Hindistan’da elektrik talebi %7 arttı, kömürden üretim 2 yıldır değişmedi

Hindistan’da elektrik talebi 2024’ün ilk yarısından 2026’nın ilk yarısına kadar %7 artarken kömürden elektrik üretimi yükselmedi. Güneş ve rüzgâr gibi temiz enerji kaynakları, ek talebin üzerinde üretim sağlayarak elektrik sektöründeki emisyonları da aynı dönemde büyük ölçüde sabit tuttu.

Enerji ve Temiz Hava Araştırma Merkezi (CREA) kıdemli analisti Lauri Myllyvirta ve CREA Hindistan analisti Anubha Aggarwal, Carbon Brief analizinde bu sonuçlara yer verdi. Hindistan’da elektrik talebi artmasına rağmen kömürden üretimin yükselmemesi, 50 yılı aşkın süredir ilk kez gerçekleşti.

Aynı dönemde Hindistan’ın toplam elektrik üretimi 63 TWh arttı. Güneş enerjisi üretimi 44 TWh, rüzgâr üretimi 13 TWh, nükleer enerji üretimi 7 TWh ve hidroelektrik üretimi 8 TWh yükseldi. Temiz enerji üretimindeki toplam artış 70 TWh ile elektrik talebindeki artışı aştı.

Yeni üretim kapasitesinin büyük bölümü de temiz enerjiye ayrıldı. Hindistan iki yılda 77 GW güneş, 11 GW rüzgâr, 5 GW hidroelektrik ve 0,6 GW nükleer kapasite ekledi. Kömür santrali kapasitesi de 8,5 GW arttı ancak üretim değişmedi.

Bu durum, kömür santrallerinin çalışma saatleri ve kapasite kullanım oranlarının düşmesine yol açan bir yapı ortaya çıkardı. Kurulu kapasite artmasına rağmen fiili üretimin yükselmemesi, üretim miktarına dayalı enerji dönüşümü ile kurulu kapasiteye dayalı enerji dönüşümü arasındaki farkı gösteriyor.

Elektrik sektöründeki emisyonlar, 2024’ün ilk yarısına kıyasla 2026’nın ilk yarısında büyük ölçüde aynı seviyede kaldı. Ancak Hindistan’ın toplam karbondioksit emisyonları düşmedi. 2026’nın ilk yarısındaki toplam emisyonlar bir önceki yılın aynı dönemine göre %3,7 artarken demir-çelik ve çimento sektörlerindeki emisyonlar %8 yükseldi.

Temiz enerjinin genişlemesi elektrik sektöründe kömürden üretimin artmasını engelledi ancak sanayi sektöründeki emisyon artışını telafi edemedi. Bu tablo, elektrik talebinin arttığı ülkelerde enerji ve sanayi sektörlerindeki emisyon eğilimlerinin farklılaşabileceğini gösterdi.

Hindistan’ın elektrik sisteminin kömürden uzaklaştığını söylemek için henüz erken. CREA’nın 2026’nın ilk çeyreğine ilişkin enerji görünümüne göre, Mart 2026 itibarıyla kömür ve linyit santrallerinin kurulu kapasitesi 228,6 GW ile toplam kapasitenin %43’ünü oluşturdu.

2026’nın ilk çeyreğindeki üretimde de kömürün payı %73 oldu ve kömür santralleri 339 TWh elektrik üretti. Temiz enerji üretimindeki artış kömürden üretimi geriletmeye başlasa da kömür, toplam elektrik üretim yapısında hâlâ en büyük paya sahip.

Kömür santrali kapasitesini artırma planları da devam ediyor. Mart 2026 itibarıyla inşaat halindeki kömür santrali kapasitesi 39,4 GW seviyesinde bulunuyor. CREA, mevcut santraller ve inşaat halindeki kapasitenin 2035-2036 dönemindeki elektrik talebini karşılamaya yeterli olabileceğini analiz etti.

Üretim artmazken kömür kapasitesinin eklenmeye devam etmesi, santrallerde kapasite kullanım oranlarının düşmesine ve sabit maliyet baskısının artmasına neden olabilir. Yeni kapasitenin gerçek talep artışına uygun şekilde çalışıp çalışamayacağı ve mevcut santrallerin ekonomikliği temel gündem maddeleri olarak öne çıkıyor.

Temiz enerjinin önündeki başlıca darboğazlar elektrik şebekesi ve depolama sistemleri. Yenilenebilir enerji üretiminin tamamını sisteme almak için iletim şebekesinin genişletilmesi, enerji depolama kapasitesinin artırılması ve kömür santrallerinin üretimlerini ayarlama kabiliyetinin geliştirilmesi gerekiyor.

2026’nın ilk çeyreğinde 26,6 GW güneş ve 3,6 GW rüzgâr kapasitesi doğrudan üretim kısıtlamasına tabi tutuldu. Üretilebilecek elektriğin şebekeye alınamaması nedeniyle üretimin düşürülmesi, yalnızca kurulu kapasiteyi artırmanın temiz enerjinin kullanım oranını yükseltmeye yetmediğini gösteriyor.

Temiz enerji üretimindeki artış elektrik talebindeki artışı aşsa da şebeke bu üretimi kabul edemezse arz üzerindeki gerçek etkisi sınırlı kalıyor. Depolama sistemleri ve iletim şebekesinin ne hızla genişletileceği, gelecekte kömürden üretimin ve elektrik sektörü emisyonlarının seyrini etkileyebilir.

Bu değişim, elektrik talebinin arttığı ülkelerde temiz enerji yatırımlarının kömürden üretimdeki artışı engelleyebileceğini gösteriyor. Ancak kömür hâlâ Hindistan’ın elektrik üretiminin büyük bölümünü oluşturuyor ve yeni kapasite inşası sürüyor. Bu nedenle elektrik sektöründeki emisyonların seyri, şebeke ve depolama yatırımlarının yanı sıra elektrik piyasasının işletilmesindeki iyileştirmelere bağlı kalacak.

Sanayi sektöründeki emisyon artışı da dikkate alındığında, temiz enerjinin genişlemesi Hindistan’ın toplam emisyonlarını düşürmek için tek başına yeterli görünmüyor. Hindistan elektrik piyasasının bir sonraki aşaması, temiz enerji kapasitesini artırmanın ötesinde üretilen elektriği istikrarlı biçimde depolama ve iletme, ayrıca kömür santrallerini ne kadar verimli işletme kapasitesine bağlı olacak.