını görüşüp düzenlemekle görevli; ancak bütçe taslağında iş kapsamı yalnızca 'Kamu Görevlileri Kurulu işletme gideri' olarak geçtiği için harcama kalemleri ayrıntılandırılmadı.

Yapay zeka ile ilgili birim de ayrı bütçe alıyor. Bilim, Teknoloji Bilişim ve Gelecek Planlama Bakanlığı'nın 26 Ağustos'ta kurduğu Ulusal Yapay Zeka Hizmetleri İnovasyon Görev Gücü'ne gelecek yıl 6 milyar 769 milyon won aktarılacak.

61 kişilik kadrosuyla Ulusal Yapay Zeka Hizmetleri İnovasyon Görev Gücü, yapay zekayı kullanan vatandaşa yönelik hizmetleri doğrudan planlayıp geliştiriyor. Ulusal Yapay Zeka Stratejisi Kurulu ve bakanlığın Yapay Zeka Politikası Dairesi gibi birimler zaten var olduğundan, mevcut yapılarla görev paylaşımının ve sorumluluğun netleştirilmesi gerektiği vurgulanıyor.

Tarım, Hayvancılık ve Gıda Bakanlığı, kurulması planlanan Hayvan Refahı Geliştirme Enstitüsü için hazırlık bütçesi olarak 1 milyar 3 milyon won ayırdı. Kuruluşun yasal dayanağı ve kadro sayısı henüz kesinleşmemişken ofis kirası gibi hazırlık giderleri bütçeye yansıtıldı.

Tarım Bakanlığı gibi mevcut kurumlar zaten hayvan koruma ve refahı işlerini yürüttüğünden, görev düzenlemesi yerine yeni kurum kurulmasının öne çıktığı yönünde eleştiriler var. Politika gündemleri ortaya çıktıkça kurulan bu tür birimlerin zamanla fiilen kalıcı yapılara dönüşebileceği endişesi de dile getiriliyor.

Meclis'in bütçe inceleme sürecinde yeni kurumların mevcut bakanlık ve kamu kurumlarından hangi yönlerde farklılaştığı, faaliyet sürelerinin ve performans hedeflerinin net olup olmadığı sorgulanmalı. Her kurumun görevi ve bütçe harcama gerekçesi de inceleme sürecinde ayrıca değerlendirilmesi gereken konular arasında.