Tayland, kripto paraları resmi sermaye piyasasına alıyor: Vadeli işlem, opsiyon ve stablecoin’lere tam yol ileri

태land sessiz sedasız kripto paraları ‘resmi sermaye piyasası’ içine çekiyor. Hükümet kabinesi, vadeli işlem ve opsiyon gibi ‘regüle finansal ürünler’in *temel varlığı* olarak kripto paraların kullanılmasına onay verdi. Böylece bugüne kadar çevrede kalan kripto piyasası için, *resmi para piyasası* içine girmenin kurumsal zemini hazırlanmış oldu. Artık işlem, takas ve nihai ‘ödeme’ süreçlerinin tamamının lisanslı altyapı üzerinde çalışacağı bir yapı kurulmasının önü açılıyor.

Yerel haberlere göre, bu kabine kararının ardından *detaylı kurallar*ı hazırlama görevi Tayland Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu’na(SEC) verildi. SEC; kripto parayı dayanak alan vadeli ve opsiyon ürünlerinin sınırlarını, borsa işletme şartlarını ve risk yönetim kriterlerini aşamalı şekilde tanımlayacak. Borsa, banka ve aracı kurum gibi tüm aktörler için ayrı lisans zorunluluğu getirilecek. Kripto varlık saklama(kurumsal ‘custody’) standartları da mevcut çerçevenin üzerine çıkarılarak sertleştirilecek.

Şimdiden yerel piyasalarda piyasa yapıcılar ve kurumsal yatırımcılar arasında yeni işbirlikleri konuşulmaya başladı. Bazı gruplar, yerel borsalarla birlikte yeni kripto türev ürünlerin listelenmesi ve takas altyapısının tasarımı üzerine çalışıyor. Başka gruplar ise, bağımsız üçüncü taraf kurumların *sadece ödeme ve takas* süreçlerini yönettiği alternatif modelleri inceliyor. Tayland para piyasasının içine ‘kripto bazlı ürün hattı’ döşemek için ciddi bir hazırlık sürecine girildiği yorumlanıyor(yorum).

Tayland hükümeti, bu hamle öncesinde de birkaç yıldır ‘tokenleştirilmiş devlet tahvili’ denemeleriyle kamu borçlanmasını blokzincire taşımanın yollarını test ediyordu. 2025’te ‘G-Token(G-Tokens)’ adı verilen tokenleştirilmiş tahvilleri resmen piyasaya sürdü ve lisanslı dijital varlık platformları üzerinden satışa çıkardı. İhraç, itfa ve faiz ödemeleri mevcut kamu borcu yasasına bağlı kalırken; tahvilin ‘kayıt defteri’ yalnızca blokzincire taşındı. Bu deney, kamu borcunu on-chain ortama aktarıp yine de *hukuki istikrar*ı korumanın mümkün olduğunu gösteren örneklerden biri olarak öne çıkıyor.

Vergi tarafında da ‘onshore(ülke içi)’ kripto işlemlerini cazip kılacak teşvikler devreye alındı. Yerel haberlere göre, hükümet 2025’ten 2029’a kadar, onaylı platformlar üzerinden yapılan kripto alım satımlarında sermaye kazancı vergisini geçici olarak sıfırladı. Böylece, hacmin offshore borsalardan ülke içindeki yetkili platformlara geri çekilmesi hedefleniyor.

Stablecoin’ler de resmen *ödeme ve ödeme destek aracı* olarak tanınarak düzenlenmiş sisteme alınmış durumda. Dolar endeksli başlıca stablecoin’ler Tether(USDT) ve USD Coin(USDC), onaylı varlık listesine girdi. Bu sayede yatırımcılar yerel para birimi ile dolar bazlı dijital varlıklar arasında daha rahat geçiş yapabiliyor. Türev ürünlerin ödemesi ve teminat yönetimi tarafında da stablecoin kullanımının artması bekleniyor.

