OCC’den GENIUS Yasası Hamlesi: Stablecoin(Payment Stablecoin) Getiri Modellerine Sıkı Fren

OCC(ABD Para Birimi Denetleme Ofisi), ‘GENIUS Yasası’ kapsamında *stablecoin* düzenleme çerçevesini açıkladı ve sektör ile piyasa katılımcılarından görüş almaya başladı. Taslakta özellikle, yasa ile yasaklanan ‘faiz·getiri(yield) sağlama’ kuralını dolanma girişimlerinin nasıl engelleneceğine dair detaylı hükümler yer alıyor. ‘yorum Bu adım, ABD *stablecoin* pazarındaki iş modelleri ve pazarlama pratiklerinde köklü bir değişimi tetikleyebilir’ yorum

OCC, GENIUS Yasası’nın uygulanması için hazırlanan düzenleme taslağını 26’sında (yerel saatle) kamuoyuna sunarak görüş çağrısında bulundu. Tam adı ‘ABD *Stablecoin* Ulusal Yeniliği Yönlendirme ve Tesis Yasası(Guiding and Establishing National Innovation for U.S. Stablecoins, GENIUS Act)’ olan bu düzenleme, Başkan Trump’ın 18 Temmuz 2025’te imzalamasıyla yürürlüğe girmişti. GENIUS Yasası, ABD içindeki ‘ödeme amaçlı *stablecoin*(payment stablecoin)’ faaliyetlerini resmî finansal sistem içine alan kapsamlı bir düzenleyici çerçeve olarak görülüyor.

OCC’nin yayımladığı 376 sayfalık doküman; OCC denetimi altında faaliyet gösterebilecek ‘izinli ihraççılar(permitted issuer)’, ‘yabancı ihraççılar(foreign issuer)’ ve OCC gözetimindeki kurumların yürütebileceği bazı saklama(custody) hizmetlerine dair ayrıntılı kuralları içeriyor. Buna göre OCC; ülke çapında faaliyet gösteren bankalar veya federal tasarruf birliklerinin iştirakleri şeklindeki ihraççılar, federal düzeyde nitelikli ihraççılar, eyalet düzeyinde nitelikli ihraççılar ve belirli kategorideki yabancı ihraççılar üzerinde doğrudan denetim yetkisi elde edecek.

Taslak, GENIUS Yasası’nın OCC’ye devrettiği düzenleme başlıklarının büyük bölümünü kapsıyor. *Rezerv varlık(reserve asset)* standartları, likidite ve saklama gereklilikleri, risk yönetimi kontrolleri, bağımsız denetim(audit) ve düzenli gözetim-inceleme(supervisory examination) süreçleri taslağın odağında. Buna karşılık Banka Gizliliği Yasası(BSA), kara para aklama ile mücadele(AML) ve Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi(OFAC) yaptırımlarıyla ilgili detaylar, Hazine Bakanlığı ile birlikte yürütülecek ayrı bir düzenleme sürecine bırakıldı.

Para Birimi Denetleme Yetkilisi Jonathan Gould(Jonathan Gould), yaptığı açıklamada OCC’nin *stablecoin* sektörünün ‘güvenli ve sağlam(safe and sound)’ şekilde büyümesini sağlayacak bir çerçeveyi uzun süredir incelediğini belirtti. Gould, “Nihai düzenlemenin hem etkili hem uygulamada işleyecek, hem de sektör genelindeki farklı görüşleri yansıtacak bir yapı kazanması için geri bildirimleri memnuniyetle karşılıyoruz” dedi. Ayrıca GENIUS Yasası’nın hayata geçirilmesiyle, OCC gözetimindeki kurumların müşteriler ve yerel toplulukların taleplerini karşılama imkânlarının genişleyeceğini vurguladı.

OCC, *stablecoin* elde tutma ve kullanımına bağlı getirilerin, üçüncü taraf yapılar üzerinden ‘dolaylı’ biçimde dağıtılmasını da mercek altına aldı. GENIUS Yasası, ödeme amaçlı *stablecoin*ler için faiz ya da benzeri getirilerin verilmesini açıkça yasaklıyor. Ancak yasanın lafzı ağırlıklı olarak ‘izinli ihraççı’ya odaklandığı için, *stablecoin*’in arkasındaki kurumun getiriyi bizzat ödemeyip üçüncü taraf anlaşmaları üzerinden kullanıcıya aktarması halinde bir ‘arka kapı’ oluşabileceği uzun süredir tartışılıyordu.

