CEO'ların %50'si yapay zekâyı verimlilik artışının başlıca nedeni saydı; yatırım getirisini gerçek zamanlı izleyenler %16

EY'nin araştırmasına katılan CEO'ların %50'si, yapay zekâyı (AI) son 12 ayda verimlilik artışının başlıca nedeni olarak gösterdi. Ancak %23'ü, AI kaynaklı verimlilik kazanımının finansal sonuçlara yansımadan önce absorbe edildiğini söyledi.

EY'nin 1 Ekim'de yayımladığı araştırma, 2026'nın ağustos-eylül döneminde 21 ülkeden 1.200 CEO ile gerçekleştirildi. Yatırım getirisini gerçek zamanlı izlediğini belirtenlerin oranı %16 oldu.

Verimliliğin arttığını söylemekle bu artışın finansal sonuçlara yansıdığını ölçebilmek farklı göstergeler. Araştırma, şirketlerin AI kullanımından duyduğu memnuniyet ile yatırımın etkisini izleme kapasitesi arasında fark bulunduğuna işaret ediyor.

McKinsey & Company'nin 2026 AI araştırmasında katılımcıların %37'si, AI'nın kurumlarının EBIT'ine olumlu katkı sağladığını söyledi. EBIT'in en az %5'ine katkı sağlama ve 'anlamlı değer' yaratma koşullarının ikisini de karşılayan yüksek performanslı katılımcıların oranı ise %6'ydı. Araştırma, 2026'nın mayıs-haziran döneminde 97 ülkeden 1.719 kişiyle yapıldı.

%6'lık oran, AI'nın finansal etkisini deneyimlediğini söyleyen tüm katılımcıların oranı değil; McKinsey'nin belirlediği iki yüksek performans koşulunu birlikte karşılayanların oranı. TokenPost daha önce aynı McKinsey araştırmasında katılımcıların %88'inin en az bir işlevde AI'yı düzenli kullandığını bildirdiğini aktarmıştı. AI kullanımının yaygınlığı ile EBIT'e katkı farklı ölçütlere dayanıyor.

Şirket performansını ele alan ayrı bir analiz de bulunuyor. Apollo Global Management($APO), yedi büyük teknoloji şirketi hariç tutulduğunda S&P 500 şirket grubunda enflasyona göre düzeltilmiş çalışan başına gelir ile kâr marjlarının yatay seyrettiğini değerlendirdi. TokenPost, Apollo'nun S&P 493'e ilişkin bu analizini daha önce haberleştirmişti.

Ancak çalışan başına gelir ve kâr marjları tek başına bu değişimlerin AI kullanımından kaynaklanıp kaynaklanmadığını göstermiyor. Bu veriler şirket performansındaki eğilimi ortaya koyuyor; AI'nın bağımsız etkisini ölçmüyor.

AI'nın işletme maliyetleri de kullanım üzerinde etkili bir unsur olarak öne çıktı. McKinsey araştırmasına katılanların yaklaşık %20'si, token maliyetleri dahil AI işletme giderlerinin kullanımı sınırladığını söyledi. Token, AI modelinin kullanım miktarına bağlı ücretlendirmede kullanılan birimdir.

Boston Consulting Group (BCG), 30 Eylül'de yayımladığı araştırmada AI kullanımını genişletip sonuç alan şirketlerle 'geleceğe yönelik' şirketleri birlikte değerlendirdiğinde bu grupların yanıt veren şirketlerin neredeyse yarısını oluşturduğunu bildirdi. Araştırmaya üst düzey yönetici konumundaki 1.330 kişi katıldı.

BCG'nin şirket gruplandırması, McKinsey'nin EBIT'e en az %5 katkı ölçütünden farklı. Örneklemler ve performans tanımları aynı olmadığı için iki araştırmanın sonuçları aynı göstergeymiş gibi karşılaştırılamaz.

Andreessen Horowitz'in ABD'deki elektronik fiş paneli araştırmasına göre, ağustos itibarıyla araştırmanın kapsadığı tüketicilerin %4,5'i ChatGPT, Gemini veya Claude hizmetlerinden en az birine bireysel abonelikle erişiyordu. Bu oran bir yıl önce %2,1'di.

Bu veri, tüketicilerin ücretli aboneliklerini sayıyor; şirketlerdeki verimliliği veya kâra katkıyı ölçmüyor. Bireysel abonelikler ile şirketlerin finansal performansında kullanılan ölçütler farklı.

Fortune'un 28 Ekim'de yayımladığı görüş yazısı da AI'nın uzun vadeli potansiyeli ile yatırımların kısa vadede geri dönüşü arasındaki zaman farkını temel tartışma konularından biri olarak ele aldı.

Araştırmalar AI kullanımına bağlı verimliliği, şirketlerin EBIT'ine katkıyı, şirket gruplarının performansını ve tüketici aboneliklerini ayrı ayrı ölçüyor. Bu sonuçlar tek başına AI'nın tüm şirketlerin kârını artırdığını ya da hiçbir finansal etkisinin bulunmadığını göstermiyor.