Japonya’da yabancı menkul kıymetlerde 2 trilyon 180,5 milyar yen net alım

Japonya Maliye Bakanlığı’nın (Ministry of Finance) 25-31 Ekim dönemine ait belirlenmiş raporlama kurumları istatistiklerinde yurt dışı menkul kıymetlerde toplam net alım 2 trilyon 180,5 milyar yen oldu. Hisse senetleri ve yatırım fonu paylarında 1 trilyon 77,7 milyar yen, uzun vadeli tahvillerde 1 trilyon 312 milyar yen net alım gerçekleşirken kısa vadeli tahvillerde 209,3 milyar yen net satış kaydedildi.

Maliye Bakanlığı ilgili haftalık verileri 6 Kasım’da yayımladı. Net edinim tutarı, menkul kıymetlerde alımların satışları aşan miktarını ifade ediyor; hisse ve uzun vadeli tahvil işlemlerinin ikisinde de alımlar daha fazlaydı.

Japonya Merkez Bankası (Bank of Japan) Başkanı Kazuo Ueda, 6 Kasım’da Uluslararası Para Fonu (International Monetary Fund, IMF) etkinliğinde yaptığı konuşmada, Japonya’nın cari işlemler fazlasının ticaretten çok yurt dışı yatırım gelirlerine dayanır hale gelmesinin arka planını anlattı. Yurt dışında elde edilen kârların Japonya’nın cari işlemler hesabına yazılması, bu paranın nasıl hareket ettiğini tek başına göstermiyor.

Ueda, yurt dışındaki iştiraklerin kârlarının önemli bir bölümünün yerel piyasalarda tutulup yeniden yatırıldığını belirtti. Bu kârlar Japonya’nın birincil gelir fazlasına, yerel yeniden yatırımlar ise yurt dışı doğrudan yatırımlara kaydediliyor.

Japonya Merkez Bankası’nın ödemeler dengesi istatistiklerine ilişkin sıkça sorulan sorular bölümünde, doğrudan yatırım şirketlerinin dağıtılmayan kârlarının yatırımcıya ödenmiş ve ardından yeniden yatırılmış gibi kayda alındığı açıklanıyor. Bu muhasebe uygulaması, ödemeler dengesinde gelir ve yeniden yatırımın nasıl kaydedildiğini gösteriyor; paranın Japonya’ya gönderildiğini veya yen alımında kullanıldığını gösteren bir işlem kaydı sunmuyor.

Ueda, Japonya Merkez Bankası’nın araştırmasında 2023-2024 döneminde yurt içi yatırımlarını önceki yıllara kıyasla daha aktif biçimde artırdığını söyleyen şirketlerin oranının yüzde 70’i aştığını aktardı. Bu oran şirketlerin yurt içi sermaye yatırımlarına ilişkin yanıtlarını yansıtıyor; yurt dışı menkul kıymet satışlarının veya yen dönüşümlerinin büyüklüğünü göstermiyor.

Maliye Bakanlığı’nın haftalık menkul kıymet istatistikleri, belirlenmiş başlıca raporlama kurumlarının sınır ötesi hisse ve tahvil işlemlerini kapsıyor. Veriler, Japonya’daki tüm yatırımcıların sahip olduğu yurt dışı varlıkları veya yaptığı işlemleri içermiyor.

Belirlenmiş başlıca yatırımcılar arasında Maliye Bakanlığı’nın tanımladığı bankalar, aracı kurumlar, sigorta şirketleri ve yatırım fonu yöneticileri gibi finans kuruluşları bulunuyor. Bu nedenle istatistiklerdeki net alım, aynı dönemde Japonya’daki tüm yatırımcıların yurt dışı menkul kıymet aldığı anlamına gelmiyor.

Maliye Bakanlığı verileri yurt dışı doğrudan yatırımları ve döviz rezervlerini kapsamıyor; işlemleri para birimlerine göre de ayrıştırmıyor. Bu işlem akışından, alım satım bedellerinin yen’e çevrilip çevrilmediği veya Bitcoin (BTC) işlemlerine yönelip yönelmediği anlaşılamıyor.

Tahvil geri ödemeleri de elden çıkarma kalemine dahil edilebiliyor. Bu nedenle elden çıkarma tutarları değerlendirilirken piyasada yapılan tahvil satışlarını vade sonunda gerçekleşen geri ödemelerden ayırmak gerekiyor.

Maliye Bakanlığı’nın haftalık istatistiklerindeki işlem akışları ile yurt dışı menkul kıymet stokları farklı kapsamları ölçüyor.

Yen carry trade, düşük faizli yen borçlanarak başka para birimlerindeki varlıklara yatırım yapma işlemi. Yen’in değer kazanması veya oynaklığın artması borçlanma maliyetini ve teminat baskısını yükseltirse yatırımcılar çeşitli varlıklardaki pozisyonlarını azaltabilir.

Uluslararası Ödemeler Bankası (Bank for International Settlements, BIS), Ağustos 2024’teki piyasa dalgalanması sırasında birden fazla varlık sınıfında kaldıraç azaltma baskısı ve teminat tamamlama çağrıları görüldüğünü, kripto varlıklar dahil spekülatif varlıkların da ciddi baskı altında kaldığını değerlendirdi. O dönemde yen carry trade pozisyonlarının kapatılması ile farklı varlıklardaki satışlar birlikte yaşandı; ancak geçmişteki bu örnek, Japonya kaynaklı fonların bugün Bitcoin sattığını kanıtlamıyor.

Yurt dışı yatırım gelirlerinden kaynaklanan muhasebe fazlası ile belirlenmiş kurumların yurt dışı menkul kıymetlerdeki net alımı farklı akışları gösteriyor. Bitcoin üzerindeki satış baskısını açıklamak için kârların gerçekten Japonya’ya gönderilip yen’e çevrilip çevrilmediği veya yen borçlanma pozisyonlarının azaltılıp azaltılmadığı ayrıca incelenmeli.

Maliye Bakanlığı’nın takvimine göre ekim ayına ilişkin aylık menkul kıymet istatistikleri 10 Kasım’da Kore saatiyle 08.50’de yayımlanacak. 1-7 Kasım haftasına ait verilerin ise 12 Kasım’da Kore saatiyle 08.50’de açıklanması bekleniyor.