Güney Kore, sosyal medya fenomenlerine kripto ve hisse tavsiyesi için şeffaflık zorunluluğu getiriyor

Kore Ulusal Meclisi, sosyal medyada hisse senedi ve kripto para yatırımı ‘tavsiyesi’ ile etkili olan fenomenleri(kelime) yasal çerçeveye almak için yeni bir düzenleme hazırlıyor. Yerel basında yer alan haberlere göre, tekrar eden kripto para ‘tavsiye’ ve promosyonlarında(kelime) hem tavsiye verenin kendi(portföy) durumunun hem de aldığı(kelime) reklam/işbirliği ücretlerinin şeffaf biçimde açıklanması hedefleniyor. Bu adımın, özellikle yerel kripto piyasasında sık sık tartışma yaratan ‘tanıtım sonrası satış’ şüphelerini azaltmaya dönük olduğu belirtiliyor(yorum).

Son taslakta, canlı yayınlar, YouTube Shorts ve Reels gibi kısa videolar, 블로그, 각종 온라인 방송 dahil olmak üzere çevrim içi içeriklerde hisse senedi ya da kripto varlıkları sistematik biçimde öven veya ‘öneren’ herkes potansiyel kapsama alanına giriyor. Düzenlemenin odağında ‘çıkar çatışması’na işaret eden(zorunlu açıklama) mekanizması var. Tasarıda, hangi varlıktan ne kadar tuttukları(örneğin kripto token adedi, borsada işlem gören hisse miktarı), belirli bir hisse ya da coin’i tanıtmanın karşılığında nakit veya diğer ekonomik menfaat alıp almadıkları gibi bilgileri açıklama yükümlülüğü getirilmesi tartışılıyor. Sadece token değil, borsaya kote hisselerin dahil edilmesi de dikkat çeken bir nokta olarak öne çıkarılıyor.

Yasama girişiminin, Kore’de iktidar partisi içinde yer alan milletvekili Kim Seung-won(Kim Seung-won) tarafından yürütüldüğü aktarılıyor. Planlanan model; sermaye piyasası yasası ve kripto varlık kullanıcı koruma yasasında yapılacak değişikliklerle, sosyal medya üzerinden yatırım tavsiyesi ve tanıtımını doğrudan düzenlemek. Piyasa oyuncuları, bu çabayı, fenomenlerin belirli coin’leri sözlü olarak ‘pompalarak’ fiyatı yukarı çekip, zirve noktasında kendi pozisyonlarını boşalttıkları ‘pump and dump’ vakalarına karşı geliştirilmiş bir önleyici hamle olarak okuyor(yorum).

Yaptırım tarafında da hafif bir çerçeve beklenmiyor. Yerel haberlere göre ihlallerde, mevcut ‘piyasa bozucu / haksız işlem’ rejimine benzer seviyede yaptırımlar gündemde. Bu da idari para cezaları ve yüksek meblağlı para cezalarının yanı sıra, ağır ihlallerde ceza davasına kadar uzanan bir yelpaze anlamına geliyor. Düzenleyici kurumların ve yasayı yapanların, çevrim içi ‘reklam niteliğindeki tavsiyelere’ daha fazla yasal ağırlık vermesinin nedeni olarak, bilgi asimetrisine özellikle açık olan bireysel yatırımcıların tekrar tekrar benzer şekilde zarar görmesi gösteriliyor.

Bazı uzmanlar, Kore’de kamu görevlilerinin halihazırda etik inceleme süreçleri kapsamında kripto varlıklarını beyan edip açıklamak zorunda olduğuna dikkat çekerek, yeni modelin ‘şeffaflık’ ilkesini kamudan özel sektöre doğru genişleten bir adım olduğunu savunuyor. Küresel ölçekte de, çevrim içi yatırım tavsiyesi ve promosyon faaliyetlerinin giderek daha sıkı düzenlendiği, bu açıdan Kore’deki tartışmaların uluslararası trendle uyumlu olduğu yorumları yapılıyor(yorum).

