AI’nin GSYH’ye 0,9 puanlık katkı tahmini 8 çeyreğin ortalamasına dayanıyor

ABD’nin 2026’nın üçüncü çeyreğinde reel gayrisafi yurt içi hasılası (GSYH), önceki çeyreğe göre yıllıklandırılmış olarak %3,4 arttı. Resmî istatistiklerde yapay zekânın (AI) büyümeye katkısı ayrı bir kalem olarak yer almıyor.

ABD Ekonomik Analiz Bürosu (BEA), 29 Ekim’de yayımladığı öncü GSYH tahmininde büyümenin ikinci çeyrekteki %2,2’den yükseldiğini bildirdi. Yatırım, tüketim ve kamu harcamaları artarken ihracattaki düşüş büyümeyi kısmen aşağı çekti; ithalat da yükseldi.

Yatırım artışında özel sektör stokları ve ekipman harcamaları başlıca etkenler oldu. Ekipman kaleminde özellikle bilgisayarlar ve çevre birimlerini kapsayan bilgi işlem donanımındaki artış öne çıktı. Bu harcamalara AI dışındaki amaçlarla kullanılan ekipmanlar da girebildiğinden, bilgi işlem donanımı yatırımlarının tamamı AI yatırımı sayılamaz.

BEA’nın ulusal hesaplarında “AI yatırımı” başlıklı bağımsız bir kalem bulunmuyor. Araştırma kuruluşları AI yatırımlarının etkisini tahmin ederken bilgisayar ve yazılım harcamalarını, araştırma ve geliştirmeyi (Ar-Ge) ve veri merkezi inşaatını farklı kapsamlarla bir araya getiriyor.

Bu nedenle araştırma kuruluşlarının tahminlerini resmî büyüme verilerinden ayrı değerlendirmek gerekiyor. Harcamaların hangi kalemleri kapsadığı, hesaplama dönemi ve ithalatın nasıl ele alındığı değiştikçe sonuçlar da farklılaşıyor.

Commerzbank’ın ekonomi araştırma birimi, 30 Ekim tarihli analizinde AI yatırımlarının son 8 çeyrekte ortalama %2,3 olan büyümeye 0,9 yüzde puan katkı sağladığını tahmin etti. Bu rakam, 8 çeyreğin ortalamasına ilişkin bir hesaplama.

Dolayısıyla 0,9 yüzde puan, 2026’nın üçüncü çeyreğinde AI’nin büyümeye yaptığı katkı olarak yorumlanamaz. Üçüncü çeyrekteki %3,4’lük büyüme ile Commerzbank’ın ortalama katkı tahmini farklı dönemleri ve ölçümleri kapsıyor.

PIMCO, 15 Ekim tarihli analizinde ithalatın hesaba katıldığı AI bağlantılı yatırımların 2025’in başından 2026’nın ikinci çeyreğine kadar ABD reel GSYH’sinin çeyreklik, yıllıklandırılmış büyümesine ortalama yaklaşık 0,4 yüzde puan katkı yaptığını hesapladı. Bu da yalnızca üçüncü çeyreğe ait bir rakam değil.

Aynı dönemde AI bağlantılı yatırımların ABD iç talebinin büyümesine ortalama yaklaşık 1,2 yüzde puan katkı yaptığı hesaplandı. GSYH büyümesine ve iç talebe katkı, farklı ölçütlerle hesaplanan değerler.

ABD’deki bir şirket ekipman satın alsa bile ekipman yurt dışında üretilmişse satın alma tutarı ile ABD’deki üretime katkısı aynı olmayabilir. İthalat GSYH hesabında düşüldüğü için ekipman harcamalarındaki artış, ABD’deki üretimin aynı miktarda yükseldiği anlamına gelmiyor.

Flossbach von Storch Research Institute, 24 Ağustos tarihli analizinde, AI yatırımlarının kapsamına bağlı olarak son bir yıldaki büyüme katkısının 0,45 ile 0,94 yüzde puan arasında değişebileceğini belirtti. Bu aralık, kuruluşların AI bağlantılı yatırım olarak sınıflandırdığı harcamaların farklılığını yansıtıyor.

Enstitü, donanım ithalatı hesaba katıldığında donanım ve yazılımın katkısına ilişkin tahminin 0,70 yüzde puandan 0,14 yüzde puana gerilediğini hesapladı. Dönem ve sınıflandırma yöntemleri farklı olduğundan bu rakam PIMCO’nun tahminiyle aynı çeyreğe aitmiş gibi karşılaştırılamaz.

Güney Kore ile doğrulanabilen bağlantı yarı iletken tedarik zinciri. PIMCO, AI bağlantılı toplam ihracatın GSYH’ye oranını Güney Kore’de %15’in üzerinde, aynı ölçüte göre Tayvan’da yaklaşık %30 olarak tahmin etti. Bu oranlar toplam ihracata maruziyeti gösteriyor; Güney Kore’de yaratılan katma değeri veya belirli şirketlerin performansına ilişkin bir tahmini ifade etmiyor.

PIMCO, 15 Ekim tarihli analizinde AI yatırımları yüksek seviyede kalsa bile artış hızının yavaşlaması durumunda büyümeye katkının zayıflayabileceğini değerlendirdi. TokenPost daha önce AI altyapı harcamalarındaki varlık değer düşüklüğü riskini de ele almıştı.

BEA’nın üçüncü çeyrek GSYH’sine ilişkin ikinci tahminini 25 Kasım’da yayımlaması bekleniyor.