DePIN pazarı yeniden yükselişte: 2025’te 1 milyar dolarlık yatırım bekleniyor

Bir zamanlar terkedilmiş bir fikir olarak görülen ‘merkeziyetsiz fiziksel altyapı ağları (DePIN)’, yeniden yükselişe geçiyor. Kripto analiz şirketi Messari ve altyapı yatırım firması Escape Velocity tarafından yayımlanan '2025 DePIN Durumu' başlıklı ortak rapora göre DePIN pazarı 10 milyar dolarlık (yaklaşık 14,3 trilyon won) bir büyüklüğe ulaşırken, yalnızca geçen yıl zincir üzerindeki gelir 72 milyon dolar (yaklaşık 103,3 milyar won) oldu.

Raporda, 2018 ile 2022 yılları arasında piyasaya sürülen pek çok DePIN projesi tüm zamanların en yüksek seviyesine kıyasla %94 ila %99 oranında değer kaybetmiş olsa da, belli başlı ağların kendi alanlarında artık tekrar edilebilir ve somut gelirler yaratmaya başladığı vurgulandı. Bu projelerin *gelire göre işlem çarpanı* ortalama 10 ila 25 arasında değişiyor ve Messari, bu değerlemeleri büyüme potansiyeline kıyasla ‘düşük’ olarak nitelendiriyor.

DePIN, fiziksel altyapıların blok zinciri tabanlı şekilde inşa edildiği bir yapıyı temsil ediyor. Başlangıçta token ödülleri ve kullanıcı teşvikleriyle çalışsa da günümüzde DePIN ağları gerçek kullanım üzerinden gelir elde etmeye başladı. Messari’ye göre bu dönüşüm özellikle *bant genişliği*, *hesaplama gücü*, *enerji* ve *sensör verisi* alanlarında dikkat çekici.

XYO veri ağı projesinin kurucu ortağı Markus Levin, DePIN ekosisteminde önemli olanın token fiyatı değil *gerçek gelir* olduğunu belirterek, “Ağlar olgunlaştıkça değerlemeler, token spekülasyonu değil gerçek ekonomik faaliyeti yansıtmaya başlıyor” dedi. Levin’e göre DePIN, doğası gereği geleneksel kripto projelerinden ayrılıyor çünkü “gerçek kullanıcıya gerçek bir değer sunuyor”.

Rapora göre ‘DePIN Liderler Endeksi’ne dahil olan 15 proje, *50 bin doların* (yaklaşık 71 milyon won) üzerinde *yıllık tekrarlayan gelir* ve en az *30 milyon dolar* (yaklaşık 431 milyar won) yatırım almış durumda.

Endekste yer alan Helium ve GEODNET gibi projeler, *Aralık 2024 – Aralık 2025* arasında sırasıyla %77 ve %41 oranında fiyat düşüşü yaşarken, aynı dönemde zincir üstü gelirlerini sırasıyla 8 kat ve 1,7 kat artırdı. Bu, gelir kaybı yaşayan DeFi ve Katman-1 blok zincirleriyle olan farkı gözler önüne seriyor.

Levin bu konuda, “Hangi ağın teşvik olmadan da gerçek müşterilere değer sağlayabildiği, DePIN’in temel ayrım noktası” diyerek, *haritalama*, *konumlama* ve *robotik* gibi alanlarda tekrar eden kullanım örneklerinin belirmeye başladığını, ancak bazı sektörlerin düzenleyici ve rekabet baskıları nedeniyle geri kaldığını ifade etti.

DePIN pazarı yatırımcı ilgisi açısından da gelişme gösteriyor. 2025 boyunca bu sektöre 1 milyar dolarlık (yaklaşık 14,37 trilyon won) yatırımın girmesi bekleniyor. Bu rakam, 2024 yılına göre %40’ın üzerinde bir artışı temsil ediyor.

Raporda ayrıca yeni bir model olan ‘InfraFi’ öne çıkarıldı. Bu modele göre stabilcoin sahipleri, fiziksel altyapı projelerine yatırım yaparak getiriler elde ediyor. USDai, Daylight ve Dawn gibi projeler; veri işleme, enerji ve bant genişliği gibi alanlarda ilk girişimler olarak öne çıkıyor. Özellikle USDai, şu anda yaklaşık *685 milyon dolar* (yaklaşık 9,85 trilyon won) kullanıcı mevduatıyla grafik işlemci birimlerine (GPU) yatırım yapıyor.

Messari, mevcut DePIN projelerinin *bir sonraki nesil bant genişliği, veri depolama, hesaplama ve sensör teknolojisi girişimlerine benzediğini* ancak token fiyatlarının hâlâ 'hayatta kalma ihtimalini bile yansıtmadığını' vurguluyor. Levin ise “Asıl kazananlar, yapay zeka ve kurumsal talebi istikrarlı şekilde karşılayabilecek altyapılar olacak” değerlendirmesinde bulundu.

Bir dönem *ölmüş bir teknoloji* olarak görülen DePIN pazarı, yüksek direnç ve istikrarlı gelir modelleri sayesinde yeniden canlandı. Günümüzde ise spekülatif hype’ın ötesine geçerek, somut kullanım ve gelir odaklı bir büyüme çizgisine geçiş yapıyor.