Intel'de yeniden yapılanma yüzde 80 tamam: Lip-Bu Tan, TSMC örneğiyle devlet desteğine vurgu yaptı

Intel(INTC) CEO'su Lip-Bu Tan, şirketteki yeniden yapılanmanın yüzde 80'inin tamamlandığını söyledi. Tan, ABD hükümetinin Intel'de hissesi olsa da yönetim stratejisine karışmayı amaçlamadığının da altını çizdi.

Tan, bu açıklamaları Nikkei'ye verdiği röportajda yaptı. Yine de Intel'in fason çip üretimi (foundry) işinin büyüyebilmesi için güçlü devlet desteğinin hâlâ gerekli olduğunu ekledi.

ABD hükümeti geçen yıl Intel'e ayırdığı federal fonları 8,9 milyar dolarlık (yaklaşık 11 trilyon 828 milyar won) bir yatırıma çevirerek yüzde 9,9 hisse almıştı. Intel'in ağustosta yeni hisse ihraç etmesiyle devletin payı yaklaşık yüzde 8,2'ye düştü. Hükümetin geçen yıl ağustosta edindiği hisse sayısı 433,3 milyon. Bu pay pasif nitelikte ve yönetim kurulunda koltuk getirmiyor. Haberde, hisse alımının Intel'in ABD'deki ileri çip üretimini genişletmesini desteklemek için yapıldığı belirtildi.

Tan'a göre devlet desteği, foundry işi için gereken uzun vadeli yatırımı mümkün kılıyor. Örnek olarak TSMC(TSM)'yi gösterdi. TSMC'nin dünyanın en büyük foundry'si olması 10-20 yıl sürdü. Tan'ın mesajı net: Intel'in de uzun vadede büyüyebilmesi için hem devletin güçlü katılımına hem de zamana ihtiyacı var.

Intel ayrıca SoftBank Group ve Nvidia(NVDA)'dan toplam yaklaşık 7 milyar dolarlık (yaklaşık 9 trilyon 303 milyar won) yatırım aldı. İki şirket de karşılığında hisse edindi. Tan, bu yatırımın söz konusu iki şirketin kendisi için de faydalı olduğunu söyledi. Haberde yer alan Intel hisse fiyatı yaklaşık 91 dolar (yaklaşık 120 bin 900 won). Bu seviye, Tan'ın göreve geldiği Mart 2025'e kıyasla yaklaşık 4 kat.

Tan, ileri çip üretim kapasitesinin birkaç şirkette toplanmasından da endişe duyuyor. Chosun Ilbo'daki röportajında şu ifadeleri kullandı: "Foundry pazarı bir iki şirketin tekeline girmemeli. TSMC, Intel, Samsung Electronics ve Japonya'nın Rapidus'u dahil hepsi üretim üslerini artırmalı." Nvidia gibi çip tasarımına odaklanan (fabless) şirketler üretimde foundry'lere bağımlı olduğu için tedarik zincirini çeşitlendirmeli, diyor Tan. Samsung Electronics, Tan'ın üretim üssü genişletmesi gereken şirketler arasında saydığı Güney Koreli firma.

Intel, ileri üretim süreçlerinde TSMC'nin gerisine düştü. Yapay zekâ çiplerinde de Nvidia gibi ABD'li rakiplerle arasındaki fark açıldı. Önceki CEO Pat Gelsinger döneminde foundry kapasitesini artırmak için büyük yatırımlar yapılmıştı. Ancak ağır yeniden yapılanma maliyetleri Intel'i 2024'ün üçüncü çeyreğinde 16,6 milyar dolarlık (yaklaşık 22 trilyon 614 milyar won) net zarara sürükledi. Gelsinger de aynı yılın aralık ayında görevden ayrıldı.

Tan, göreve geldikten sonra üst düzey yöneticilerin büyük bölümünü değiştirdi. Yeni isimler arasında SK hynix'in eski CEO'su Seok-Hee Lee de var. Tan, yapay zekâ için ileri paketleme ve özel amaçlı çipleri (ASIC) yeni büyüme alanları olarak gösterdi.

Çin'in yarı iletken sektöründen gelen tehdit konusunda ise temkinli konuştu. Tan'a göre ABD ve Çin şirketlerinin her birinin güçlü ve zayıf yanları var. Çin'in çip yeteneklerinin 5-10 yıl içinde ABD'yi yakalayıp yakalayamayacağı sorusuna kısaca "Bugün çok geride olduklarını düşünmüyorum" yanıtını verdi.

Tan, Tsinghua ve Pekin üniversitelerinin araştırma gücünün MIT ve Stanford'dan geri kalmadığını söyledi. Moonshot AI'ın Kimi'si, Z.ai'nin GLM'i ve DeepSeek'i örnek göstererek "Teknik olarak Anthropic ya da OpenAI gibi ABD'li şirketlerin gerisinde değiller" dedi. Çinli yapay zekâ modellerinin fiyat rekabetinde ABD modellerinden daha güçlü olduğuna da dikkat çekti.