Bitcoin(BTC) tartışması: Wall Street ürünü mü, sansüre ve seyrelmeye dayanıklı para mı?

비tcoin(BTC) etrafında yıllardır süren ‘Wall Street paketiyle sarılıp özünü kaybediyor mu?’ tartışması yeniden alevlendi. Bloomberg ETF analisti Eric Balchunas(Eric Balchunas), X’te(eskiden Twitter) yaptığı paylaşımda Bitcoin’in ‘sansüre dayanıklı’ ve ‘değer seyrelmesine karşı (debasement-resistant)’ bir varlık olduğunu vurguladı. Bunun üzerine karşı taraftan, “Bu kadar ‘oynak’ bir varlığı nasıl olur da ‘seyrelme karşıtı para’ diye tanımlarsın?” yönünde sert itirazlar geldi.

Tartışmanın fitilini, Coop Records kurucusu Cooper Turley(Cooper Turley) ateşledi. Turley, “Kripto, 2017’den beri en garip döneminden geçiyor” diyerek, spekülatif işlemler dışında insanların hayatına *anlamlı değer* katan somut kullanım alanlarının görünür olmadığını savundu. Balchunas ise asıl yeniliğin, Bitcoin’in herhangi bir ‘ürün kategorisi’ olmasında değil, ‘para özelliklerinde’ yattığını söyledi.

Balchunas’a göre Bitcoin’in yeni ve asıl değeri, ‘kullanıcıların yönettiği(user-run) para’ olması. Ona göre bu para birimi aynı anda hem ‘sansüre dayanıklı’ hem de ‘seyrelmeye karşı dayanıklı’. Analist, “Bitcoin’in özü değişmedi” derken, mevcut ABD yönetiminin kriptoya görece daha sıcak bakması nedeniyle, *kısa vadede* sansüre dayanıklılık özelliğinin pek öne çıkmayabileceğini kabul ediyor. Ancak “Birkaç yıl sonra yeniden kritik hale gelebilir, özellikle gelişen ve sınır(pioneer/frontier) piyasalarında bunun örnekleri zaten var” diye ekliyor.

Balchunas, Bitcoin’in *sert fiyat dalgalanmalarını* ise ‘genç bir varlık’ olmasına bağlıyor. Fiyatın, hikâyeyi kolayca gölgeleyebildiğini söylüyor. Ona göre “fiyat bir sis perdesi” ve ‘en başarılı yatırımcılar’ bu sis perdesini görmezden gelmeyi ya da en azından bu perdeye takılmamayı öğrenmiş durumda. Aynı durumun, geleneksel piyasalarda da ‘fiyat odaklı anlatılar’ üzerinden sık sık yaşandığını savunuyor.

Bu tartışmayı derinleştiren diğer başlık ise şu: ‘Wall Street, Bitcoin’i *ele mi geçirdi*?’. Özellikle ABD’de spot Bitcoin ETF’lerinin onaylanmasıyla, kriptoyu doğrudan cüzdanda tutmak yerine ETF gibi geleneksel ürünler üzerinden erişim alma eğilimi güçlendi. Uzun vadeli Bitcoin savunucuları arasında ise “Dışarıdan gelen paranın, sistemin ana akım oyuncuları tarafından yakalandığı” düşüncesi yayılıyor.

Balchunas, bu rahatsızlığa basit bir çerçeveyle yanıt veriyor: *Varlık değişmedi, sadece aracı değişti.* Geçmişte Sam Bankman-Fried(SBF) gibi figürlere yüksek komisyonlar ödeyip fonlarını teslim eden yatırımcıların yaşadığı kayıpları hatırlatıyor; şimdi ise Larry Fink(Larry Fink) gibi Wall Street aktörlerinin benzer saklama rolünü ‘daha ucuz ve daha güvenli’ şekilde sunduğunu savunuyor. Ona göre temel nokta şu: “Temel varlık olan Bitcoin’in kendisi, bu süreçte hiçbir şekilde değişmedi.”

Ancak eleştiriler bununla bitmedi. Chicago Future of Finance programı sunucusu Oliver Renick(Oliver Renick), tartışmanın merkezine ‘seyrelme karşıtı’ ifadesini yerleştirdi ve “en büyük hata” olarak nitelendirdi. Renick, “Dolar, Bitcoin gibi birkaç hafta içinde çakılacak olsa dünya ayaklanırdı. Bitcoin yılda birkaç kez ‘seyrelme olayı’ diye tanımlanabilecek büyüklükte dalgalanma yaşıyor. Para olarak gerçekten berbat” yorumunu yaptı.

Balchunas, burada *zaman ölçeği* farkına dikkat çekerek kısmen hak verdi: Uzun vadeli bir çerçeveden bahsettiğini, kısa vadeli eleştirinin belli ölçüde yerinde olduğunu söyledi. Fakat Renick “Bitcoin 20. yaşını bile göremeyebilir” diyerek sürdürülebilirliği sorgulayınca, Balchunas son iki yıldaki performansa işaret etti. 2023–2024 döneminde Bitcoin’in yaklaşık *%450* değer kazandığını ve bu getirinin ‘saklandığını(bank)’ savundu.

Renick ise ısrarla “para birimi için kabul edilemez dalgalanma” vurgusunu sürdürdü. Balchunas da Bitcoin’in şu anda “geniş ölçekli bir para birimi olmak için *fazla oynak* olduğunu, olgunlaşıp istikrara kavuşması gerektiğini” kabul ediyor. Buna rağmen, Bitcoin’in değerini yalnızca ‘sansüre dayanıklılık’ özelliğine indirgemeye karşı çıkıyor. Renick’in “O halde geriye sadece sansüre dayanıklılık kalır, fiyat da belki 10 bin dolar olur” sözlerine karşı Balchunas, “Hükümetler arzı artırıp seyreltemediği anlamda Bitcoin seyrelmeye karşı dayanıklı. Oynak olsa da bu gerçek değişmez” diyerek yanıt verdi.

Balchunas, 2023–2024’te altının yaklaşık *%20* yükseliş gösterdiğini de hatırlattı. Bu tabloya göre Bitcoin’in hızlı iniş çıkışlarını, “genç bir varlığın ısınma-soğuma döngülerinden geçmesi” şeklinde yorumladı. Ona göre Bitcoin, “önden koşup sonra geri çekilen” bu deseni uzun süredir tekrar ediyor.

Sonuç olarak tartışma, Bitcoin’i çevreleyen eski fay hatlarını yeniden görünür hale getirdi. Bir tarafta Balchunas gibi isimler, ETF’ler ve diğer geleneksel ürünlerle ‘sisteme entegre’ olmanın, Bitcoin(BTC) için bir öz değişimi yaratmadığını, sadece erişim kanallarını dönüştürdüğünü savunuyor. Diğer tarafta ise yüksek *oynaklığın*, Bitcoin’in ‘para’ anlatısını içeriden çökerten temel kusur olduğunu düşünenler var.

Bu haberin yazıldığı sırada Bitcoin yaklaşık 66.207 dolar seviyesinden işlem gördü. 1 doların 1.443,70 won olarak alındığı kur üzerinden hesaplandığında, bu yaklaşık 95,55 milyon won’a denk geliyor. Piyasa, kurumsal ve geleneksel sermaye akışı hızlanırken, Bitcoin’in ‘Wall Street ürünü’ne mi dönüşeceğini, yoksa ‘merkezsiz para birimi’ kimliğini koruyarak olgunlaşıp olgunlaşamayacağını izlemeye devam ediyor.