Venezuela, ABD yaptırımlarını Tether(USDT) ile aşıyor

Venezuela, tüm baskılara rağmen ekonomiyi USDT ile döndürüyor

ABD'nin ağır ekonomik yaptırımlarına rağmen Venezuela, kripto para tabanlı sabit coinlere yönelerek ekonomisini döndürmenin yollarını arıyor. Ülkenin petrol ihracat gelirlerinin yaklaşık yüzde 80’i, Amerikan doları sabitli Tether(USDT) ile tahsil ediliyor ve bu dijital varlık, artık yalnızca üst düzey işlemlerde değil, günlük harcamalarda bile yaygın kullanılıyor.

New York Times’ın haberine göre, Venezuela hükümeti dünyada kamu harcamalarını kripto parayla yöneten sayılı örneklerden biri hâline geldi. Ancak bu adım tercihten çok bir *zorunluluk* sonucu doğdu. ABD’nin yaptırımları nedeniyle Venezuela, ulusal para birimi bolivar ya da geleneksel dolar transferleriyle dış ticaret yapamaz hâle geldi ve çözüm olarak USDT gibi sabit coinleri benimsedi.

Petrol satışlarının döviz gelirinde büyük pay sahibi olduğu Venezuela, ABD’nin bankacılık sistemine yönelik yaptırımları nedeniyle doğrudan dolar transferi yapamıyordu. Önceki yıllarda anonim şirketler ve nakit temelli alışveriş yoluyla bu engel aşılsa da artık işlemlerin büyük kısmı Tether(USDT) gibi sabit coinlerle gerçekleştiriliyor.

Ekonomist Asdrúbal Oliveros’a göre, ülke petrol ihracatının yaklaşık yüzde 80’i artık Tether(USDT) ile yapılıyor. İlginç olan nokta ise, hükümetin bir dönem yasakladığı bu varlıkları şimdi aktif şekilde kullanması. 24’ünde (yerel saatle), Reuters’in haberine göre, geçici Devlet Başkanı Delcy Rodriguez geçen yıl ağustosta bolivar kurunu dengelemek için ‘gelenek dışı yöntemlere’ başvuracaklarını açıkladı. Ardından USDT’nin kullanım alanı genişlemeye başladı ve Haziran 2023’ten itibaren bankalar aldıkları USDT'leri yerli şirketlere satmaya, bu şirketler de bunları tedarik zinciri ödemeleri ve maaşlarda kullanmaya başladı.

Artık USDT, halk arasında ‘Binance doları’ olarak bilinirken, süpermarket alışverişinden aidat ödemesine kadar çok sayıda alanda kullanılıyor. Ülkenin süpermarket birliği başkanı, devlet televizyonuna verdiği demeçte birçok markette USDT ile ödeme sistemlerinin kurulduğunu söyledi.

Sabit coinler, ekonomik izolasyona rağmen işlem yapabilmenin aracı olarak kendini kanıtladı

Venezuela’daki bu dönüşüm, sabit coinlerin gerçek ekonomide nasıl çalışabileceğini gösteren bir ‘uygulanabilirlik örneği’ olarak görülüyor. ABD merkezli düşünce kuruluşu Lawfare, “Sabit coinler, yaptırım altındaki ülkelerde tam kapasiteyle çalışan finansal sistem kurulumuna temel oluşturuyor” yorumunu yaptı.

Özellikle dikkat çeken ayrıntı ise, Venezuela’nın Çin yuanı gibi diğer alternatifler yerine yine dolar tabanlı bir sabit coin olan USDT’yi seçmiş olması. ABD Venezuela’nın dolar kullanımını engellemeye çalışsa da, ülke başka bir *‘dijital dolar’* mekanizmasıyla bu yasağı dolanmayı başardı.

Ancak her araç gibi, sabit coinler de her koşulda uygun olmayabiliyor. USDT gibi varlıklar günlük ticarette etkili olsa da, ABD’nin Maduro’ya karşı hazırladığı iddianamede görüldüğü gibi yasa dışı uluslararası para transferlerinde hâlâ geleneksel yöntemler ağır basıyor. Savcılık dosyasında sadece nakit taşıyan uçaklar, uyuşturucu ve silah takası işlemleri ve elden ödenen güvenlik masraflarına yer verilirken, kripto para birimlerinden bahsedilmemesi dikkat çekti. Uzmanlar, kripto paraların varlık dondurma ya da iz sürme riskleri nedeniyle kara para işlerinde daha az tercih edildiğine dikkat çekti.

Asdrúbal Oliveros da devletin sahip olduğu kripto varlıkları nakde çevirmede zorlanmasının temel nedeninin, uluslararası regülasyonları delmenin kolay olmaması olduğunu vurguladı.

‘Nakit yerine kripto para’ dönemi: Suç şebekeleri de sistemde

Yine de kripto paralar, tüm yasa dışı işlemlerden uzak değil. InsightCrime’ın raporuna göre, Meksikalı uyuşturucu kartelleri Tether(USDT) gibi sabit coinleri 'büyük çaplı kara para aklama' amacıyla kullanıyor. Bu para ağları Çinli kimyasal madde tedarikçilerine kadar uzanıyor.

Rapora göre Çin bankacılık sistemindeki sermaye kontrollerinden kaçmaya çalışan aracılarla, Çin yapımı sentetik uyuşturucu maddelerin ham maddelerini almak isteyen Meksikalı gruplar arasında köprü görevi gören araç, yine USDT oluyor. ABD Uyuşturucuyla Mücadele Dairesi(DEA), bu dönemde dijital varlıkların kullanımının artmasıyla nakit yakalamalarının azaldığını, ancak kripto parayla yapılan el koymaların arttığını açıkladı. Bu verilere göre, 2020–2024 arasında 25 milyar dolarlık kripto varlık ele geçirilirken, aynı dönemdeki nakit yakalaması 22 milyar dolarda kaldı.

Sonuç olarak, kripto paralar henüz tüm finansal işlemlerin yerini almıyor, ancak belirli alanlarda çok güçlü alternatif olarak öne çıkıyor. Venezuela da bu süreci avantaja çevirerek kendi dijital finans altyapısını oluşturma yolunda ilerliyor. Öyle görünüyor ki, gelecekte uygulanan yaptırımları aşmak isteyen ülkeler için en *akıllı yol*, kriptoya geçmek olabilir.