Buna karşın, düzenlemenin pratikte işlemesi için çözülmesi gereken ciddi uygulama soruları bulunuyor. En kritik alan, ‘uygulama ve denetim’ olarak öne çıkıyor. Basit bir görüş paylaşımı ile profesyonel ‘yatırım tavsiyesi veya reklam’ arasındaki sınırın nereye çizileceği, hangi sıklık ve erişim düzeyi sonrasında bir içerik üreticisinin ‘düzenlenebilir fenomen’ sayılacağı gibi noktalarda net kriterler belirlenmesi gerekiyor. Açıklanacak verinin kapsamı ve güncelleme periyodu da tartışmalı başlıklardan biri. Portföy büyüklüğünün ve dağılımının hangi tarih itibarıyla, hangi aralıklarla güncelleneceği; düzenlemenin gerçek etkisini belirleyecek temel faktörlerden biri olarak görülüyor.

Basında yer alan bilgiye göre yasama organı, yeni kuralları piyasa gözetim ve izleme sistemleriyle entegre etmeyi de gündemine aldı. Böylece, düzenleyici kurumların, şüpheli alım-satımlar ile çevrim içi tanıtım faaliyetleri arasında doğrudan bağlantı kurup inceleme yapabileceği, bu amaçla soruşturma yetkilerinin açıkça tanımlanacağı ifade ediliyor. Özellikle Finansal Denetim Kurumu’nun son dönem piyasa skandalları sonrası gözetim baskısını artırdığı bir dönemde, söz konusu yasa teklifinin çevrim içi alanda oluşmuş ‘gri bölgeyi’ kapatmaya yönelik bir araç olup olmayacağı yakından izleniyor(yorum).

Olası düzenleme, gelir amaçlı içerik üretenlerin çalışma biçimini de değiştirebilir. Reklam ve sponsorluk alan içerik üreticileri, belirli bir kripto varlığı veya hisseleri övdükleri her durumda, hem aldıkları ‘desteği’ hem de ilgili varlıktaki pozisyonlarını açıkça belirtmek zorunda kalabilir. Bu da kimi fenomenleri, coin ismi vermekten veya doğrudan ‘al/sat’ tavsiyesi içeren içerik üretmekten caydırabilir. Diğer yandan, bazı içerik üreticilerinin, yasal zorunluluk yürürlüğe girmeden önce bile gönüllü şeffaflık uygulamalarını artırarak, takipçiler nezdinde ‘güven’ inşa etmeye yönelmesi de olası(yorum).

Yatırımcı açısından bakıldığında, tavsiyede bulunan kişinin hangi varlıklarda pozisyonu olduğu ve tavsiyeden kimin kazanç sağladığını gösteren ‘çıkar çatışması sinyallerine’ erişimin kolaylaşması olumlu bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Ancak, gerçek etkinin uygulama gücüne bağlı olacağı vurgulanıyor. Kurallar metin olarak var olsa bile, denetim zayıf kalırsa ‘örtülü reklam ve gizli promosyonların’ yalnızca biçim değiştirerek devam edeceği, dolayısıyla temel sorunu çözmeye yetmeyebileceği ifade ediliyor.

Piyasa tarafında ise fiyat oynaklığı, bu tartışmaların önemini daha da artırıyor. Bitcoin(BTC), yazım anı itibarıyla 67.385 dolar civarında işlem görüyor. 1 doların 1.427,90 won olduğu kurla bakıldığında bu, yaklaşık 96,25 milyon won düzeyine denk geliyor. Volatilitenin yüksek olduğu dönemlerde çevrim içi tavsiyelerin piyasa üzerinde yarattığı etki büyüdüğü için, sosyal medya fenomenlerine getirilecek bu yeni çerçevenin, yerel kripto piyasasında ‘güven’ ve ‘şeffaflık’ algısını güçlendirip güçlendirmeyeceği merak konusu olmaya devam ediyor(yorum).