8,81 trilyon won: Korean Air'in kira borcu arttı, LCC'lerde yüzde 35,5'e varan yükseliş

Korean Air'in Haziran sonu itibarıyla 'kira borcu' 8,8107 trilyon won'a ulaştı; bu rakam geçen yıl sonuna göre yüzde 7,5 artış anlamına geliyor. Faizlerdeki yükseliş, uçak tedarikinde yaşanan aksaklıklar ve won'daki değer kaybı bir araya gelince havayollarının finansman yükü ağırlaşıyor.

9'unda (yerel saatle) Kamuyu Aydınlatma Sistemi'ne (DART) göre Korean Air, yılın ilk yarısı sonunda 7,1 trilyon won 'değişken faizli' borç taşıyordu. Ortalama faiz oranı 1 puan yükseldiğinde şirketin faiz gideri 71 milyar won artacak şekilde bir yapı söz konusu.

Havacılık sektörü, uçakları doğrudan satın almak yerine kiralamanın yaygın olduğu bir alan. Yeni imzalanan veya yenilenen kira sözleşmelerine yükselen piyasa faizleri yansıyabiliyor; değişken faizli kira koşullarında ise piyasa faizindeki artış doğrudan finansman maliyetine dönüşüyor.

Düşük maliyetli havayollarında kira borcu artışı daha da belirgin oldu. Jin Air'in kira borcu geçen yıl sonundaki 402,3 milyar won'dan Haziran sonunda 545 milyar won'a çıkarak yüzde 35,5 arttı. T'way Air'de borç 638,2 milyar won'dan 823,9 milyar won'a yükselerek yüzde 29,1, Jeju Air'de ise 726,6 milyar won'dan 885,7 milyar won'a çıkarak yüzde 21,9 büyüdü.

Jin Air'in uçakla ilgili kira borcu 537,3 milyar won seviyesinde. Şirket, filosundaki 32 uçağın tamamını Korean Air'den kiralıyor.

Kira borcundaki artış, gerçekleşen finansman maliyetlerine de yansıdı. Jeju Air'in yılın ilk yarısında kira borcuna ilişkin faiz gideri 31,8 milyar won'a ulaştı; bu tutar geçen yılın aynı döneminde 17,8 milyar won'du ve yaklaşık yüzde 78 arttı. Jin Air'in faiz gideri de 14,4 milyar won'dan 17,7 milyar won'a çıkarak yaklaşık yüzde 23 yükseldi.

Kârlılık tarafında da baskı sürdü. Jin Air ve T'way Air yılın ilk yarısında faaliyet zararı açıklarken, Jeju Air faaliyet kârı elde etmesine rağmen dönem net zararı 32,5 milyar won oldu.

Uçak tedarikindeki aksaklıklar kira bedellerini yukarı çeken bir etken olarak öne çıkıyor. Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA), Haziran ayında yaptığı değerlendirmede yeni uçak arzının talebi karşılayamaması nedeniyle bu yıl uçak kira bedellerinin tarihi zirveye çıktığını açıkladı.

IATA'nın açıklamasına göre tedarik zincirindeki aksaklıklar havayollarını daha eski uçakları daha uzun süre uçurmaya itiyor. Bu durumun kira, bakım ve yakıt maliyetlerindeki yükü de artırdığı değerlendiriliyor.

Yabancı para borçlanma oranının yüksek olması da havayollarının finansal yükünü artıran bir başka unsur. Jeju Air, yılın ilk yarısında kira borcundan kaynaklı 49,1 milyar won 'yabancı para çevrim zararı' kaydetti.

Jin Air'in yabancı para cinsinden borcu 578,5 milyar won'a ulaşarak 193,2 milyar won'luk yabancı para varlığını aştı. Şirketin döviz borcu geçen yıla göre yaklaşık yüzde 36 arttı.

Havayollarının yakıt gideri ve uçak kira bedeli gibi döviz cinsinden maliyetlerinin kur hareketlerine bağlı olarak kâr-zarar ve nakit akışını etkilediği yapı, önceki dönemlerde kurun düştüğü süreçte de gözlenmişti. Bu kez kira borcundaki artışla yabancı para çevrim zararı bir arada ortaya çıktı.

Faiz değişikliklerinin kâr-zarara etkisi şirketlerin borçlanma yapısına göre farklılaşıyor. Jeju Air, faizin 0,1 puan yükselmesi halinde değişken faizli tahvillerdeki faiz artışı nedeniyle dönem kârının 1,04 milyar won azalacağını açıkladı. Faizin 1 puan artması durumunda kâr azalışı basit hesapla 10,4 milyar won'a ulaşıyor.

Kore Kurumsal Derecelendirme Kuruluşu (한국기업평가), yılın ikinci yarısına ilişkin hava taşımacılığı sektörü değerlendirmesinde “geçmişte uçuş verimliliği odaklı iş modeli, bundan sonra piyasa koşullarına uyum kapasitesi merkezli bir yapıya dönüşecek” dedi ve “olağandışı durumlarda uçak filosunu hızlı yönetebilme, hat planlamasında esneklik, yolcu taşımacılığı dışındaki portföy çeşitliliği gibi piyasaya uyum yeteneği iş istikrarının anahtarı” olduğunu belirtti.

Yüksek faiz, döviz cinsinden değişken faizli borçlar ve uçak tedarikindeki aksaklıkların aynı anda sürmesiyle havayollarının finansal yükü yalnızca kira büyüklüğünde değil, faiz giderlerinde ve yabancı para çevrim kâr-zararında da kendini gösteriyor.