Vitalik Buterin'den geliştiricilere uyarı: Gerçek yenilik yerine 'kolay kopyalar'dan uzak durun

Ethereum(ETH) kurucusu Vitalik Buterin, geliştiricilere yönelik yaptığı açıklamada son dönemde hızla çoğalan ‘kopya EVM zincirleri’ ve yüzeysel Layer-2 entegrasyonlarının kripto para ekosistemini kısır döngüye sokabileceği uyarısında bulundu. 24’ünde (yerel saatle), X (eski adıyla Twitter) hesabından yaptığı paylaşımda Buterin, gerçek yenilik yerine kolaycılığın tercih edilmesini eleştirerek, geliştiricileri ‘sahici teknik gelişmelere’ odaklanmaya çağırdı.

Buterin, Ethereum ile bağlantılı ‘iyimser köprü’ (Optimistic Bridge) kullanarak oluşturulan yeni EVM uyumlu zincirlerin, Compound klonu yönetim sistemleriyle benzer şekilde, yüzeysel gözüken bir altyapı ürettiğini belirtti. Ona göre bu yapıların sayısındaki artış, gerçekten farklı ve kalıcı yenilikler üretmek yerine, yalnızca geçmişin tekrarını yapmak anlamına geliyor. ‘Ethereum'un daha fazla “kürekle kazılmış” zincire ya da keyfi Layer-1 ağlarına ihtiyaç duymadığını’ ifade etti.

Buterin ayrıca, geliştiricilerin çoğunun projelerinde işlevsellikten çok piyasaya çıkış hızını önemsediğini, bu yüzden de halihazırda var olan yapıları sorgulamadan tekrar ettiğini öne sürdü. Özellikle, çıkış süresi haftalar süren köprülerle Ethereum’a yüzeysel olarak bağlanan zincirlerin, DeFi’nin erken dönemlerindeki kopya projeleri andırdığını savundu. Bu eğilimin yaratıcılığı *bastırdığını* vurguladı.

EVM uyumlu ama Ethereum’la neredeyse hiç bağlantısı olmayan zincirlerin daha da tehlikeli olduğuna dikkat çeken Buterin, bazılarının yalnızca pazarlama malzemesi olarak “Ethereum bağlantısı” kullandığını belirtti. Geliştiricilerin kullanıcı deneyimini gerçekten iyileştirmek istiyorsa, projenin yalnızca yüzeyde değil, teknik derinlikte Ethereum ile entegre çalışması gerektiğinin altını çizdi.

“App Chain” (uygulama zinciri) fikrine tamamen karşı olmadığını belirten Buterin, bunun Ethereum altyapısıyla teknik olarak 'derinlemesine bütünleşmesi' gerektiğini ifade etti. Örneğin, tahmin piyasası gibi bir uygulamada işlemlerin hızlıca Layer-2 üzerinde gerçekleşmesi ama kullanıcı hesapları ve verilerin Ethereum ana katmanında saklanması, anlamlı bir entegrasyon örneği oldu. Buna karşın, *bağımsız çalışan bir zincirin*, yalnızca görünüşte Ethereum uyumlu bir köprü üzerinden bağ kurması aldatıcı bulundu.

Buterin’in bu eleştirisi yalnızca bağımsız projelerle sınırlı kalmadı; devlet sistemleri, sosyal platformlar gibi kurum odaklı uygulama zincirlerine de değindi. Bu yapılar merkezi olabilir ancak eğer kriptografik olarak doğrulanabilir bir yapı (örneğin STARK tabanlı Merkle-root sistemleri) kurarlarsa, Ethereum’un merkeziyetsizlik felsefesiyle *uyumlu* olabileceklerini dile getirdi.

Buterin’in son mesajı oldukça netti: “Gerçekten değer katan sistemler yaratın, sadece ‘Ethereum uyumluyuz’ etiketine sığınıp güven beklemeyin.” Ona göre, bir projenin Ethereum ekosisteminin parçası olduğunu iddia edebilmesi için, bu bütünlüğü söylemlerle değil, teknolojiyle kanıtlaması gerekiyor.

Buterin’in bu açıklamaları, sektörde kolay yoldan ilerlemeye çalışan birçok kripto projesine yönelik güçlü bir uyarı niteliği taşıyor. ‘Kolay entegrasyon’ yerine ‘derinlemesine yenilik’ çağrısı, blockchain dünyasının uzun vadeli gelişimi için önemli bir dönüm noktası olarak görülüyor.