ABD Kongresi, kripto geliştiricilerini koruyan ‘blokzincir inovasyon’ yasasını gündeme aldı

ABD’de son dönemde, sadece ‘kod yazdıkları’ için *geliştiricilerin* ceza davası ile karşı karşıya kalması, Kongre’yi harekete geçirdi. Kongre üyeleri, kullanıcıların fonlarını fiilen ‘saklamayan ya da kontrol etmeyen’ geliştiricilerin, yasa dışı ‘lisanssız para transfer işletmesi’ kapsamında suçlanmasını engelleyecek bir yasal çerçeve oluşturmak istiyor.

ABD Temsilciler Meclisi’nde Cumhuriyetçi ve Demokrat vekillerin birlikte sunduğu ‘Blockchain Geliştirme İnovasyonunu Teşvik Yasası(Promoting Innovation in Blockchain Development Act)’, federal yasadaki 1960. maddenin(Section 1960) kapsamını yeniden daraltmayı hedefliyor. 1960. madde, şu anda ‘lisanssız para transfer işletmesi’ yürütmeyi yasaklıyor ancak son yıllarda kripto para mikserleri ve cüzdan araçlarını geliştiren yazılımcılara kadar uzanan geniş yorumuyla tartışma yaratmış durumda.

27’sinde (yerel saatle), tasarıyı sunan Temsilciler Scott Fitzgerald(Scott Fitzgerald), Ben Cline(Ben Cline) ve Zoe Lofgren(Zoe Lofgren), yapmayı planladıkları değişikliğin, 1960. maddede geçen tanımı “başkalarının dijital varlıklarını fiilen saklayan ya da kontrol eden” aktörlerle sınırlayacağını açıkladı.

Buradaki temel hedef, geliştiricinin rolünü ‘finansal aracı kurum’ faaliyetlerinden net şekilde ayırmak. Kullanıcı fonlarına hiç dokunmadan kod yazan, ağın bakımını yapan, platform inşa eden katılımcıların açıkça kapsam dışı bırakılması amaçlanıyor. Böylece sadece yazılım geliştirdikleri için ‘para transfer işletmesi’ sayılıp cezai sorumlulukla karşılaşmalarının önüne geçilmesi hedefleniyor.

Sektör örgütleri bu yaklaşımı hızla destekledi. Blockchain Association, bu adımın ABD’deki geliştiricilerin ‘düzenleyici risk’ nedeniyle yurtdışına kaçmasını azaltacağını ve ülkede inovasyonu sürdürmek için önemli bir zemin oluşturacağını belirtti. DeFi Education Fund(DEF) ise, “yazılım geliştiricilerin, finansal aracı kurumlar gibi ceza tehdidi altında kalmadan ABD’de ‘nötr teknoloji’ üretebilmesini” sağlayacağı gerekçesiyle tasarıya destek verdi. Bu iki kuruluş, mevcut uygulamanın aşırı geniş tutulduğunu, aracın nasıl kullanıldığından bağımsız olarak geliştiricilerin doğrudan cezai sorumluluk hedefi haline geldiğini uzun süredir eleştiriyordu.

Bu girişimin arka planında somut dava ve mahkûmiyetler bulunuyor. Haberlere göre, Tornado Cash geliştiricisi Roman Storm(Roman Storm) davası ile Samourai Wallet kurucu ekibine açılan dava, geliştirici topluluğu açısından başlıca ‘uyarı işareti’ haline geldi. Storm, 2025 Ağustos’unda lisanssız para transfer işletmesi yürütmek suçlamasıyla suçlu bulunarak sektöre şok etkisi yaratmıştı. Samourai Wallet ortak kurucuları Keonne Rodriguez(Keonne Rodriguez) ve Will Lonergan Hill(Will Lonergan Hill) de benzer suçlamaları kabul etti ve sırasıyla 5 ve 4 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Her iki olayda da geliştiricilerin, para transferine imkân tanıyan araçları ürettiği ancak kullanıcı varlıklarını bizzat saklamadığı ya da yönetmediği vurgulanıyor; tartışma tam da bu noktada yoğunlaşıyor.

Bununla birlikte, yeni tasarının yasalaşmasının, devam eden davalara doğrudan etkisi olup olmayacağı belirsiz. Haberlerde aktarıldığı kadarıyla, Temsilciler Meclisi’ndeki bu girişimin daha çok gelecekte benzer ceza soruşturmalarının önünü kesen bir ‘yol gösterici çerçeve’ niteliği taşıyabileceği değerlendiriliyor. Roman Storm için 27’si itibarıyla kesin ceza kararı henüz açıklanmış değil ve hakkında iki ayrı suçlama daha bulunduğu belirtiliyor.

Senato kanadında da benzer bir çizgi söz konusu. 2025 Ocak’ında, Senatörler Cynthia Lummis(Cynthia Lummis) ve Ron Wyden(Ron Wyden) tarafından ‘Blockchain Düzenleyici Kesinlik Yasası(Blockchain Regulatory Certainty Act)’ sunuldu. Bu tasarı da, “sadece kod yazmak veya ağı sürdürüp işletmek” fiillerinin federal hukuk açısından para transfer işletmesi olarak değerlendirilmemesi gerektiği fikrine dayanıyor.

Tüm bu tartışmanın özünde, blokzincir ekosisteminde ‘geliştirici’ ile ‘fonu fiilen tutan veya aracılık eden aktörlerin (custody, broker vb.)’ hukuken nasıl ayrıştırılacağı sorusu bulunuyor. Temsilciler Meclisi’nde başlayan geliştirici koruma odaklı süreç hız kazanırsa, ABD’nin kripto para düzenleme çerçevesinin ‘fonların saklanması ve kontrol edilmesi’ kriteri etrafında yeniden şekillenip şekillenmeyeceği ‘yorum’ yakından izlenecek.