Finans dışı blokzincir projeleri başarısız mı oldu? a16z ve Dragonfly arasında tartışma büyüyor

Kripto sektörü yalnızca finansal uygulamalardan mı ibaret? Yatırımcılar arasında bu sorunun yanıtı tartışma konusu oldu. Bazı yatırımcılar, ‘finans dışı’ blokzincir uygulamalarının başarısız olduğunu iddia ederken, bazıları ise bu alanın hâlâ büyük bir potansiyele sahip olduğunu savunuyor.

Tartışmanın fitilini, 24’ünde a16z crypto’nun yönetici ortağı Chris Dixon’ın kaleme aldığı bir yazı ateşledi. Dixon, uzun süredir süren ‘dolandırıcılıklar’, kullanıcıyı sömüren yapılar ve düzenleyici baskıların, finans dışı blokzincir projelerinin önünü kestiğini belirtti. Bahsettiği alanlar arasında *merkeziyetsiz sosyal medya*, *dijital kimlik yönetimi*, *merkeziyetsiz medya yayıncılığı*, *dijital mülkiyet hakları* ve *Web3 oyunları* vardı.

Ancak bu görüşe Dragonfly ortağı Haseeb Qureshi sert şekilde karşı çıktı. Qureshi, bu projelerin temel olarak başarısız olduğunu çünkü “kimsenin bu ürünlere ihtiyaç duymadığını” savundu. Ona göre proje kalitesi yetersizdi ve piyasa tarafından doğrulanamadı. “Bu başarısızlık ne Gary Gensler(Gary Gensler), ne Sam Bankman-Fried(Sam Bankman-Fried), ne de Terra ile ilgili. Sorun bizzat ürünün kendisiydi” diyerek değerlendirmeyi ‘gerçekçilikten kaçış’ olarak nitelendirdi.

Dixon ise a16z’nin fonlarının en az 10 yıllık bir süreçte faaliyette olduğunu hatırlatarak uzun vadeli stratejilerin önemine vurgu yaptı. Ona göre yeni endüstriler inşa etmek zaman alıyor ve finans dışı blokzincir projeleri hâlâ keşfedilmeyi bekleyen fırsatlar içeriyor.

Bu tartışma, aslında kripto odaklı girişim sermayesi şirketlerinin yatırım stratejilerindeki farklılığa dayanıyor. Dragonfly, zincir üstü finans sistemlerine ve onun altyapısına yatırım yapmaya odaklı. Öne çıkan projeleri arasında Agora sabit coin protokolü, ödeme alt yapısı girişimi Rain, yapay dolar ihraççısı Ethena(ENA) ve katman-1 blokzinciri Monad yer alıyor.

Buna karşılık a16z yatırımları sadece finansı değil, oyun, topluluk ve medya gibi finans dışı Web3 alanlarını da kapsıyor. Friends With Benefits gibi topluluk projeleri, dijital kimlik çözümü World ve Web3 oyun platformu Yield Guild Games bu örneklerden bazıları. Tabii yine Uniswap gibi merkeziyetsiz borsalar ve ödeme çözümleri de portföyde yer alıyor.

Bu bağlamda Castle Island Ventures’tan Nic Carter, girişim fonlarının çoğunun 2-3 yıl gibi kısa vadelerde yatırım yapıp sonuç görmek zorunda olduğunu hatırlatarak, bu süre içinde talep analizinin büyük önem taşıdığını ifade etti.

Mevcut durumda, merkeziyetsiz finans protokolleri(DeFi) ve kripto borsaları hâlâ blokzincir ekosisteminin sürükleyicisi konumunda. DeFiLlama’nın verilerine göre, yalnızca son 24 saatte kripto uygulamaları ve borsalar 60,7 milyon dolar (yaklaşık 890 milyar TL) işlem ücreti elde etti. Bu rakam, en yüksek gelir sağlayan 10 blokzincir uygulamasının tamamının finans odaklı olduğunu gösteriyor.

Yine de pek çok yatırımcı, özellikle de a16z gibi uzun vadeli oyuncular, finans dışı uygulamalara sırt çevirmeye niyetli değil. 2025 yılı itibarıyla geleneksel varlıkların tokenleştirilmesi (RWA) projelerine akın eden VC fonları da bu stratejik eğilimi destekliyor.

Sonuç olarak, finans dışı blokzincir uygulamaları için ‘başarısız oldu’ demek yerine, belirgin bir kullanıcı talebi oluşmamış, ancak hâlen potansiyeli olan bir alan olarak değerlendirmek daha doğru. Kısa vadeli ticari başarıyı hedefleyen VC’ler ile uzun vadede ekosistem kurulmasını hedefleyen fonlar arasındaki farkın, bu alanın geleceğini nasıl şekillendireceği merak konusu.