Bitcoin(BTC) %50 Düzeltmede, Coinbase Küçük Yatırımcıları Dipten Alıma Devam Ediyor: Yeni ‘Crypto Winter’ Kapıda Mı?

Bitcoin(BTC) geçtiğimiz yıl ekimde gördüğü tüm zamanların en yüksek seviyesinden neredeyse yarı yarıya gerileyerek piyasayı baskılıyor. Ancak özellikle ABD merkezli Coinbase’in(COIN) verilerine göre, bireysel yatırımcıların ‘düşüşte alım’ eğilimi kesintisiz devam ediyor. Fiyat dalgalansa da *on-chain* veriler ve yatırımcı katılımı korunuyor. Bu nedenle, yüzeyde *ayı piyasası* görüntüsü olsa da, piyasadaki ‘piyasa gücü’ ve ‘dayanıklılık’ açısından tabloyun sanıldığı kadar zayıf olmadığı yönünde ‘yorum’lar öne çıkıyor.

Coinbase CEO’su Brian Armstrong(Brian Armstrong), yakın zamanda X (eski Twitter) hesabı üzerinden yaptığı paylaşımda, “Geçen yıl ekimden bu yana devam eden Bitcoin ve Ethereum(ETH) fiyat düzeltmesine rağmen Coinbase bireysel müşterilerinin yerel para birimi bazında kripto varlık bakiyeleri artıyor” dedi. Armstrong, “Bu yıl şubat itibarıyla birçok bireysel yatırımcının toplam pozisyonu, aralık ayına kıyasla aynı ya da daha yüksek seviyede” diyerek, “Kısa vadeli fiyat oynaklığına rağmen küçük yatırımcı katılımı istikrarlı şekilde sürüyor” ifadesini kullandı.

Bitcoin şu anda 70.000 dolar seviyesinin altında yön arayışını sürdürüyor. Geçen yıl ekimdeki rekor seviyeden bu yana kayıp oranı yaklaşık %50 düzeyine ulaşmış durumda. Bu tablo, piyasada 2022’de yaşanan ‘crypto winter(uzun süreli durgunluk)’ senaryosunun yeniden gündeme gelmesine yol açıyor. Buna rağmen Coinbase verileri, bireysel yatırımcıların her düşüşte Bitcoin ve Ethereum miktarını azar azar artırdığı, yani tipik bir ‘dipten alım(dip buying)’ davranışı sergilediğini gösteriyor.

Öte yandan daha temkinli isimler de var. On-chain analist Mippo(Mippo), mevcut tabloyu değerlendirirken, “Şu anda tam kapsamlı bir ‘full-on crypto winter’ dönemine giriş yapıyor olabiliriz” uyarısında bulundu. Mippo’ya göre bu düzeltme, 2022’deki boğa piyasası çöküşü kadar sert olabileceği gibi, 2019’daki uzun soluklu ayı piyasasına yakın bir derinlik de kazanabilir.

Analist, kısa vadeli satış baskısının arkasında iki ana etken olduğuna dikkat çekiyor: önceki döngüde oluşan ‘aşırı şişmiş değerlemeler’ ve giderek netleşen ‘düzenleyici çerçeve’. Geçmişte kripto piyasalarındaki düzenleyici belirsizlik sebebiyle birçok projenin yasal gelir ve nakit akışı yaratmakta zorlandığını; bu nedenle fiyatlamaların *şirket performansı* yerine ‘spekülatif sermaye girişine’ dayandığını vurguluyor. Mippo, o dönemi “Belirli bir anlatı(narrative) ya da temaya ne kadar para akıyorsa, piyasa değeri de o ölçüde şişiyordu” sözleriyle özetliyor. Özellikle arzı sınırlı token’lara yoğun sermaye girdiğinde, fiyatların neredeyse sınırsız şekilde tırmandığını, risk seviyesi en yüksek projelerin bile abartılı değerlemelere ulaştığını belirtiyor.

