Ethereum Vakfı’ndan 2029 Vizyonu: Strawmap ile Ethereum(ETH) İçin 10 Yıllık Protokol Yol Haritası Taslağı

Ethereum Vakfı(Ethereum Foundation), 2029’a kadar uzanan Ethereum(ETH) protokol yükseltme vizyonunu içeren ‘Strawmap’ adlı teknik dokümanı yayımladı. Bu çalışma, ‘resmi yol haritası’ değil, daha çok araştırma, geliştirme ve yönetişim tarafındaki katılımcıların aynı tabloya bakarak uyum sağlayabilmesi için hazırlanan bir ‘kılavuz harita’ olarak öne çıkıyor.

Strawmap, Ethereum Vakfı araştırmacısı Justin Drake(Justin Drake) tarafından, EF protokol ekibi adına X (eski Twitter) üzerinden paylaşıldı. Doküman, katman1 (Layer 1) iyileştirmelerine ‘10 yıllık’ bir perspektiften bakmayı öneriyor ve konsensüs(Consensus), veri(Data) ve yürütme(Execution) katmanlarına dair önerilen yükseltmeleri tek bir görsel zaman çizelgesi üzerinde birleştiriyor.

Strawmap, kabaca ‘6 ayda bir fork’ yapılacağı varsayımıyla, bu 10 yıl tamamlanmadan önce yaklaşık 7 kez fork gerçekleşebileceğine dair bir çerçeve sunuyor. Ancak burada çizilen takvim, ne kesin bir tarih planı ne de sonuç öngörüsü olarak görülmeli. Ethereum Vakfı, bu yapının esasen araştırma ve geliştirme önceliklerini tartışmak için bir ‘başlangıç çerçevesi’ olduğunu, yani Strawmap’in ‘kesin cevap’ değil, üzerinde oynanacak bir ‘taslak’ niteliği taşıdığını vurguluyor.

Strawmap’in ortaya koyduğu Ethereum(ETH) ana katman hedefleri beş başlıkta toplanıyor. İlk hedef, işlem ‘kesinliğini(finality)’ saniyeler düzeyine indirerek kullanıcıların işlem hızını doğrudan hissedebilmesini sağlamak. İkinci hedef, ağın işleme kapasitesini saniyede yaklaşık 10.000 işlem (10,000 TPS) seviyesine taşımak. Üçüncü hedef, katman2(Layer 2) çözümlerinde ‘büyük ölçekli genişleme’ sağlayarak tüm Ethereum ekosisteminin ‘ölçeklenebilirlik’ kapasitesini artırmak.

Bunlara ek olarak, uzun vadeli bir güvenlik başlığı olarak ‘post-kuantum(post-quantum) güvenlik’ de plana dahil edilmiş durumda. Kuantum bilişimin pratik hale gelmesiyle mevcut kriptografik yapıların risk altına girebileceği endişesine karşı, ağı uzun vadede koruyabilecek kriptografik temellerin hazırlanması amaçlanıyor. Son başlık ise, protokol seviyesinde gizlilik desteği sunacak ‘gömülü gizlilik’ çözümleri. Burada özellikle ‘gizli ETH transferleri(shielded ETH transfers)’ üzerinden, Ethereum(ETH) ağında standart haline gelebilecek bir gizlilik katmanının tasarlanması öne çıkıyor.

Ethereum Vakfı’na göre Strawmap, 2026 yılının Ocak ayında düzenlenen vakıf içi çalıştayda tartışmaları başlatmak için hazırlanmış bir belge olarak doğdu. Şimdiki kamuya açık paylaşımda da bunun “resmi yol haritası veya tahmin” olmadığı özellikle belirtiliyor; belge, araştırmacılar, geliştiriciler ve yönetişim katılımcıları arasında koordinasyonu ve uzlaşmayı kolaylaştıracak bir ‘koordine edici araç’ olarak tanımlanıyor.

Piyasada Strawmap, kısa vadeli fiyat ya da anlık etkinlik odaklı bir duyuru olarak değil, Ethereum(ETH) ekosisteminin konsensüs, veri ve yürütme katmanlarında hangi işlevleri önceliklendirdiğini gösteren, ayrıca katman2 ölçekleme, güvenlik ve gizlilik gibi uzun vadeli başlıklara nasıl yaklaşmak istediğine dair ‘yön işareti’ olarak yorumlanıyor. ‘yorum’Burada asıl kritik nokta, teorik olarak çizilen ‘6 ayda bir fork’ ritminin gerçek geliştirme, test ve topluluk mutabakat süreçlerinde ne ölçüde korunabileceği olacak. Ayrıca Strawmap’te belirtilen hedeflerin parça parça hayata geçmesi, hem ağın kullanılabilirliğini hem de güvenilirlik algısını belirleyecek temel faktörlerden biri haline gelecek.‘yorum’