Bitcoin(BTC) geliştiricisinden kuantum tehdidine yanıt: 'Hazırlıklar sürüyor, asıl sorun toplumsal mutabakat'

비itcoin(BTC)’in ‘kuantum bilgisayar tehdidi’ karşısında hareketsiz kaldığı eleştirilerine, çekirdek geliştirici kanadından net bir yanıt geldi. Bitcoin açık kaynak mühendisi Matt Corallo(Matt Corallo), “hazırlıkların zaten sürdüğünü” söyleyerek, yapılması gerekenleri iki temel adıma indirdi. Ona göre asıl tartışma, teknik ayrıntılardan çok, mevcut harcama yöntemlerinin ne zaman devre dışı bırakılacağına dair ‘toplumsal mutabakat’ noktasında düğümleniyor.

Corallo, 22’sinde (yerel saatle) yayımlanan Unchained podcast’inde, Bitcoin’i ‘kuantuma dayanıklı(quantum‑resistant)’ hale getirmek için gereken “iki temel aşamayı” şöyle özetledi: İlk olarak, ‘post‑quantum’ (kuantum sonrası) *açık anahtarlara taahhüt(commit) edebilme* özelliğinin eklenmesi gerekiyor. Ardından, kuantuma karşı savunmasız olan mevcut (legacy) harcama yollarının hangi noktadan itibaren geçersiz sayılacağına karar verilmesi gerekiyor.

Bu çıkış, Castle Island Ventures’tan Nick Carter(Nick Carter)’ın, Bitcoin geliştiricilerinin kuantum riskini “adeta uyurgezer gibi” görmezden geldiği yönündeki eleştirilerine doğrudan bir yanıt niteliğinde. Corallo, bu çerçevenin “halen devam eden araştırma ve mühendislik çalışmalarının hacmini” ve “mevcut cüzdan yapılarının kritik bazı özelliklerini” göz ardı ettiğini savunuyor.

Corallo’nun altını çizdiği nokta, bugün yaygın olarak kullanılan *seed phrase* (tohum ifade) tabanlı cüzdanların çalışma şekli. Zincir üzerindeki *açık anahtar* ve *imza* şemaları gelecekte ‘kriptografik açıdan anlamlı’ bir kuantum bilgisayar karşısında zayıflayabilse bile, cüzdanların türetme(derivation) katmanında halihazırda görece güvenli bir temel bulunduğunu vurguluyor. Onun ifadesiyle birçok cüzdan, aslında şimdiden bir tür ‘kuantum güvenli çapa(ankor)’ barındırıyor.

Bu yapısal özellik, Corallo’ya göre ‘migrasyon(taşınma)’ tartışmasını kökünden değiştiriyor. Tüm kullanıcıların bir anda büyük maliyetlere katlanacağı bir senaryo şart değil. Bunun yerine, hazırlıkların önceden yapıldığı; fakat zincir üzerinde pahalı *post‑quantum* imzaların hemen kullanılmak zorunda olmadığı bir geçiş yolu tasarlanabiliyor. Böylece kuantum bilgisayar tehdidi akut hale geldiğinde, sistemin yaşayacağı *şok* daha sınırlı kalabilir.

Corallo’nun çizdiği iki aşamalı yol haritasında ilk adım, kuantum sonrası açık anahtarlara taahhüt eklemek. Ona göre bu, “hızla tamamlanması gereken” bir iş. Teknik tarafta *hash tabanlı imzalar(hash‑based signatures)* güçlü bir aday olarak tartışılıyor ve gündem, “yapalım mı yapmayalım mı” ekseninden “bunu tam olarak hangi formatta zincire yerleştireceğiz” gibi tasarım ayrıntılarına kaymış durumda. Corallo, hash tabanlı yaklaşım etrafında “oldukça güçlü bir fikir birliği” oluştuğunu söylüyor ve BIP 360 ile bağlantılı çalışmaları buna örnek gösteriyor. Yine de net format konusunda tartışmaların sürdüğünü de ekliyor. Bu tablo, birinci adımın hem teknik hem pratik açıdan olgunlaşma aşamasına girdiği şeklinde okunuyor.