Mippo’ya göre, bu yapı artık ‘temelden’ değişiyor. Özellikle *stablecoin* düzenlemelerine dair adımların somutlaşması ve token ihraç–listelenme süreçlerine ilişkin regülasyon tartışmalarının birçok ülkede hız kazanmasıyla, piyasada yeni bir döneme giriliyor. Bu yeni dönemde, projelerin ve protokollerin ‘yasal ve sürdürülebilir gelir modelleri’ ortaya koyması kaçınılmaz hale geliyor. Analist, “Uzun vadede düzenlemenin netleşmesi kesinlikle olumlu bir gelişme” derken, “Ancak yalnızca ‘beklenti ve hayal gücü’ ile şişirilmiş projeler için bu dönem son derece sert bir yeniden fiyatlama süreci” değerlendirmesini yapıyor.

Bu çerçevede, token ihraççıları ve protokollerin artık adım adım gelir ve nakit akışlarını ispatlaması gerekecek. Yatırımcı tarafında da ‘gerçek ve tekrar edilebilir gelir üretme kapasitesi’ne verilen ağırlık artacak. Mippo, “Geçmiş varsayımlarla fahiş seviyelere taşınmış token fiyatlarının yeniden değerlendirileceği kaçınılmaz bir süreçten geçiyoruz” diyor. Ona göre, *on-chain* aktivite ve ürün kullanımı artarken bile token fiyatlarının düşmesi, tam da bu ‘beklenti priminin’ erimesiyle ilgili.

Analist ayrıca, kripto piyasasının karşı karşıya olduğu bir başka tehdit olarak ‘AI(artificial intelligence – yapay zeka) rekabeti’ni öne çıkarıyor. “Kripto şu an AI karşısında tamamen geride kalmış durumda(being absolutely mogged by AI)” diyen Mippo, son 1–2 yılda piyasanın ciddi ölçüde *meme coin* spekülasyonuna kapıldığını ve bu süreçte yeterli düzeyde ‘gerçek ürün ve hizmet’ geliştiremediğini savunuyor. Küresel sermaye piyasalarında büyüme hikayesini AI sektörü domine ederken, kripto tarafında Dogecoin(DOGE), Floki(FLOKI), Bonk(BONK), Dogwifhat(WIF) gibi meme coin’lerin aşırı dalgalı hareketlerine bel bağlanması, sektörün ‘kullanıcıya somut değer sunma’ fırsatını kaçırdığı yönünde değerlendiriliyor.

Mippo, bu ‘değer yeniden ayarlama’ sürecinin en az 9, en çok 18 ay daha devam edebileceğini öngörüyor. Bu zaman diliminde, piyasa genelinde değerlemelerin daha düşük bir banda yerleşeceğini; düzenleyici baskıya rağmen ayakta kalmayı başaran projeler ile ‘kanıtlanmış gelir modeline’ sahip protokollerin ise bir sonraki döngünün liderleri haline gelebileceğini ifade ediyor.

Şu anda Bitcoin ve Ethereum’un yanı sıra, Cardano(ADA), Solana(SOL), Polkadot(DOT), Avalanche(AVAX) gibi önde gelen altcoin’ler de önceki zirvelerine kıyasla sert düzeltmeler yaşamış durumda. Buna karşın Coinbase ve diğer büyük borsalarda gözlenen ‘bireysel yatırımcı dipten alım’ eğilimi ile *on-chain* kullanım göstergelerindeki artış, bu düzeltmenin geçmiş döngülere göre daha güçlü bir ‘niteliksel iyileşme’ eşliğinde yaşanıyor olabileceğine işaret ediyor.

Ancak hem düzenlemelerin netleşmesi hem de geleneksel finansın kriterlerinin kriptoya daha doğrudan uygulanmaya başlaması, yatırımcılar açısından yeni bir döneme girildiğini gösteriyor. Bundan sonraki aşamada, yalnızca ‘tepki alımı’ ya da ‘hızlı toparlanma beklentisi’ne güvenmek yerine, her projenin gelir yapısını, iş modelini ve gerçek kullanım alanlarını ayrıntılı incelemek gerekecek. Bu da yaklaşan olası *crypto winter* sürecinin, piyasadaki projelerin ‘seçici tasfiyesi’ ve uzun vadede çok daha sağlam bir ekosisteme geçişle sonuçlanıp sonuçlanmayacağının ancak önümüzdeki dönemde netleşeceği anlamına geliyor.