Bitcoin(BTC) şu anda 67.406 dolar civarında işlem görüyor. Tayland’daki düzenleme adımları duyulunca, özellikle Güneydoğu Asya merkezli fon yöneticileri ve küresel trading masalarının bölgeye dönük ilgisinin hızla arttığı ifade ediliyor. Bitcoin vadeli işlemleri ve düzenlenmiş türev ürünlere dayalı borsa yatırım fonu(ETF) ihtimali, piyasada öne çıkan başlıklar arasında.

Hem yerel hem yurtdışı trading şirketleri için en büyük cazibe, ‘hukuki belirsizliğin azalması’ olarak gösteriliyor. Düzenlenmiş vadeli ve opsiyon piyasaları üzerinden pozisyon riskini hedge etme imkânı oluşursa, kurumsal portföy yönetimi açısından volatiliteyle baş etmek daha kolay olacak. Likidite sağlayıcılar(LP) da regüle çerçeve içinde yeni hedge ve spread ürünleri tasarlayabilecekleri için, yatırımcıların elindeki *araç seti*nin genişlemesi bekleniyor. Bazı borsaların kripto endeks vadeli işlemler ve opsiyon ürünlerinin iç tasarımını şimdiden tamamladığı aktarılıyor.

Buna rağmen volatilite, en kritik risk başlığı olmaya devam ediyor. Bitcoin ve Ethereum(ETH) gibi büyük kripto paralar, tek bir günde çift haneli oranlarda dalgalanabiliyor. Bu nedenle kurumlar, Tayland SEC’in takas, teminat ve marjin kurallarını netleştirmesini bekliyor; kesinleşen çerçeve görülmeden agresif pozisyon alımına girilmek istenmiyor.

Taylandlı düzenleyiciler, bu kurumsallaşma sürecinde üç temel riske odaklanmış durumda: ‘saklama, dolandırıcılık ve kara para aklama’. Kurumsal sermayeyi çekmenin ön şartı, varlık saklama(custody) tarafında yüksek güvenlik sağlanması. Bu kapsamda; soğuk cüzdan oranları, çoklu imza(multi-sig) yapıları ve zorunlu sigorta yükümlülükleri gibi başlıklarda küresel standartlara yakınlaşan, hatta daha da sıkı kurallar getirilmesi bekleniyor.

Kara para aklama(AML) ve müşterini tanı(KYC) standartları da belirgin biçimde sertleştirilecek. Düzenleyici, tüm işlemlerde ‘izlenebilir denetim izi’ bırakılmasını talep edecek. Borsalar ve brokerler için gerçek isim doğrulama, işlem gözetimi, şüpheli işlem bildirim sistemi gibi yükümlülükler zorunlu hale getirilecek; dış denetimlerin de düzenli aralıklarla yapılması istenecek. Böylece, kriptonun hâlâ suç gelirleri ve vergi kaçakçılığı için kullanıldığı yönündeki uluslararası endişelere doğrudan yanıt verilmek isteniyor.

Kaldıraçlı(leveraged) işlem tarafında ise başlangıçta oldukça temkinli bir yaklaşım planlanıyor. Piyasa oyuncuları, marjin oranlarının düşük tutulmasını ve teminat hesaplama kriterlerinin konservatif çizgide belirlenmesini bekliyor. Amaç, ani fiyat hareketlerinde peş peşe gelen zorunlu tasfiyelerin tüm sistemi sarsan bir ‘domino’ etkisine dönüşmesini önlemek. Kriptonun yüksek oynaklığı nedeniyle, ilk aşamada *küçük ölçekli ve düşük kaldıraçlı* işlem yapısının hakim olacağı öngörülüyor.

Uzmanlar, kripto paraların tamamen düzenleme dışında kalmasındansa, sıkı ama net kurallarla sistem içine alınmasının risk yönetimini kolaylaştırabileceği görüşünde birleşiyor(yorum). Bunun tek şartı; hazırlanan kuralların sahada tavizsiz uygulanması ve denetleyici kurumların piyasa şartlarına göre regülasyonları güncel tutması. Tayland’ın açtığı ‘kripto para piyasası kapısı’nın, önümüzdeki dönemde Güneydoğu Asya’daki diğer ülkeler için de önemli bir referans model haline gelip gelmeyeceği yakından izlenecek.