ABD, İran’ın Kriptoyla Yaptırımları Delmesini Soruşturuyor

ABD’den İran’a Kripto Para Yoluyla Yaptırım Delme Soruşturması

ABD hükümeti, İran’ın uluslararası yaptırımları delmek için kripto paraları geniş ölçekte kullandığına dair ciddi şüphelerin ortaya çıkmasının ardından birden fazla dijital varlık platformuna yönelik soruşturma başlattı. Son bir yılda İran bağlantılı kripto para işlemlerinin yaklaşık 10 trilyon Kore wonu (yaklaşık 7,2 milyar dolar) seviyesinde gerçekleştiği tahmin ediliyor ve bu nedenle ABD, kripto üzerinden kurulan ‘gölge finans ağlarını’ engellemeyi hedefliyor.

24’ünde (yerel saatle), Reuters’e göre, ABD Hazine Bakanlığı bazı dijital varlık hizmet sağlayıcılarının, yaptırıma tabi İran hükümeti ve ona bağlı kuruluşların kara para aklaması veya uluslararası para transferlerinde rol oynayıp oynamadığını mercek altına aldı. Blokzincir analiz şirketi TRM Labs’in politika direktörü Ari Redbord, “Hazine Bakanlığı bu konuda gerçekten kaygılı ve aktif bir soruşturma yürütüyor” dedi.

Kripto Paralar, İran’da Yaptırımları Delme Aracı Haline Geldi

Blokzincir analiz verilerini aktaran Reuters’in haberine göre, 2025 yılında İran bağlantılı kripto işlemlerinin toplam hacmi 10 milyar dolara (yaklaşık 14,6 trilyon Kore wonu) ulaştı. Bu rakam, 2024 yılında kaydedilen yaklaşık 11,4 milyar dolarlık (yaklaşık 16,6 trilyon Kore wonu) işlem hacmine göre bir miktar azalsa da hâlâ yüksek seviyelerde seyrediyor.

Zincir üstü analiz şirketi Chainalysis’e göre 2025 yılında İran bağlantılı cüzdanlara yaklaşık 7,8 milyar dolar (yaklaşık 11,4 trilyon Kore wonu) değerinde kripto para aktarıldı. İran Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC) ya da yaptırım kapsamındaki yarı devlet şirketleri gibi kuruluşların dijital varlıklar üzerinden döviz girdisi sağlayarak uluslararası ticarette yaptırımları atlatmış olabileceği değerlendiriliyor.

İran’ın En Büyük Kripto Platformu Nobitex’te Hem Kullanıcı Artışı Hem Varlık Çıkışı

İran’da kripto paraların yaygınlaşması da ABD’li yetkililerin dikkatini çeken bir diğer gelişme. Ülkenin en büyük kripto para borsası Nobitex, 11 milyon kayıtlı kullanıcı sayısına ulaştığını belirtirken, ülke genelinde yaklaşık 15 milyon kişinin dijital varlıklara erişimi olduğu tahmin ediliyor. Borsa yetkilileri, birçok İranlının kripto paraları bir ‘değer saklama aracı’ olarak kullandığını ifade etti.

Ancak 2025 yılı itibariyle Nobitex’ten büyük miktarda kripto paranın çekildiği de tespit edildi. Blokzincir analiz firması Nansen, bu varlıkların doğrudan yabancı borsalara gönderilmediğini, kullanıcıların risk değerlendirmesi amacıyla varlıklarını kişisel cüzdanlara yönlendirdiğini ve yeniden borsaya aktarma ihtimalini değerlendirdiğini belirtti. Haziran'daki bir siber saldırının da kullanıcıların güvenini sarsarak varlık çıkışını tetiklediği düşünülüyor.

Nobitex yetkilileri, bazı kullanıcıların kripto paraları yurtdışı para transferi için kullandığını kabul ederken, transfer edilen varlıkların hedef ülke ya da kullanım amacı konusunda takip yapılmadığını, ancak gelişmiş bir işlem izleme altyapısı sayesinde yasa dışı faaliyetlere karşı gerekli önlemlerin alındığını vurguladı.

ABD’den Uyarı: Kripto Paralar Gittikçe Terör Finansmanı Aracına Dönüşebilir

ABD Hazine Bakanlığı, 2023 Eylül’ünde yayımladığı raporla, İran’ın ‘gölge finans ağı’ kurarak uluslararası yaptırımları atlamak için kripto paralar gibi alternatif varlık yollarını kullanma girişimlerini sonlandırmaya kararlı olduğunu açıkladı. Raporda özellikle kara para aklama, yaptırım ihlali, silah ve ekipman tedariki ile ‘terör finansmanı’ gibi faaliyetlerde dijital varlıkların kullanılmasının büyük bir tehdit oluşturduğu vurgulandı.

Şu aşamada soruşturma kapsamında adı geçen bir borsa bulunmasa da, farklı ülkelerde faaliyet gösteren büyük ölçekli kripto para platformlarının İran bağlantılı hesapları ve cüzdanları yeterince engelleyemediği yönünde ABD içinde artan bir endişe var. ABD’li yetkililer, kripto paraların geleneksel yaptırımların ‘kaçış rotası’ haline gelmesi durumunda piyasa üzerindeki denetimleri daha da sıkılaştırabileceklerini öngörüyor.