Bankacılık sektörü, yasada kalan bu tür ‘boşluklar(loopholes)’ın zamanla finansal sistem açısından risk kaynağına dönüşebileceği uyarısında bulunmuştu. Sektör temsilcileri, ‘CLARITY Yasası(CLARITY Act)’ olarak bilinen kripto piyasa yapısı düzenlemesi görüşülürken; kripto borsaları, brokerler, dealerlar gibi aktörlerin de yatırım benzeri getiriler sunmasının açıkça yasaklanmasını istemişti.

OCC, yeni taslakta GENIUS Yasası’nın getiri yasağının amacını geniş yorumlayarak, ihraççıların üçüncü taraflarla anlaşarak yasaklanmış faiz·getiriyi nihai *stablecoin* sahiplerine ‘geri döndürdüğü’ modelleri doğrudan sorunlu yapı olarak tanımladı. Kurum, ihraççıların “üçüncü tarafla yaptıkları sözleşme, mutabakat veya benzeri düzenlemeler üzerinden ödeme amaçlı *stablecoin* sahiplerine yasaklanmış faiz veya getiri ödemeyi hedefleyen dolaylı yapılara gidebileceklerini” belirtiyor.

Bununla birlikte OCC, piyasada ortaya çıkabilecek sözleşme ve iş ortaklığı türlerinin son derece çeşitli ve sürekli değişken olduğuna dikkat çekerek, her türlü dolaylı yapının tek tek sayılarak yasaklanmasının gerçekçi olmadığını kabul ediyor. Bunun yerine kurum, belirli sözleşme türlerini ilke olarak ‘yasaklı faiz·getiri ödemesi karinesi(presumption)’ altında değerlendirmeyi öneriyor.

Taslağa göre; eğer *stablecoin* ihraççısı, bir bağlı ortaklık(affiliate) ya da ilişkili üçüncü taraf(related third party) ile “faiz veya getiri ödemesine” ilişkin bir sözleşme, mutabakat veya benzeri anlaşma yapar ve bu bağlı ortaklık/üçüncü taraf da ihraççının ödeme amaçlı *stablecoin* sahiplerine, token’ı “elde tutma, kullanma veya saklama(retention) eylemiyle ‘yalnızca’ bağlantılı bir karşılık” olarak faiz ya da getiri ödemeyi taahhüt ederse, OCC bu yapıyı fiilen ihraççı tarafından sağlanan bir faiz·getiri ödemesi olarak değerlendirebilecek.

OCC, buna karşın normal ticari faaliyetleri daraltma niyetinde olmadığının da altını çiziyor. Örneğin bir üye işyerinin ödeme amaçlı *stablecoin* ile ödeme yapan müşterilere kendi inisiyatifiyle indirim tanıması, yasak kapsamına girmiyor. Aynı şekilde ‘beyaz etiket(white-label)’ modeliyle, grup dışı bir ortakla kurulan ve ödeme amaçlı *stablecoin* faaliyet gelirlerinin paylaşılmasına dayanan bazı işbirliklerinin de otomatik olarak faiz·getiri ödemesi sayılmayacağı ifade ediliyor.

Düzenlemenin nihai halini almasıyla birlikte *stablecoin* piyasasında ‘getiri odaklı’ pazarlamanın sınırlarının çok daha net çizilmesi bekleniyor. Sektörde bugüne kadar ödeme işlevi ile yatırım tipi getiri sunumu arasındaki ‘gri alan’, büyümenin ana kaldıraçlarından biri olarak görülüyordu. Ancak OCC’nin ‘dolaylı ve üçüncü taraf üzerinden yapılan ödemeleri’ de kapsayacak şekilde standartları sertleştirmesi halinde, *stablecoin* ihraççıları ile iş ortaklarının ürün tasarımlarını baştan aşağı gözden geçirmesi gerekebilir. Önümüzdeki süreçte hangi istisnaların tanımlanacağı ve hangi ölçütlerin benimsenip nihai hale getirileceği, ABD ödeme amaçlı *stablecoin* pazarında hem rekabet dengesini hem de iş modellerini belirleyecek kritik bir eşik olarak öne çıkıyor.