Tokenize hisseler: Hissedar kaydına bağlantı hakları belirliyor

Tokenize bir hisseye sahip olmak, şirketin gerçek hissedarı olduğunuz anlamına gelmiyor. Sahibin hakları ve riskleri; tokenın ihraççının hissedar kaydına bağlanmasına, üçüncü tarafın sakladığı hisseler üzerinde hak sağlamasına ya da yalnızca hisse fiyatındaki değişimi izlemesine göre farklılaşıyor.

Token Terminal panosunda tokenize hisselerin toplam piyasa değeri yaklaşık 3,9 milyar dolar olarak gösteriliyor. İhraççı destekli ürünlerin yüzde 10,7, sentetik ürünlerin yüzde 89,3 paya sahip olduğu iddiasını doğrulanmış piyasa istatistiği olarak sunmak ise mümkün değil.

ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu’nun (SEC) Kurumsal Finansman, Yatırım Yönetimi ve İşlem Piyasaları birimleri, Ocak 2026’da yayımladığı tokenize menkul kıymetler açıklamasında, tokenın ihraççı veya onun adına hareket eden bir tarafça çıkarılması ile ihraççıdan bağımsız üçüncü taraflarca tokenlaştırılması arasında ayrım yaptı. İhraççı destekli modelde tokenın devri, ihraççının ya da temsilcisinin tuttuğu hissedar kaydının güncellenmesine yol açabilir. Üçüncü taraf modelleri ise temel hisselerin saklandığı ürünleri ve hisse fiyatına bağlı getiri sunan sentetik ürünleri kapsıyor.

Ürün koşulları da yapıyı incelemenin neden önemli olduğunu gösteriyor. Securitize, 8 Ekim 2026’da ABD hisselerine dayalı token ürününü duyururken temel hisselerin bire bir teminat olarak tutulduğunu, temettü ve oy hakkı gibi ekonomik hakların sağlandığını belirtti. Ancak token sahiplerinin gerçek hisselere dönüştürme gerçekleşene kadar ihraççının kayıtlı hissedarı olmadığı ve temel hisselerin ihraççısının ürünü desteklemediği ya da onaylamadığı da açıklandı.

Galaxy ($GLXY), 3 Eylül 2025’te SEC’e sunduğu bildirimde hisselerinin Superstate platformunda tokenlaştırılacağını duyurdu. Bildirilen yapıda token devredildiğinde Superstate, devir temsilcisi sıfatıyla Galaxy’nin hissedar kaydını güncelliyor. Bu, token devrinin yasal hisse kaydıyla bağlantılı olduğu bir örnek.

Aave Labs, 25 Eylül 2026’da ürün yapısına ilişkin açıklamasında, Coinbase ($COIN) tokenize hisselerinin Coinbase’in zincir üstü özel amaçlı kuruluşunun (SPV) çıkardığı bir sertifikayı temsil ettiğini ve temel hisselerin Alpaca Securities’in ayrı saklama hesabında tutulduğunu bildirdi. Temettüler doğrudan ödenmiyor, yeniden yatırılıyor; ücretler ve stopaj uygulanabiliyor. Tokenize hisse ürünlerini incelerken temel hisseleri kimin sakladığını, sahibin hukuki statüsünü, temettü ve oy haklarının nasıl ele alındığını ve gerçek hisseye dönüşüm koşullarını ayrı ayrı kontrol etmek gerekiyor.

Aynı adla sunulan ürünlerde bile yasal haklar ve kayıt yöntemleri farklı olabilir. Tokenize hisseleri değerlendirirken ürün koşullarını ve hissedar kaydıyla bağlantı bulunup bulunmadığını incelemek belirleyici önem taşıyor.