2 AI düzenleme tasarısı sunuldu, henüz yasalaşmadı

ABD’de iki AI düzenleme tasarısı 23 Temmuz’da sunuldu ancak 16 Eylül itibarıyla yasalaşmadı. Ara seçimler öncesinde AI odaklı teknoloji ve çip hisselerinde oynaklık sürerken, düzenleme tartışmaları ve maliyet baskısı piyasa değişkenleri arasında gösteriliyor.

ABD Federal Seçim Komisyonu (FEC), 2026 federal genel seçim tarihini 3 Kasım olarak açıkladı. FRONTIER Act ile AI Kill Switch Act tasarılarının ikisi de 23 Temmuz’da sunuldu.

FRONTIER Act, gelişmiş AI geliştiricilerinin ölçeğine göre model kartları, risk yönetimi sistemleri, bağımsız denetim ve olay bildirimi gibi yükümlülükler öngörüyor. Tasarı, denetimin yoğunluğunu şirketin büyüklüğü ve risk düzeyine göre farklılaştırıyor.

AI Kill Switch Act ise şirketlerin ciddi risk oluşturan AI sistemlerini kısıtlayabilmesini veya durdurabilmesini sağlayacak teknik kapasiteye sahip olmasını öngörüyor. Tehlikeli AI sistemleri üzerindeki kontrol işlevini şirketlerin teknik gereklilikleri arasında ele alması, tasarıyı FRONTIER Act’ten ayırıyor.

AI Kill Switch Act, Temsilciler Meclisi İç Güvenlik Komitesi’ne sevk edildi. FRONTIER Act’in sunulmasının ardından Kongre’den geçtiğine dair bir bilgi doğrulanmadı. Bu nedenle iki tasarı da yasama görüşmeleri aşamasında bulunuyor.

Dolayısıyla ABD’deki mevcut AI düzenleme ortamını yürürlükteki yasa aşaması olarak değerlendirmek mümkün değil. Doğrulanan süreç, tasarıların sunulması ve komiteye sevk edilmesiyle sınırlı kalırken, iki tasarının nihai olarak kabul edilmesi veya yürürlüğe girmesine ilişkin bir takvim açıklanmadı.

Nasdaq’ın PHLX Semiconductor Index’i (SOX), haziran sonundaki zirvesinden 28 Temmuz itibarıyla yüzde 24,5 geriledi.

SOX, ABD’de işlem gören çip şirketlerinden oluşan bir endeks. Tek bir çip şirketinin hissesini değil, yarı iletken sektörünün genel seyrini gösteren bir ölçüt olarak kullanılıyor.

AI veri merkezi yatırımları ve çip talebine ilişkin beklentiler yüksek seyrederken SOX’ta düzeltme görüldü. Crypto Briefing, düzenleme belirsizliğinin yanı sıra veri merkezlerinin elektrik tüketimi, inşaatlara yönelik yerel topluluk itirazları ve maliyet baskısının da çip hisseleri için değişkenler arasında gösterildiğini bildirdi.

Bununla birlikte düzenleme tartışmaları ile çip hisselerindeki hareket arasında doğrudan bir nedensellik doğrulanmadı. Bu da SOX’taki düşüşün yalnızca tasarıların yasalaşmasındaki gecikmeyle açıklanamayacağı anlamına geliyor.

Beyaz Saray’ın politika yönü Kongre’deki tasarılardan farklılık gösteriyor. Başkan Trump, 2 Haziran’daki başkanlık kararnamesinde aşırı düzenlemelerin AI inovasyonunu engelleyebileceğini belirtti ve ulusal güvenlik ile siber güvenlik için AI kullanımını da vurguladı.

Kararname, gelişmiş AI modelleri için güvenlik değerlendirmeleri ile kamu-özel sektör iş birliğini teşvik etti. Ancak Kongre tasarılarında olduğu gibi zorunlu ön izin veya kullanım durdurma sistemi getirmedi.

Seçmenlerin AI güvenlik standartlarının uygulanmasına yönelik tutumu genel olarak olumlu. AI Policy Institute’un 10-11 Haziran’da 1007 ABD seçmeniyle yaptığı ankette, gelişmiş AI için zorunlu güvenlik ve emniyet standartlarını destekleyenlerin oranı yüzde 78 oldu. Bu oran, düzenlemeye karşı çıkanların yüzde 8’lik payını aştı.

Kamuoyundaki olumlu tutumun ara seçimlerde en önemli gündem maddesine veya somut bir yasamaya dönüşüp dönüşmeyeceği ayrı bir konu. Ara seçimler öncesinde Kongre’nin AI düzenlemeleri ile inovasyon desteği arasında nasıl bir yasama yönü belirleyeceği henüz netleşmedi.

Daha önce AI beklentileriyle çip hisselerinin toparlandığı dönemle karşılaştırıldığında, bu kez düzenleme tartışmaları ve AI altyapısının maliyet baskısı birlikte öne çıktı. İki tasarının doğrulanan bir sonraki aşaması Kongre incelemesi olurken, nihai kabul ve yürürlük takvimi belirlenmedi.