Petrol için 150 dolar olasılığı: Fed'in faiz patikası değişebilir

Uluslararası petrol fiyatlarının varil başına 150 dolara kadar çıkma ihtimali gündeme gelirken, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz artış patikası yeniden tartışılıyor. Ancak 150 dolarlık petrol fiyatı ve agresif faiz artışları kesinleşmiş politika senaryoları değil; enflasyonun yeniden hızlanacağı varsayımına dayanan bir değerlendirme.

Stratejist Albert Edwards, benzin fiyatlarındaki seyrin uluslararası petrol fiyatlarının varil başına 150 dolara çıkması ihtimaliyle uyumlu olduğunu belirterek enflasyon beklentisini önceki tahmininin üzerine taşıdı. Edwards, petrol fiyatlarındaki yükselişin sürmesi halinde Fed'in daha agresif faiz artışlarına yönelebileceğini öngördü.

Crypto Briefing, Edwards'ın analizini 16'sında yayımladı. Analiz, petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyon üzerindeki etkisinin geçici bir şokla sınırlı kalmayabileceği varsayımını içeriyor.

Tahmin piyasaları, ham petrol fiyatlarının 31 Aralık'a kadar tüm zamanların en yüksek seviyesini yenileme ihtimalini yüzde 16 olarak yansıttı. Fiyatın 30 Eylül'e kadar yeni bir zirve yapma ihtimali ise yüzde 1,6 olarak ölçüldü.

Bu iki veri, kısa vadeli bir sıçramadan çok yıl sonuna kadar sürebilecek enflasyon baskısına yönelik kaygının öne çıktığını gösteriyor. Bununla birlikte tahmin piyasası verileri, politika kararlarını veya petrol fiyatlarındaki yükselişi kesinleştiren göstergeler değil.

Petrol fiyatı beklentileri kurumlar arasında farklılaşıyor. ABD Enerji Bilgi İdaresi (EIA), 2026'nın ikinci yarısında Brent petrolünün ortalama varil fiyatını yaklaşık 90 dolar, 2027 ortalamasını ise 74 dolar olarak tahmin etti.

EIA'nın tahmini, Orta Doğu'daki petrol üreticilerinin üretim ve ihracat rotalarının kademeli olarak toparlanacağı varsayımına dayanıyor. Üretimin ve stokların yeniden birikmesinin sürmesi halinde petrol fiyatları, 150 dolara çıkma ihtimalinden farklı bir patika izleyebilir.

Fed Yönetim Kurulu üyesi Christopher Waller, enerji fiyatlarındaki şokun geçici olup olmadığı veya enflasyon beklentilerini etkileyecek kadar uzun sürüp sürmeyeceğinin para politikası açısından temel değişken olduğunu belirtti. Waller, 17 Nisan'daki konuşmasında enerji fiyatlarındaki yükselişin diğer mal ve hizmet fiyatlarına yayılması ve enflasyon beklentilerini artırması halinde para politikası kararlarının zorlaşabileceğini açıkladı.

Waller, enerji fiyatlarındaki şokun hafiflemesi halinde bunun geçici bir etken olarak değerlendirilebileceğini söyledi. Buna karşılık şokların art arda yaşanması, şirketlerin fiyat belirleme kararlarını ve hanehalklarının ücret beklentilerini etkileyerek enflasyonun kalıcılaşması riskini artırabilir.

Petrol fiyatlarındaki yükseliş yalnızca para politikasını değil, ekonomik büyümeyi de etkileyebilir. Tüketiciler yüksek yakıt ve mal fiyatlarını karşılamak için harcamalarını azaltırsa şirketlerin üretimi ve istihdamı zayıflayabilir. Bu durumda Fed, enflasyon ile ekonomik yavaşlama arasında daha zor bir karar vermek zorunda kalabilir.

Fed, petrol fiyatlarındaki her yükselişe faiz artırımıyla karşılık vermiyor. Enerji fiyatlarındaki şok geçiciyse politika yapıcılar bunun enflasyon üzerindeki etkisini sınırlı değerlendirebilir. Ancak şok diğer fiyat ve ücret kararlarına yayılırsa politika tepkisinin ağırlığı değişebilir.

Daha önce JP Morgan'ın Fed'in bu yıl eylül ve aralık aylarında iki faiz artışı yapacağını öngördüğü aktarılmıştı. Yeni analiz, mevcut faiz beklentisine petrol şoku ve enflasyon patikası koşulunu ekliyor.

Öte yandan, Orta Doğu'daki tedarik ve taşımacılık aksamalarının ağırlaşması halinde uluslararası petrol fiyatlarının varil başına 150 dolara çıkabileceği yönünde daha önce de değerlendirmeler yapılmıştı. O dönemde de 150 dolar, temel beklenti olarak değil, tedarik kesintilerinin genişlemesi koşuluna bağlı üst senaryo olarak sunulmuştu.

Petrolün 150 dolara çıkma ihtimalinin gerçekleşmesi için Orta Doğu'daki tedarik kesintileri, stoklardaki düşüş ve enflasyon beklentilerindeki değişimin birlikte görülmesi gerekiyor. Bu unsurlardan yalnızca birinin hareket etmesi, petrol ve faiz patikalarının aynı yönde ilerleyeceği sonucunu doğurmuyor.

Sonuç olarak Edwards'ın değerlendirmesi, petrol fiyatlarında sert yükselişin veya Fed'in agresif faiz artışlarının kesinleştiği anlamına gelmiyor. Para politikasının gelecekteki seyri, uluslararası petrol fiyatları, enflasyon ve istihdam verileri ile enflasyon beklentilerindeki değişime bağlı olarak farklılaşabilir.