Vitalik Buterin'den USDC tabanlı DeFi protokollerine sert eleştiri

Ethereum(ETH) kurucu ortağı Vitalik Buterin, merkeziyetsiz finans (DeFi) dünyasında giderek artan şekilde tercih edilen USDC tabanlı kazanç modellerine sert eleştiriler yöneltti. Son dönemde X'te (eski adıyla Twitter) yaptığı açıklamalarda, DeFi'nin temel amacının kâr değil, ‘riski nasıl yeniden dağıttığı’ olması gerektiğini vurgulayan Buterin, şu anki yapının riskleri yönetemediğini ve merkeziyetsizlik ilkesini zayıflattığını ifade etti.

Buterin, isim vermese de “USDC getiri protokolleri” ifadesiyle ABD doları merkezli bu yapıların, merkezi bir ihraççının kontrolüne fazla bel bağladığını ve bu durumun karşı taraf riskini azaltmadığını dile getirdi. Ona göre bu protokoller, merkezi kuruluşların etkisini hafifletmek yerine büyütüyor. Yorum: Buterin, riskin kullanıcılardan çok merkezi yapıdaki kuruluşlara yüklendiğine dikkat çekerek “gerçek DeFi” anlayışının kaybolduğunu ima ediyor.

Ethereum kurucusu, DeFi felsefesine uygun olduğunu düşündüğü iki tür stabil kripto para yapısını örnek gösterdi: Algoritmik Ethereum tabanlı stabil kripto paralar ve fazla teminatlandırılmış gerçek varlık destekli sabit paralar. Özellikle algoritmik yapılar hakkında “Kullanıcılar, kripto teminatla kendi sabit parasını oluşturur, bu da riskin merkezi bir ihraççı yerine piyasaya yayılmasını sağlar” açıklamasında bulundu.

Gerçek varlıklarla teminatlandırılmış sabit paralarda ise teminatın çeşitlendirilmiş ve fazla teminatlı olması koşuluyla riskleri önemli ölçüde azaltabileceğini savundu. Ona göre, bu yapılar başarısızlığa karşı daha dayanıklıdır ve sabit kur (peg) yapısını koruma yönüyle daha güvenlidir.

Buterin’in bu eleştirileri, Ethereum tabanlı borç verme protokollerinde USDC'nin merkezi rolüyle doğrudan ilişkili. Veri platformlarına göre Aave’nın ana ağında 364 milyar dolarlık kredi piyasasının yaklaşık 41 milyar doları USDC ile sağlanmış durumda. Toplam kredi bakiyesi ise yaklaşık 27,7 milyar dolar seviyesinde. Morpho protokolünde, en büyük beş kredi piyasasının üçü USDC bazlı olup teminat olarak da çoğunlukla sarılmış Bitcoin(BTC) veya Ethereum kullanılıyor. Compound’da ise 382 milyon dolar gelir sağlayan USDC için toplamda 281 milyon dolarlık borç verilmiş durumda; teminat toplamı ise yaklaşık 536 milyon dolar seviyesinde.

Mevcut durumda Aave, Morpho ve Compound gibi önde gelen DeFi platformlarının, merkezi bir ihraççıya bağımlı olmalarına karşın ‘merkeziyetsizlik’ iddiasında bulunmaları Buterin’in dikkat çektiği temel çelişkilerden biri. Cointelegraph’ın aktardığına göre bu konu hakkında Aave ve Morpho temsilcileri yorum gönderirken, Compound haberin hazırlandığı ana kadar açıklama yapmadı.

Buterin son olarak, bu eleştirisinin sabit kripto paraları toptan reddetmek anlamına gelmediğini vurguladı. Asıl amacının, mevcut sistemin DeFi’nin temel değerleri olan risk dağılımı ve merkeziyetsizlikle uyuşmadığını hatırlatmak olduğunu belirtti. 12 Ocak’ta da Ethereum topluluğunun, ulusal sistemlerin çöküşü ya da oracle (veri sağlayıcı) hataları gibi dışsal faktörlere karşı dayanıklı yapılar kurması gerektiğini ifade etmişti. Yorum: Stabil kripto paraların, sadece bir kazanç aracı değil, aynı zamanda risk mühendisliği aracı olarak kurgulanması gerektiği mesajı güçlü biçimde veriliyor.

Özetle, Vitalik Buterin, piyasanın kısa vadeli kazançlara odaklanırken merkezi yapıların etkisini artırmasına karşı uyarıyor ve gerçek DeFi’nin bu yapıların ötesinde, daha dirençli ve merkeziyetsiz mekanizmalar kurmakla mümkün olduğunu savunuyor.