Brent petrolü 100 dolarda: Çin’in ham petrol ithalat artışı sınırlanabilir

Brent petrolü varil başına yaklaşık 100 dolar (yaklaşık 135.400 won) seviyesinde kalırsa Çin’in ham petrol ithalatındaki artışın sınırlı olacağı öngörülüyor. Çin talebinin uluslararası petrol fiyatlarını daha da yukarı taşıma baskısı da zayıflayabilir.

Goldman Sachs, 23’ünde yayımladığı analiz notunda Çin’in ham petrol ithalatının yılın dördüncü çeyreğinde üçüncü çeyreğe kıyasla günde yaklaşık 600 bin varil artacağını öngördü. Analiz notunda, yüksek fiyatların sürmesi halinde Çinli rafinerilerin ham petrol alımlarını önemli ölçüde artırmasının zorlaşacağı belirtildi.

Çin’in ağustos ayındaki ham petrol ithalatı 37,93 milyon ton, günlük ortalama 8,93 milyon varil olarak gerçekleşti ve temmuza göre yüzde 6,2 arttı. Ancak ithalat, geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 23,4 azaldı. Reuters, Çin gümrük verilerine dayanarak ağustos ithalatının aylık bazda yüzde 6,2 arttığını, yıllık bazda ise yüzde 23,4 gerilediğini bildirdi.

Çin’in ham petrol ithalatı son iki ayda art arda yükseldi. İthalattaki toparlanma, yakıt ihracat kurallarındaki gevşemeyle aynı döneme denk geldi. Ancak uluslararası petrol fiyatları ve navlun birlikte yükselirse rafineriler, hacmi artırmak yerine tedarik maliyetleri ile rafineri marjlarını yönetmeye odaklanabilir.

Ham petrol ithalatındaki artış, nihai tüketimde toparlanma anlamına gelmeyebilir. Rafineriler gerçek alım miktarını belirlerken ihracat hacmi, stoklar, ham petrol fiyatları ve taşıma maliyetlerini birlikte değerlendiriyor. Bu nedenle ithalat verileri ile iç talep farklı yönde hareket edebilir.

ABD Enerji Bilgi İdaresi (EIA), Çin’in 2026’nın ikinci çeyreğindeki ham petrol ithalatını günlük ortalama 8,1 milyon varil olarak hesapladı. Bu seviye, ilk çeyreğe göre yüzde 32 düşüşe işaret ediyor. EIA, gerilemeyi Orta Doğu’daki arz kesintileri ve petrol fiyatlarındaki yükselişin Çin’in ham petrol alımlarını zayıflatmasıyla açıkladı.

Çin ithalatındaki düşüş, uluslararası ham petrol piyasasında ek talebin azalmasına yol açabilir. TokenPost daha önce Çin’in 2026’nın ikinci çeyreğindeki ham petrol ithalatının önceki çeyreğe göre yüzde 32 düştüğünü bildirmişti.

Buna karşılık Orta Doğu’daki arz kesintileri genişlerse Çin’in alımları sınırlı kalsa bile petrol fiyatları üzerindeki yükseliş baskısı artabilir. Goldman Sachs, uluslararası petrol fiyatlarındaki ek yükselişin Çin’in büyük ölçekli alımlara dönmesinden çok Orta Doğu’daki ham petrol üretim ve ihracat altyapısında yaşanabilecek daha geniş çaplı aksamalara bağlı olabileceğini belirtti.

Navlun maliyetleri de Çinli rafinerilerin alım kararlarını etkiliyor. Uzun mesafeli taşımacılık gerektiren ham petrolde yalnızca petrol fiyatı değil, gemi taşıma ücretleri de gerçek tedarik maliyetini artırabiliyor. Bu durum rafinerileri tedarik kaynakları ve rotaları birlikte ayarlamaya yöneltiyor.

Vortexa Çin ham petrol piyasası baş analisti Emma Li, “Seyir mesafesi daha kısa olan ham petrolü seçmek, taşıma maliyetlerini azaltırken piyasa değişimlerine daha hızlı yanıt verilmesini sağlayabilir” dedi. Vortexa’nın analizine göre Çinli rafineriler yalnızca ithalat hacmini artırmayı değil, taşıma mesafesi ile tedarik maliyetini de birlikte değerlendiriyor.

Çinli rafineriler Orta Doğu’dan ham petrol alırken taşıma rotalarını değiştirerek maliyet baskısını azaltıyor. Navlun fiyatlarının yüksek olduğu dönemlerde aynı miktarda petrol tedarik edilse bile satın alma ekonomisi, ham petrol fiyatı ile taşıma maliyetinin bileşimine göre değişiyor.

Yakıt ihracat politikası da Çin’in ham petrol ithalatının yönünü belirleyen unsurlar arasında yer alıyor. İhracat fırsatları artarsa rafineriler ham petrol tedarikini artırabilir. Ancak petrol fiyatları ve navlun yükselirse ihracat kârlılığını yeniden hesaplayarak alım hızını düşürebilir.

Çin’in ağustos ithalatındaki artış temmuza göre iyileşmeye işaret etse de geçen yılın aynı ayındaki seviyenin altında kaldı. Bu nedenle son dönemdeki artışa bakarak Çin’in ham petrol talebinin tamamen toparlandığı sonucuna varmak zor. İthalat hacmiyle birlikte rafine ürün ihracatı ve stok hareketlerinin de izlenmesi gerekiyor.

Uluslararası petrol fiyatlarının yönü, Çin talebi ile Orta Doğu arzındaki göreli değişimlere bağlı olarak farklılaşabilir. Çinli rafinerilerin gerçek alım miktarı Brent petrolü fiyatı, navlun, stoklar ve yakıt ihracat politikasından aynı anda etkileniyor.

Goldman Sachs’ın öngörüsü doğrultusunda Brent petrolü varil başına yaklaşık 100 dolar seviyesinde kalırsa Çin’in dördüncü çeyrekteki ham petrol ithalat artışı sınırlı kalabilir. Öte yandan Orta Doğu’daki ham petrol üretim ve ihracat altyapısında yaşanan aksaklıklar büyürse Çin talebindeki yavaşlamaya rağmen uluslararası petrol fiyatları üzerindeki yükseliş baskısı sürebilir.