Mevduat faizi 1 baz puan artınca stablecoinlerin 10 haftalık büyümesi 3 puan yavaşlıyor

ABD’de banka mevduat faizindeki 1 baz puanlık artış, stablecoinlerin 10 haftalık kümülatif büyüme oranının ortalama yüzde 15’ten yüzde 12’ye gerilemesiyle ilişkilendirildi. Analiz, mevduat faizleri yükseldiğinde stablecoin büyümesinin yavaşladığını ortaya koydu.

Uluslararası Ödemeler Bankası (BIS) araştırmacıları Raşad Ahmed (Rashad Ahmed) ve İñaki Aldasoro (Iñaki Aldasoro), 13’ünde yayımlanan “Are stablecoins and bank deposits substitutes?” başlıklı çalışma makalesinde Ocak 2019-Haziran 2025 dönemine ait haftalık ABD verilerini inceledi. Araştırmacılar banka mevduat faizleriyle rezerv varlıklara dayalı stablecoinlerin piyasa değerindeki değişimi karşılaştırırken Hazine tahvili getirilerini, Bitcoin(BTC) fiyatını, döviz kurlarını ve finansal piyasa oynaklığını da kontrol etti. BIS çalışma makalesi, mevduat faizi artışının ardından stablecoin büyümesinde yavaşlama gözlendiğini bildirdi.

Temel regresyon analizine göre mevduat faizindeki 1 baz puanlık artış, 10 haftalık kümülatif büyüme oranında yaklaşık 3 yüzde puanlık düşüşle bağlantılı. 1 baz puan, faiz oranında 0,01 yüzde puana karşılık geliyor. Araştırma dönemindeki yüzde 15’lik ortalama büyüme oranı esas alındığında bu, oranın yaklaşık yüzde 12’ye inmesi anlamına geliyor; piyasa değerinin azaldığını göstermiyor.

Araştırmacılar, politika faizi yaklaşık yüzde 3’ü aştığında bankaların mevduat faizlerini daha aktif biçimde ayarladığı özelliği de tahminlerinde kullandı. Bu yöntemle hesaplanan etki, temel tahminden yaklaşık üç kat büyük çıktı. Ancak BIS, bu analizin tanısal sonuçlarının yaygın ölçütlere göre bir miktar zayıf olduğunu belirtti. Bu nedenle söz konusu tahminin temel sonuçla aynı kesinlik düzeyinde yorumlanamayacağını kaydetti.

Etki Tether(USDT) yerine USD Coin(USDC) için daha belirgin oldu. Araştırmacılar bu bulgunun, USDC’nin ABD’deki mevduat sahipleriyle daha yakın bağları bulunduğu yorumuyla örtüştüğünü değerlendirdi. Mevduat sertifikası (CD) faizlerinin kullanıldığı ve merkeziyetsiz finans (DeFi) protokollerine yatırılan stablecoinlerin ayrı incelendiği analizlerde de sonuçlar genel olarak korundu. Aynı ilişki stablecoin olmayan kripto varlıklarda görülmedi.

Bulgular, banka mevduat faizlerinin stablecoin talebini etkileyebilecek unsurlardan biri olabileceğini gösteriyor. Çok az faiz ödeyen stablecoinlere kıyasla mevduat faizlerinin yükselmesi, parayı bankada tutmanın göreli avantajını artırabilir. Bununla birlikte araştırma, varlıklar arasındaki fon dağılımını inceledi; kullanıcıların mevduatlarıyla stablecoinleri arasında fiilen para aktardığını doğrulamadı.

Çalışma, bankacılık sektöründeki toplam mevduatların ya da kredilerin azalacağı sonucuna da varmıyor. Stablecoin ihraççıları rezervlerini banka mevduatı olarak tuttuğunda fonlar bankacılık sistemi içinde kalabilir. Buna karşılık mevduatların bazı bankalarda yoğunlaşması veya sigortasız büyük mevduatlara dönüşmesi gibi bileşim değişiklikleri yaşanabilir. Araştırmacılar, bu değişikliklerin boyutunun yalnızca mevcut analizle belirlenemeyeceğini vurguladı.

Araştırma, Haziran 2025’e kadar olan ABD verilerine dayanıyor. BIS çalışma makalesindeki görüşler yazarlara ait; BIS’in veya üye merkez bankalarının resmi görüşleriyle aynı olmak zorunda değil. Faiz ödeyen stablecoinlerin ya da tokenleştirilmiş para piyasası fonlarının yaygınlaşması halinde rekabet ilişkisinin nasıl değişeceği ise bu analizin kapsamına girmedi.