İkinci adım ise Corallo’ya göre artık teknikten çok ‘siyasi’ bir karar. Kuantuma karşı savunmasız *legacy* harcama yollarının hangi tarihten itibaren geçerli sayılmayacağının belirlenmesi, bu noktaya kadar taşınmamış coin’leri—kayıp veya uzun süredir dokunulmayan bakiyeler dahil—olası çatallanma(fork) tartışmalarının ve piyasa çekişmelerinin tam ortasına itebilir. Bu yüzden “ne zaman kesip atacağız?” sorusu, sadece mühendislik değil, aynı zamanda piyasa ve topluluk siyaseti sorusu haline geliyor.

Corallo’nun 1. adımı hızlandırıp 2. adımı erteleme önerisinin arkasında maliyet hesabı var. *Post‑quantum* imzalar genellikle daha büyük veri boyutuna sahip ve bu da işlem hacmini, dolayısıyla ağ içi ücretleri yukarı çekme riski taşıyor. Corallo, cüzdanların “büyük ve pahalı işlemlerden” kaçınmak için yükseltmeyi geciktireceği bir tablo oluşmaması gerektiğini, bunun için de önce ‘taahhüt’ işlevinin eklenmesi ve kullanıcıların hemen büyük imza şemalarına geçmek zorunda kalmayacağı bir yükseltme yolu sunulması gerektiğini söylüyor.

Onun ifadesiyle, şu anda “*şimdilik bedava(free for now)*” bir yükseltme patikasına ihtiyaç var. Cüzdanlar, bu yeni anahtarların “nasıl üretileceğini, nasıl imzalanacağını ve nasıl harcanacağını” bilecek; fakat kullanıcının bunları hemen aktif şekilde kullanması gerekmeyecek. Hazırlıklar önceden tamamlanacak, zorunlu dönüşümün takvimi ise toplumsal mutabakat ve teknik olgunluk dikkate alınarak daha sonra belirlenecek.

Corallo, geliştirici topluluğunun ‘kimsenin bir şey yapmadığı’ eleştirisini de reddediyor. Blockstream Research ve Chaincode Labs gibi kurumlardaki ekiplerin bu alanda çalışmalar yürüttüğünü, BIP 360 üzerinde çalışan Ethan Heilman(Ethan Heilman) ve diğer ortak yazarların da araştırmalarını sürdürdüğünü hatırlatıyor. Ayrıca Bitcoin geliştirici e‑posta listesinde post‑quantum başlıklarının giderek daha fazla yer tuttuğunu, bir dönem gönderilerin “yüzde 30–40’ına” kadar çıktığını belirtiyor. Mesajı net: Kuantum bilgisayarlara karşı savunma, tek seferlik bir gündem değil; süreklilik gerektiren bir mühendislik meselesi.

Corallo, cüzdan migrasyonunun kısa sürede bitecek bir iş olmadığına da dikkat çekiyor. Aktif cüzdanların dönüşümü yıllar sürebilir ve *legacy* harcama yollarının tamamen kapatılacağı gün, kaçınılmaz olarak hem piyasa hem sosyal tarafta ciddi tartışmalar yaratacak. Yine de onun vardığı sonuç net: ‘Tam ve nihai cevap’ bugün masada olmasa bile, *anlamlı hazırlıklar* şimdiden başlayabilir ve büyük ölçüde başlamış durumda.

Bu haberin yazıldığı sırada Bitcoin(BTC), 65.953 dolar seviyesinde, yani 1 dolar = 1446,20 TL kuruyla yaklaşık 95,35 milyon TL’den işlem görüyordu. Kuantum bilgisayar tartışması bugün için fiyatta doğrudan belirleyici bir değişken olmayabilir; ancak uzun vadede Bitcoin’in ‘güvenlik mimarisi’ ve ‘yükseltme için toplumsal mutabakat’ mekanizmasını sınayacak kritik bir başlık olarak öne çıkıyor.