Stabilcoin faiz yasağı, banka mevduatlarını koruma hamlesi mi?

Bankaların, faiz getirili stabilcoin tekliflerinin geleneksel mevduatları tehlikeye atabileceği yönündeki endişeleri son dönemde yeniden gündeme geldi. Amerika ve Avrupa’daki finansal düzenleyiciler stabilcoin’lerin yaygınlaşmasının mevduatlar üzerindeki etkisi konusunda farklı görüşler ortaya koyarken, konuya ilişkin somut kanıtların henüz yetersiz olduğu vurgulanıyor.

Son günlerde stabilcoin piyasasıyla ilgili çekinceler ABD Kongresi’nde daha da arttı. Tartışılmakta olan 'CLARITY Yasası' taslağında, stabilcoin sahiplerine faiz verilmesini yasaklayan bir madde yer alıyor. Bankacılık sektörü bu yasağı desteklerken, kripto para sektöründen ciddi tepkiler geliyor.

Bu tartışmaların merkezinde büyük bankaların uyarıları bulunuyor. Standard Chartered, yayımladığı bir analiz notunda, stabilcoin kullanımının yaygınlaşması durumunda ABD’deki banka mevduatlarının toplam stabilcoin piyasa değerinin üçte biri kadar azalabileceğini öne sürdü. Şu anda stabilcoin piyasasının toplam değeri yaklaşık 308,15 milyar dolar düzeyinde. Bu tahmin gerçekleşirse, bankalardan yaklaşık 102,7 milyar dolarlık bir mevduat çıkışı yaşanabilir.

Brooking Enstitüsü’nden kıdemli araştırmacı Aaron Klein ise stabilcoin’lerin bankaların mevduat tabanını ciddi şekilde tehdit ettiğine dair ikna edici bir veri bulunmadığını belirtiyor. Klein’a göre, söz konusu tokenler bugün için daha çok kripto ekosistemi içinde ticaret veya dolar dışı ülkelerde bir değer saklama aracı olarak kullanılıyor. Şu ana kadar banka mevduatlarından çıkışa neden olduklarına dair güçlü ampirik veriler bulunmuyor.

Benzer açıklamalar Avrupa’dan da geldi. Avrupa Bankacılık Kurumu(EBA), Avrupa’da stabilcoin’lerin esas olarak sınırlı ödeme aracı olarak konumlandığını ve genel tüketici ilgisinin düşük kaldığını dile getirdi. Kuruma göre, ne euro sisteminin yer değiştirmesi, ne de sermaye kaçışı veya dolarizasyon gibi belirtiler söz konusu değil.

Ancak Klein gelecekte tabloyu değiştirebilecek gelişmelere de dikkat çekti. Eğer stabilcoin’ler yaygınlaşır ve savunucularının öngördüğü oranda büyürse, geleneksel banka mevduatlarında azalmaya neden olabilir. Bu durum, kredi arzına dayalı geleneksel finans sisteminin zayıflamasına yol açabilir. EBA da AB dışı ihraççılarla ortaklaşa çıkarılan stabilcoin’lerin hızla yayılması halinde, banka fonlarının çıkışı, düzenlemelerin aşılması ve gözetim yükü gibi finansal istikrar risklerinin doğabileceğini belirtti. Ancak euro bazlı ödemenin yerini ABD doları bazlı stabilcoin’lerin alması yönünde somut bir işaret görmediklerini de ifade etti.

Kripto sektöründeki isimler ise faizli stabilcoin’leri tehdit değil, rekabet olarak değerlendiriyor. MegaMatrix’in piyasa bölümü başkanı Colin Butler, yasalara uygun stabilcoin’lerde faiz ödemesinin yasaklanmasının, paranın denetim dışı alanlara kaçmasına ve ABD finansal sisteminin zayıflamasına neden olacağını savunuyor.

Circle CEO’su Jeremy Allaire da kısa süre önce İsviçre Davos’taki Dünya Ekonomik Forumu’nda yaptığı konuşmada, stabilcoin’lerin bankalara tehdit oluşturduğu yönündeki iddiaları ‘saçma’ bulduğunu söyledi. Allaire’a göre, faiz getirisi kullanıcı çekmek açısından olumlu olsa da bu durum para politikasını zedelemiyor.

SkyBridge Capital’ın kurucusu Anthony Scaramucci de konuya farklı bir noktadan yaklaştı. Scaramucci, bankaların aslında sadece rekabetten hoşlanmadığını belirterek, Çin’in dijital yuan projesine faiz eklemesini örnek gösterdi. Bu hamlenin, Çin’in gelişmekte olan ülkelerde ödeme altyapısında ABD’ye üstünlük kurmasına neden olabileceğine işaret etti.

Stabilcoin’lerin yaygınlaşmasıyla birlikte geleneksel finans sisteminin nasıl dönüşeceği, büyük ölçüde yasal düzenlemelere bağlı kalmaya devam ediyor. Avrupa Merkez Bankası’ndan bir yetkili, sıkı regülasyonlara tabi euro tabanlı stabilcoin’lerin ve tokenleştirilmiş mevduatların Avrupa’nın stratejik özerkliğini artırabileceğini dile getirdi. Ancak aynı yetkili, stabilcoin’lerin geleneksel bankacılıkla çok fazla entegre olması durumunda finansal istikrar açısından risk yaratabileceğini de sözlerine ekledi.

Gelecekte stabilcoin’lere faiz ödenip ödenmeyeceği veya yasal sistemin duvarlarını yükseltip yükseltmeyeceği gibi kararlar, banka mevduatları üzerindeki olası etkileri belirleyecek. Şu anda ise bu dönüşüm henüz kritik eşiğe ulaşmış değil.