%3'te kalan stablecoin payı: DTÖ 'sorun düzenleme parçalanması' dedi

Uluslararası ödemelerde stablecoin kullanım payının hâlâ sadece yüzde 3'te kaldığı, bunun başlıca nedeninin ülkeden ülkeye değişen parçalı düzenleme yapıları olduğu bildirildi.

Juan Marchetti(Juan Marchetti), Dünya Ticaret Örgütü (WTO) Ticaret Hizmetleri ve Yatırım Bölümü Direktörü, 14'ünde (yerel saatle) İsviçre'nin Cenevre kentinde düzenlenen WTO stablecoin raporu tanıtım etkinliğinde "Kısıtlama teknolojiden kaynaklanmıyor. Sorun, düzenleme ve düzenleyici çerçevelerin yetersizliği" dedi. Bu açıklamayı Cointelegraph aktardı. Marchetti'nin sözleri, teknik altyapının artık bir engel olmaktan çıktığını, asıl sorunun kurumsal düzeyde yaşandığını ortaya koyuyor.

WTO raporuna göre stablecoin, uluslararası ticaret ödemelerindeki sürtünmeyi azaltabilecek bir araç. Rapor, iyileştirilmesi gereken beş alanı şöyle sıralıyor: yüksek maliyetler, yavaş işlem hızı, sınırlı erişim imkânı, yetersiz şeffaflık ve döviz kısıtlamaları.

Stablecoin, işlem taraflarıyla finans kurumları arasındaki ödeme sürecini basitleştirebiliyor. Ancak ülkeden ülkeye değişen lisanslama ve denetim standartları, aynı varlık için bile ayrı ayrı işlem uygunluğu ve uyum kontrolü gerektiriyor. Bu düzenleme farkları, teknolojiyi devreye almanın maliyetini ve süresini artırıyor.

Teknik olarak uygulanabilirlik kanıtlanmış olsa da, ülkeler arasındaki düzenleme boşlukları ve denetim farklılıkları fiilî kullanımın yaygınlaşmasını sınırlıyor.

Finansal İstikrar Kurulu (FSB), Ekim 2025'te yayımladığı raporda ülkelerin kripto para ve stablecoin düzenlemelerini eksik ve tutarsız biçimde uyguladığını belirtmişti. FSB, düzenleme farklarının ülkeler arası düzenleyici arbitraja yol açabileceğini ve sınır ötesi kripto para piyasası denetimini karmaşıklaştırabileceğini kaydetmişti.

WTO'nun raporunda aktardığı FSB araştırmasına göre, incelenen 28 yargı bölgesinden sadece 11'i stablecoin düzenleme çerçevesini tamamladı. Geri kalan bölgelerde düzenleme çalışmaları sürüyor ya da ilgili yapı henüz yeterince oluşmadı.

Düzenleme çerçeveleri sadece ihraççıları değil, dağıtımcıları ve geri alım hizmeti sunan finans kurumlarını da etkiliyor. Ülkeden ülkeye rezerv varlık yönetimi, kullanıcı koruması ve kara para aklamayla mücadele yükümlülükleri farklılaştığında, şirketler işlem ortaklarıyla anlaşma yapılarını her ülke için yeniden gözden geçirmek zorunda kalıyor.

Sınır ötesi ödemelerde stablecoin kullanımı kendi başına hızla arttı. WTO raporuna göre stablecoin tabanlı sınır ötesi ödemeler 2020'den 2024 ortasına kadar 35 kat büyüdü.

Ancak ödeme hacmindeki bu artış, uluslararası ödeme piyasasının ana akımına girildiği anlamına gelmiyor. Toplam uluslararası ödemeler içindeki pay hâlâ yüzde 3'te kaldığına göre, büyüme hızıyla kurumsal kullanım düzeyi arasında fark bulunuyor.

Ülkelerin stablecoin düzenleme çerçeveleri şu anda da revize edilmeye ve tamamlanmaya devam ediyor.

Yurt dışı ödeme ağları veya küresel işlem ortaklarıyla çalışan şirket ve finans kurumlarının da stablecoin kullanmadan önce ülkeye özgü düzenleme gereklerini kontrol etmesi gerekiyor. Sadece ödeme hızı ve maliyet avantajına bakmak yerine, ihraç, dağıtım ve geri alım aşamalarındaki düzenleme kapsamının da birlikte incelenmesi öneriliyor.

WTO, stablecoin'in uluslararası ticarette daha yaygın kullanılabilmesi için teknoloji geliştirmenin yanı sıra ülkeler arası düzenleme uyumunun da artırılması gerektiğini değerlendirdi. Uluslararası ödemelerde kullanım artarken, ülkelerin düzenleme standartlarını hangi düzeyde ortaklaştıracağı ise açık bir soru olarak kalıyor.