Enflasyon yüzde 4,1'e çıktı, Fed'in yüzde 2 hedefi tartışılıyor

ABD Merkez Bankası'nın (Fed) yüzde 2 enflasyon hedefine dönük tartışma, faiz, dolar ve likidite patikasını yeniden piyasanın gündemine taşıdı. Tartışma doğrudan Bitcoin(BTC) gibi kripto paraları hedef almasa da, risk iştahına bağlı varlıkların genel değerleme ortamıyla kesiştiği için piyasada farklı yorumlara yol açıyor.

Mises Wire yazarı George Ford Smith(George Ford Smith), 31 Ağustos'ta (yerel saatle) yayımlanan "The Fallacy of Stable Prices" başlıklı yazısında, Fed'in istikrarlı fiyat takıntısının son 100 yılda ekonomik dengesizliği körüklediğini öne sürdü. Yazara göre fiyat düşüşleri her zaman durgunluk sinyali değil; 'verimlilik artışının' sonucu da olabilir. Smith, merkez bankasının kredi genişlemesinin varlık fiyatlarını ve yatırım kararlarını çarpıtabileceğini savundu.

Yazının özünde, fiyat seviyesini sabit tutmaya çalışan bir politikanın ekonomik istikrarı otomatik olarak garanti etmediği iddiası var. Smith, Herbert Hoover(Herbert Hoover), Irving Fisher(Irving Fisher) ve John Maynard Keynes(John Maynard Keynes) örneklerini tarihsel referans olarak kullanarak 1920'lerin sonundaki iyimserliği Büyük Buhran'ı öngörememe hatasıyla ilişkilendiriyor.

Ancak bu kısmın, yazarın ekonomik tarih yorumuyla harmanlanmış bir "yorum" niteliği taşıdığını belirtmek gerekiyor. Ulusal Ekonomik Araştırmalar Bürosu'nun (NBER) "Forecasting the Depression: Harvard Versus Yale" başlıklı makalesi, Harvard Economic Service ile Yale'den Irving Fisher'ın 1929 öncesi ve sonrasındaki tahminlerini inceliyor ve iki tahmincinin de sistematik biçimde aşırı iyimser olduğunu tespit ediyor. Ancak aynı makale, fiyat istikrarı politikasının uzun vadeli dengesizliğe yol açtığı sonucunu doğrudan kanıtlayan bir metin değil.

Fed'in resmi duruşu ise farklı. Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC), Temmuz'da Kongre'ye sunduğu para politikası raporundaki uzun vadeli hedefler belgesinde, azami istihdam, istikrarlı fiyatlar ve ölçülü uzun vadeli faiz oranlarını yasal görevleri olarak sıraladı. Fed, Kişisel Tüketim Harcamaları (PCE) fiyat endeksine göre 'yüzde 2'lik uzun vadeli enflasyonun' bu görevle en uyumlu düzey olduğunu açıkladı.

PCE, tüketicilerin fiilen harcadığı mal ve hizmetlerdeki fiyat değişimini yansıtan bir gösterge. Fed, para politikası kararlarında Tüketici Fiyat Endeksi'nden (CPI) çok 'PCE' seyrine ağırlık veriyor; PCE'nin yüzde 2 hedefe ne kadar yaklaştığı da faiz beklentilerini belirleyen temel ölçüt olmayı sürdürüyor.

Aynı raporun özet bölümünde bu yılki enflasyonun yükseldiği ve yüzde 2'lik uzun vadeli hedefin üzerinde kaldığı belirtildi. Mayıs ayına kadarki 12 aylık dönemde PCE artışı yüzde 4,1, çekirdek PCE artışı ise yüzde 3,4 olarak kaydedildi. Fed, yıl başından bu yana federal fon faizi hedef aralığını yüzde 3,50-3,75 düzeyinde tuttuğunu açıkladı.

Piyasanın tepkisi, fiyat istikrarı söyleminden çok 'faiz patikasına' yakın seyrediyor. Reuters'e göre, Fed Başkanı Kevin Warsh(Kevin Warsh)'ın Jackson Hole konuşmasının ardından yatırımcılar enflasyonla mücadele kararlılığını olumlu karşılarken, Fed'in bundan sonraki tepkisini belirsiz görüyor.

Osaic baş piyasa stratejisti Phil Blancato(Phil Blancato), Reuters'e "Warsh, Temmuz'dakinden daha netti" dedi. Blancato'nun bu değerlendirmesi Fed'in söyleminde netleşme olduğuna işaret ediyor; ancak kendisi de hangi enflasyon-istihdam kombinasyonunun Fed'i harekete geçireceğine dair hâlâ yeterli açıklık olmadığını düşünüyor.

AP'ye (Associated Press) göre, 2 yıllık ABD tahvil faizi Warsh'ın konuşmasından hemen önce yüzde 4,22'den yüzde 4,35'e sıçradı. CME Group verilerine göre gelecek ay faiz artışı olasılığı bir gün öncesine kıyasla yüzde 35'ten neredeyse yüzde 58'e yükseldi. Kısa vadeli faizler genelde Fed politika beklentilerini hızla fiyatlayan bir gösterge olarak kullanılıyor.

Kripto para piyasasıyla bağlantı ise dolaylı düzeyde kalıyor. Bitcoin(BTC) ve altcoin'ler Smith'in yazısında hiç geçmiyor. Yine de faiz artış beklentisi dolar ve likidite koşullarını değiştirirse, risk iştahına bağlı varlıkların genelinde iskonto oranları ve fon akışları da etkilenebilir.

Yatırımcılar için asıl mesele, enflasyon hedefinin felsefi tartışmasından çok fiilî politika tepkisi. ABD'de kısa vadeli faizler ve dolar seyri değiştiğinde, risk iştahına bağlı varlıklarda ve kripto para yatırımcı psikolojisinde de dalgalanma görülebilir.

Tartışma artık yüzde 2 enflasyon hedefinin kendisinden çok, bu hedefe ulaşma sürecinde Fed'in faizi nasıl ayarlayacağına doğru kayıyor. Fed, Ocak'ta uzun vadeli hedefler belgesini yeniden teyit etti; Temmuz raporunda da aynı çerçeveyi korudu.

Bundan sonraki takip noktası, önümüzdeki dönemde açıklanacak PCE enflasyonu ve istihdam verileri olacak. Fed, enflasyon ve istihdam seyrini birlikte değerlendirerek politika faizi hedef aralığında değişikliğe gidip gitmeyeceğine karar verecek.