Güney Kore’de Kripto Borsalarına Büyük Hissedar İçin Yüzde 20 Sınırı Planı: Geçiş Süresi 6 Yıla Uzayabilir

Güney Kore’de kripto para borsalarının ‘büyük hissedar’ payını yüzde 20 ile sınırlama planı için finansal otorite ile iktidar partisinin uzlaştığı bildirildi. Sektörden gelen sert itirazlar ise ‘yüzde 20 sınır’ ve ‘uzun *uygulama süresi*’ kombinasyonuyla yumuşatılmaya çalışılıyor. ‘yorum: Bu hamle, hem merkeziyetçilik endişelerini hem de piyasa istikrarı kaygılarını aynı pakette dengeleme girişimi olarak okunabilir.’

Güney Kore merkezli *The Korea Herald* haberine göre, Finansal Hizmetler Komisyonu(FSC) ile iktidardaki Demokrat Parti’nin dijital varlıklar görev gücü, yerel kripto para borsalarında *büyük hissedar* payını azami yüzde 20 ile sınırlandırma konusunda uzlaştı. Düzenleyici kurum, özellikle büyük borsalarda kurucu ve belirli hissedarların aşırı etkili olduğuna dikkat çekerek, uzun süredir ‘büyük ortak için hisse üst limiti’ getirme yönünde çalışıyordu.

Başlangıçta FSC, üst sınırı yüzde 15–20 aralığında, daha katı bir çerçevede uygulamayı önerdi. Ancak sektör temsilcileri, bu yaklaşımın *aşırı kısıtlayıcı* olduğunu, yönetim istikrarını bozabileceğini ve yeni yatırım çekme kapasitesini zayıflatabileceğini savunarak güçlü bir lobi faaliyeti yürüttü. Karşı hamlelerin, Upbit ve Bithumb’u da içeren 5 büyük won pariteli borsanın oluşturduğu Dijital Varlık Borsaları Ortak Konseyi(DAXA) tarafından koordine edildiği aktarılıyor. Taraflar arasındaki müzakereler sonucunda, üst sınırın nihai olarak yüzde 20 seviyesinde şekillendiği belirtiliyor.

Yeni planda sadece oran değil, ‘3 yıllık *geçiş süresi*’ de öne çıkıyor. FSC ve iktidar, kuralın hemen yürürlüğe girmesi yerine, borsalara üç yıl süre tanınmasında anlaştı. Upbit ve Bithumb’ın ülke içi kripto işlem hacminin yaklaşık yüzde 90’ını kontrol ettiği düşünüldüğünde, bu takvim bu iki dev oyuncuya ve diğer platformlara, hisse yapısını kademeli biçimde yeniden düzenleme fırsatı veriyor.

Pazarda daha düşük paya sahip olan küçük ve orta ölçekli borsalar içinse daha uzun bir geçiş dönemi düşünülüyor. Yaklaşık yüzde 20 pazar payı eşiğinin altında kalan Coinone, Korbit ve Gopax gibi platformların, ek üç yıllık süreyle birlikte toplamda 6 yıla kadar uzatılabilecek bir *geçiş imkânı* elde edeceği ifade ediliyor. Böylece aynı ‘büyük hissedar sınırı’ kuralı, piyasa içindeki konuma göre farklı hızlarda devreye alınarak ani sarsıntıların önüne geçilmeye çalışılıyor.

FSC, yürürlüğe girecek yönetmelik düzeyindeki düzenlemede dar kapsamlı istisna maddeleri de hazırladı. Basına yansıyan taslağa göre, sadece ‘yeni girişimler’ için büyük hissedar payı yüzde 34’e kadar çıkabilecek. Ancak bu esneklik mevcut borsalar için geçerli olmayacak. Yüzde 34 seviyesinin, şirketler hukukunda genel kurul kararlarını *bloke etme* olanağı sağlayan yüzde 33,3 eşiğine yakın bir nokta olması dikkat çekiyor. Bu yapı sayesinde belirli kriterleri sağlayan yeni yatırımcılara şirket üzerinde ‘tam kontrol’ yetkisi verilmezken, stratejik kararlarda *asgari veto hakkı* tanınmış oluyor.

Söz konusu ‘büyük hissedar sınırı’ kuralının, kapsamlı Dijital Varlık Temel Yasası içine entegre edilmesi bekleniyor. *Korea Economic Daily*’nin 5’inde (yerel saatle) aktardığına göre, iktidar partisinin politika komitesi aynı gün sabah saatlerinde FSC temsilcileriyle kapalı bir toplantıda taslak metnin son ayrıntılarını müzakere etmeye hazırlanıyor. Dijital Varlık Temel Yasası; stablecoin düzenlemelerinden kripto para ETF’lerinin(‘borsa yatırım fonu’ formatında) çerçevesine kadar geniş bir politika paketi içeren ‘şemsiye yasa’ niteliğinde görülüyor.

Buna karşın, tasarının parlamentodan geçip geçmeyeceği henüz net değil. Muhalefetin çekincelerine ek olarak, iktidar içinde de büyük hissedar payının bu kadar katı sınırlarla çizilmesine itiraz eden isimler olduğu belirtiliyor. ‘yorum: Meclis sürecinde oran, takvim veya istisna hükümlerinde yeni pazarlıklar gündeme gelebilir.’ Dolayısıyla, kripto para borsaları için yüzde 20’lik büyük hissedar tavanının yasama aşamasında yumuşatılıp yumuşatılmayacağı ya da ek *güvence mekanizmaları* ile birlikte yeniden şekillendirilip şekillendirilmeyeceği, piyasaların yakından takip ettiği başlıca başlıklardan biri olmaya devam ediyor.