El Salvador’da Bitcoin(BTC) etkisi sınırlı kaldı, halk desteği güvenlik politikalarına

El Salvador’da Bitcoin(BTC) yasal para ilan edileli 2.5 yıl oldu ancak toplum genelinde bunun etkisi hâlâ sınırlı. Buna karşın Başkan Nayib Bukele(Nayib Bukele), yürüttüğü sert güvenlik politikaları sayesinde tarihî düzeyde bir halk desteği yakalamış durumda.

24’ünde (yerel saatle), El Salvador’un önde gelen yayınlarından La Prensa Gráfica’nın yayımladığı ankete göre, Bukele’nin görev icrasına halkın %91,9’u ‘olumlu’ görüş bildirdi. Bu oranın %62,8’i ‘çok memnun’ olarak belirtilirken, sadece %1,8’i ‘çok memnun değilim’ dedi. Bukele, söz konusu %1,8’lik kesimi X (eski adıyla Twitter) üzerinden “Şimdi sadece %1,8 mi kalmış?” diyerek alaya aldı.

Anket sonuçları, Bukele’ye olan yüksek halk desteğinin ‘Bitcoin uygulamaları’ değil, ‘huzur ve güvenliğin sağlanması’ gibi geleneksel iç politika önceliklerinden kaynaklandığını gösteriyor. 2019’da göreve geldiğinden bu yana çetelerle mücadelede yüzlerce kişiyi hapse atan Bukele, Orta Amerika’daki en büyük cezaevi olan CECOT’u da hizmete açtı. Bu tesisin devreye girmesiyle birlikte El Salvador’daki cinayet oranlarında ciddi düşüş yaşandığı belirtiliyor. Vatandaşların çoğu da bu gelişmeyi Bukele yönetiminin ‘en büyük başarısı’ olarak görüyor.

Öte yandan, dünya genelinde ses getiren Bitcoin’in yasal para ilanı iç politikada aynı ilgiyi uyandırmadı. Aynı ankette katılımcıların sadece %2,2’si ‘Bukele’nin en büyük hatası’ olarak Bitcoin politikasını işaret etti. Bu da BTC’nin hâlâ günlük yaşamda sınırlı yer tuttuğuna işaret ediyor.

El Salvador, 2021 Eylül’de Bitcoin’i ABD doları ile birlikte yasal para olarak kabul etmişti. Ancak geride kalan sürede günlük kullanımı sınırlı kaldı. Bizzat Başkan Bukele bile 2024’te TIME’a verdiği röportajda, “Toplum genelinde kullanım, beklentinin gerisinde kaldı” itirafında bulunmuştu.

Uluslararası Para Fonu(IMF), bu tür kripto odaklı politikaların mali istikrar üzerinde risk yaratabileceği uyarısını sık sık yineliyor. El Salvador ise uyarılara rağmen 2022’den beri ‘her gün bir Bitcoin alımı’ stratejisini sürdürdü. Devlet bünyesindeki Bitcoin Ofisi’nin açıkladığı son verilere göre hükümetin BTC rezervleri artmayı sürdürüyor. Halihazırda 1 Bitcoin’in fiyatı yaklaşık 45 milyon Kore wonu (yaklaşık 90 bin TL) civarında.

Öte yandan, hükümetin BTC dağılımını kolaylaştırmak için kullanımına sunduğu ‘Chivo’ cüzdanı ise sık sık güvenlik açıkları ve kullanıcı şikâyetleriyle gündeme geldi. Son dönemde IMF ile yürütülen 1,4 milyar dolar tutarındaki finans yardım sürecinde kripto politikalarının sadeleştirilmesi konusu da masadaydı. Bu kapsamda devletin işletmecisi olduğu Chivo cüzdanının devredilmesi ya da tamamen kapanması gündeme geldi. Yerel kaynaklara göre, hükümet şu an sadece özel sektör cüzdanlarının kullanılmasına olanak tanınıp Chivo’nun kapatılması ihtimalini değerlendiriyor.

Sonuç olarak, El Salvador’da Bitcoin teknolojisi hâlâ devlet düzeyinde benimsenmiş olsa da toplumun desteği ‘yenilikçiliğe’ değil, ‘güvenliğe’ yönelik. IMF, ülkenin bu yılki büyüme oranını %4 olarak öngörerek ekonomik açıdan iyimser bir tablo çizse de Bukele’nin siyasi gücü esas olarak suçla mücadeleden elde ettiği ‘geleneksel başarılar’a dayanıyor.