ESMA, 2026 raporları için denetim önceliklerini açıkladı

Avrupa Menkul Kıymetler ve Piyasalar Otoritesi (ESMA), 2026 yıllık raporlarında ortak denetim önceliklerinin jeopolitik riskler, yeniden yapılandırma muhasebesi, sürdürülebilirlik bilgileri ve elektronik raporlama hataları olacağını açıkladı.

ESMA, 13’ünde Avrupa Ekonomik Alanı’ndaki (EEA) düzenlenmiş piyasalarda işlem gören şirketlerin 2026 yıllık raporları için Avrupa Ortak Denetim Önceliklerini (ECEP) yayımladı. Öncelikler, Uluslararası Finansal Raporlama Standartları (IFRS) kapsamındaki finansal tabloları, sürdürülebilirlik raporlarını ve Avrupa Tek Elektronik Formatı (ESEF) bildirimlerini kapsıyor. Ulusal denetim otoriteleri ortak başlıkların yanı sıra şirketlere özgü konuları da inceleyebilecek.

IFRS alanında jeopolitik riskler ve belirsizlikler ile yeniden yapılandırma karşılıkları ve borç yapılandırmaları öncelikli konular arasında yer aldı. Jeopolitik gerilimler, ticaret politikaları, yaptırımlar, ticaret akışlarındaki değişimler ve bölgesel çatışmalar; şirketlerin faaliyetlerini, finansmana erişimini, varlık değerlemelerini ve nakit akışı tahminlerini etkileyebilir.

Şirketlerin likidite risklerini ve finansal borçların vadelerine göre geri ödeme takvimini ayrıntılı biçimde açıklaması gerekiyor. Vade analizinde anapara ve faiz ödemeleri yer almalı; geri ödemelerin belirli dönemlerde yoğunlaşması hâlinde ilgili dönemler daha ayrıntılı gösterilmeli. Kredi sözleşmelerinin ihlal edilmesi riski veya nakit kullanımına yönelik yasal ya da düzenleyici kısıtlamalar varsa şirketler bu koşulları ve kısıtlı nakdin tutarını ve bulunduğu yeri de açıklamalı.

Gerçeğe uygun değer ölçümlerinde temel varsayımlar, yargılar ve tahmin belirsizlikleri açıklanmalı. Gözlemlenmesi zor girdiler değerleme açısından önemliyse ilgili rakamlar ve duyarlılık bilgileri de sunulmalı. Jeopolitik gelişmeler nedeniyle varlık satışı ya da pazardan çekilme gündeme geldiğinde, varlığın satış amaçlı elde tutulan varlık veya durdurulan faaliyet olarak sınıflandırılma koşullarını karşılayıp karşılamadığı değerlendirilmelidir.

Yeniden yapılandırma karşılıklarında, planın uygulanmaya başlanması veya önemli ayrıntılarının etkilenen taraflara bildirilmesi gibi yükümlülük doğuran bir olayın gerçekleşip gerçekleşmediği belirleyici. Karşılığa yalnızca yeniden yapılandırma için doğrudan gerekli olan ve devam eden faaliyetlerle ilişkili olmayan harcamalar dâhil edilmeli. Borç sözleşmelerinde değişiklik yapılırken IFRS 9 uyarınca mevcut borcun finansal tablolardan çıkarılması gerekip gerekmediği incelenmeli. Bu değerlendirmede nicel ‘%10 testi’nin yanı sıra para biriminin değiştirilmesi veya özkaynak unsurunun eklenmesi gibi koşullar da dikkate alınmalı.

Sürdürülebilirlik raporlamasında önemlilik değerlendirmelerinin iyileştirilmesi ve etkiler, riskler ve fırsatlar (IRO), politikalar, eylemler ve hedefler (PAT) ile göstergeler arasındaki bağlantıların açıklanması öncelikler arasında. ESEF kapsamında ise özkaynak değişim tablosunun sunulmasında tekrarlanan hatalar incelenecek. Önemli yanlışlıklar tespit edilmesi hâlinde ESMA ve ulusal denetim otoriteleri yaptırım uygulayabilecek.