Küba'da 10 milyon kişi karanlıkta: 'Umudumuzu kaybettik'

Küba'da uzun süredir devam eden elektrik kesintileri, su sıkıntısı ve yakıt-gıda kıtlığı, halkı psikolojik olarak tükenme noktasına getirdi. ABD'nin Küba'ya yönelik enerji baskısı ile adanın kronikleşen ekonomik krizi üst üste binince, geçim sıkıntısı giderek ruh sağlığı sorununa dönüşüyor.

Yaklaşık 10 milyon nüfuslu Küba'da halk, boğucu sıcak geceler, içme suyu kıtlığı, uzun süreli elektrik kesintileri, gıda darlığı ve kötü barınma koşullarıyla mücadele ediyor. AP'nin (Associated Press) haberine göre, bu tablo giderek ağırlaşıyor.

Küba'da birinci basamak sağlık hizmeti veren doktor Yomeidis Felicó Riverón, hastaların dertlerini paylaşacak kimseyi bulamadıkları için hastaneye gelip ağladığını anlatarak "Artık psikolog rolü de bize düşüyor" dedi. Riverón, "Eskiden umut vardı, ama şimdi insanların kaybettiği şey tam olarak o umut" diye ekledi. Sözleri, sağlık kurumlarının yalnızca bedensel hastalıklar için değil, geçim sıkıntısı ve kaygıyla gelen vatandaşlar için de bir danışma noktasına dönüştüğünü gösteriyor.

Aileler, geçim ve gıda sorunlarını çocuklarından saklamaya çalışıyor. Küba vatandaşı Dianne Tamayo, kaygı ve çaresizlik arttığında eşinin oturup nefes almasını ve müzik açmasını söylediğini, bunun aileyi ayakta tutan güç olduğunu anlattı. Tamayo, "Bizi yok ediyorlar ama biz yine de boyun eğiyoruz" dedi.

Enerji krizi, su temini ve sağlık sorunlarını da beraberinde getiriyor. Küba genelinde elektrik kesintileri sıklaştı; bazı bölgelerde günlük kesinti süresi 24 saati aştı. Elektriğin kesilmesiyle suyu yukarı çeken pompa tesisleri de durdu, bu da içme suyuna erişimi zorlaştırdı.

AP, Küba'daki elektrik arzı istikrarsızlığının su temininde de aksamalara yol açtığını bildirdi. Uzun süreli kesintiler ve su kıtlığı, gıda saklama ve hijyen koşullarını da olumsuz etkiliyor.

Havana'daki ABD Büyükelçiliği, 28 Ağustos'ta içme suyu altyapısının "giderek istikrarsızlaştığı" uyarısında bulundu. Büyükelçilik, bazı yerleşim bölgelerinde yerel yönetim ya da kamu şebekesi üzerinden yapılan su temininin uzun süre kesintiye uğradığını açıkladı.

ABD Büyükelçiliği, eylül ayı başında su ve enerji altyapısındaki bozulmayla bağlantılı olarak sindirim sistemi hastalıklarında artış olduğuna da dikkat çekti; örnek olarak E. coli, norovirus ve şigella vakaları gösterildi.

ABD'nin Küba politikası konusunda sorumluluk tartışması da sürüyor. Başkan Trump, ocak ayında Küba'ya petrol satan ya da tedarik eden ülkelere gümrük vergisi uygulayacağını duyurmuştu.

Küba Dışişleri Bakanı Bruno Rodríguez, Mart 2025-Şubat 2026 döneminde ABD yaptırım politikasının yol açtığı zararın 8,08 milyar dolara ulaştığını öne sürdü. Küba devlet medyası Granma, bu rakamın bir önceki yıla göre yüzde 7 artışla tarihi zirveye ulaştığını yazdı.

Ancak Küba'nın ekonomik ve enerji krizinin yalnızca ABD'nin enerji baskısından kaynaklandığı iddiası doğrulanmış değil. Eskiyen elektrik şebekesi, yakıt kıtlığı ve uzun süredir devam eden yapısal ekonomik sorunlar da krizin nedenleri arasında sayılıyor; bu yüzden krizi tek bir etkene bağlamak güç.

Elektrik ve su altyapısındaki kırılganlık, yalnızca günlük yaşamı değil sağlık koşullarını da doğrudan etkiliyor. ABD tarafının uyarıları ve Küba halkının anlattıkları, enerji yetersizliğinin içme suyuna erişimi, bulaşıcı hastalık riskini ve ruhsal yükü aynı anda artırdığını ortaya koyuyor.

Ağır geçim sıkıntısına rağmen halk, aile ve topluluk bağlarında dayanacak güç arıyor. 90 yaşındaki Lázaro Alfonso Oviedo, yaşlılar buluşmalarında dans edip şarkı söyleyerek acısını bir süreliğine unuttuğunu anlattı.

Oviedo, Kübalıların dayanıklılığının 60 yılı aşkın süredir devam eden devrim ruhundan geldiğini belirterek "Pes etmeyeceğiz" dedi. Uzayan elektrik kesintileri ve su sıkıntısının halkın yaşamı ve sağlığı üzerindeki yükü sürüyor.