Joby, 3.199 millik otonom uçuşla ABD’yi baştan başa geçti

Joby Aviation(JOBY), modifiye edilmiş bir Cessna Caravan uçağıyla ABD’yi doğudan batıya 3.199 mil (yaklaşık 5.148 kilometre) kat eden otonom uçuşu tamamladı. Uçakta güvenlik pilotu bulunmasına rağmen uçuş boyunca herhangi bir pilot müdahalesi yapılmadı.

Joby Aviation, 18 Eylül’de yayımladığı açıklamada uçağın California eyaletindeki Concord’dan kalkarak North Carolina eyaletindeki Outer Banks’e ulaştığını belirtti. Şirket, uçuşu ABD’nin ilk kıtalararası otonom uçuşu olarak tanımladı.

Uçuş, Joby’nin elektrikli dikey kalkış ve iniş aracı (eVTOL) değil, otonom uçuş sistemiyle donatılmış modifiye bir Cessna Caravan ile gerçekleştirildi. Uçak taksi, kalkış, rota uçuşu ve iniş işlemlerini otonom sistemle tamamladı.

Uçakta güvenlik pilotu görev yaparken yerde uzaktan gözetim sağlandı. Uçak, Joby’nin genel merkezi ile South Carolina’daki Shaw Hava Kuvvetleri Üssü’nden takip edildi. Uzaktan gözetim mesafesi 2.323 mile kadar çıktı.

Uçuş rotasında Phoenix, Fort Worth ve Shaw Hava Kuvvetleri Üssü yer aldı. Joby, uçağın Phoenix Deer Valley Havalimanı’ndaki operasyonu sırasında kötü hava koşullarından gerçek zamanlı olarak kaçındığını açıkladı.

Bu gösterim, yolcu taşıyan insansız uçuş operasyonlarından farklı değerlendiriliyor. Güvenlik pilotu ve uzaktan gözetim bulunduğu için uçuşun ‘pilot müdahalesi olmadan gözetimli otonom uçuş’ olarak tanımlanması gerekiyor.

Joby, otonom uçuş teknolojisinin kargo taşımacılığı, tıbbi malzeme sevkiyatı, afet müdahalesi ve savunma lojistiğinde kullanılabileceğini belirtti. Şirket böylece teknolojinin ilk kullanım alanları arasında yolcu taşımacılığının yanı sıra mevcut uçaklarla yürütülebilecek kamu hizmetleri ve lojistik operasyonlarını da gösterdi.

Joby Aviation kurucusu ve CEO’su JoeBen Bevirt, “Otonom uçuş; uzak bölgeleri birbirine bağlama, acil malzeme taşıma, afet müdahalesi ve askeri operasyonlarda önemli bir rol oynayabilir” dedi. Bu açıklama, şirketin otonom uçuş teknolojisini yalnızca yolcu taşımacılığıyla sınırlamadığını gösteriyor.

Joby, 2024’te satın aldığı Xwing’in otonom uçuş teknolojisini sistemde kullandı. Şirket, teknolojinin kontrollü ve kontrolsüz hava sahalarında 400’den fazla uçuş gerçekleştirdiğini ve 800 saatin üzerinde otomatik uçuş yaptığını açıkladı.

ABD Federal Havacılık İdaresi’nin (FAA) uçak sertifikasyon sürecinde TIA (Type Inspection Authorization), test ve inceleme aşamasına verilen onayı ifade ediyor. Tip sertifikası ise tasarımın ilgili gereklilikleri karşılayıp karşılamadığını doğrulayan ayrı bir nihai onay süreci. Bu nedenle gösterim, Joby’nin yolcu taşıyan eVTOL araçları için otonom ticari uçuş izni aldığı anlamına gelmiyor.

‘ABD’nin ilk’ ifadesi de Joby’nin kendi açıklamasına dayanıyor. FAA veya üçüncü bir havacılık otoritesinin bu rekoru bağımsız olarak doğruladığına ilişkin bilgi bulunmuyor.

Uçuş, otonom uçuş sisteminin uzun menzilli kullanımına ve olası uygulama alanlarına ilişkin bir gösterim niteliği taşıyor. Ancak modifiye bir uçakta doğrulanan teknolojinin yolcu taşıyan eVTOL araçlarına aynı şekilde uygulanabilmesi için ayrı bir sertifikasyon sürecinden geçmesi gerekiyor.

Joby, açıklamasında uçağın daha sonra batıya dönüş uçuşuna başlayacağını bildirdi. Şirketin açıkladığı duraklar arasında Raleigh, Washington, Louisville, Wichita, Oklahoma City, Salt Lake City ve Portland bulunuyor.

Bu program, otonom uçuş sisteminin uzun rotalarda ve farklı havalimanı ortamlarında çalışıp çalışmadığını ek olarak test etmeyi amaçlıyor. Joby, uçuş rotasını izleyerek uçağı ABD’nin batısına geri götürmeyi planlıyor.