Jeopolitik Şok Kriptoyu Vurdu: Bitcoin(BTC) 72.000 Doların Altına İndi, Piyasada ‘Aşırı Korku’ Hakim

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik hava saldırılarının altıncı gününe girmesiyle, küresel piyasalarda yeniden ‘riskten kaçış’ havası hakim oldu. Bitcoin(BTC), makroekonomik ‘hedge’ beklentisine rağmen hisse senetleri gibi riskli varlıklarla birlikte satış baskısı altında kaldı ve 72.000 dolar seviyesi aşağı kırıldı. Piyasadaki para akımının ‘altın’ ve ‘ABD Hazine tahvilleri’ gibi geleneksel güvenli limanlara yönelmesi, kripto tarafındaki zayıflığı daha da belirginleştiriyor.

Yerel saatle ABD ve İsrail’in İran genelindeki 주요 askeri ve stratejik hedefleri vurduğu hava operasyonları sürerken, yatırımcıların ‘güvenli liman’ arayışı hız kazandı. Bu tablo içinde Bitcoin 72.000 doların altına gerilerken, Ethereum(ETH) 2.100 dolar civarına çekildi, Solana(SOL) ise 90 dolar eşiğinin altına sarktı. 1 dolar = 1.481,70 won kuruna göre, Bitcoin’in 72.000 dolar seviyesi yaklaşık 106,67 milyon won, Ethereum’un 2.100 dolar seviyesi ise yaklaşık 3,11 milyon won’a denk geliyor.

Bitcoin son 24 saatte yüzde 3,1 geriledi ve kritik görülen 72.000 dolar bandını kaybetti. ‘Yorum’ Son bir haftada kademeli bir toparlanma ile 7 günlük bazda hâlâ yaklaşık yüzde 5,7 artıda olsa da, son düşüş bu toparlanmanın önemli kısmını silmiş durumda. ‘yorum’ Ethereum aynı dönemde yüzde 3,9 düşerek 2.100 dolar çevresinde işlem gördü. Başlıca büyük coinler arasında en sert gerilemeyi ise Solana yaşadı. 24 saatte yüzde 4,4 düşerek 90 doların altına inen Solana’da, 90 dolar seviyesi yatırımcı psikolojisi açısından ‘psikolojik eşik’ olarak öne çıkıyor ve bu bölgenin altına inilmesi kısa vadede oynaklığı artırabilecek bir sinyal olarak okunuyor.

Yatırımcı duyarlılığını ölçen ‘Fear and Greed Index’ (Alternative.me verileri) 22 puanla ‘aşırı korku(Extreme Fear)’ bölgesinde kalmaya devam ediyor. İlginç olan, bu endeksin geçen hafta 11 seviyesinden 22’ye yükselmiş olması. Fiyatlar gerilerken, ‘aşırı korku’nun bir miktar hafiflemiş olması, ‘piyasanın kötü senaryoları önemli ölçüde fiyatlamış olabileceği’ ihtimalini de, ‘olası bir çatışma tırmanmasını tam sindirememiş olabileceği’ ihtimalini de masada bırakıyor. ‘yorum’ Genellikle yatırımcı psikolojisi, fiyattan önce dip yapabildiği gibi, erken gelen bir ‘rahatlama’ da ilave düşüşlerin habercisi olarak görülebiliyor. ‘yorum’

Her ne kadar geniş tablo kırmızıya dönmüş olsa da, tüm segmentler aynı ölçüde baskı altında değil. CoinGecko(CoinGecko) verilerine göre Morpho ekosistemi(Morpho Ecosystem) kategorisi son 7 günde yüzde 63,1 artış kaydetti. Bu durum, ‘DeFi(DeFi·merkeziyetsiz finans)’ ekosistemi içinde bazı temalara kısa vadeli sermaye girişinin devam edebildiğini gösteriyor. Ancak bu hareketin ‘ikna edici, uzun vadeli bir alım dalgası’ mı yoksa düşüş piyasasında korelasyonu görece düşük fırsatları kovalayan ‘kısa vadeli spekülatif rotasyon’ mu olduğu henüz net değil.

Kripto para piyasalarının jeopolitik şoklar karşısında tutarlı ve tek yönlü bir reaksiyon gösteren varlık sınıfı olduğu söylenemez. 2022 Şubat’ında Rusya’nın Ukrayna’yı işgali başladığında Bitcoin’in 48 saat içinde yaklaşık yüzde 8 gerileyip ardından kısmen toparlaması, 2024 Nisan’ında İran-İsrail arasındaki füze gerilimi sonrası birkaç gün içinde gelen toparlanma örnekleri; piyasada sıkça görülen ‘panik satış → belirsizlik → en kötü senaryonun geride kaldığına dair yargı sonrası tepki yükselişi’ döngüsünü hatırlatıyor.

Bu kez ise ‘en kötü senaryo’nun kendisi sürekli güncelleniyor. Hava saldırıları tek seferlik değil, neredeyse bir haftadır aralıksız sürüyor. Buna ek olarak, Kürt isyancı gruplar ve muhalif unsurların sınır ötesi kara operasyonu ihtimalini dillendirmesi, jeopolitik risk primini daha da yükseltiyor. Uluslararası petrol fiyatlarındaki olası sert artış ‘enflasyon beklentilerini’ yeniden alevlendirebilir. Böyle bir senaryoda, başlıca merkez bankalarının ‘faiz indirimi’ beklentileri ötelenebilir ya da zayıflayabilir. ‘kelime’Faiz’ ve ‘kelime’likidite’ye son derece duyarlı olan riskli varlıklar için bu zincirleme bir ‘olumsuz makro hikâye’ anlamına geliyor.

Bitcoin’in ‘kelime’dijital altın’ ya da ‘kelime’jeopolitik hedge’ anlatısı da bu noktada test ediliyor. Bitcoin, bazı teknoloji hisselerine kıyasla görece daha dirençli görülebilir; ancak mutlak fiyat hareketine bakıldığında hisse senetleriyle birlikte aşağı yönlü ‘eş hareket’ sergiliyor. Korelasyonun düşük olması beklenen dönemlerde, riskli varlıklarla korelasyonun yeniden yükselmesi, bu anlatıya inanan yatırımcıların beklentilerini zedeliyor.

Kısa vadede piyasanın odaklandığı ana değişken, kripto varlıkların temel dinamiklerinden çok ‘Orta Doğu’da yaşanabilecek bir sonraki gelişme’ olarak öne çıkıyor. Saldırıların belirli bir eşikte sınırlı kalması ve kara harekâtı riskinin azalması halinde, geçmiş örneklerde olduğu gibi kripto piyasasında görece hızlı bir ‘tepki alımı’ ihtimali gündeme gelebilir. Düşüşten hemen önce Bitcoin’in 7 günlük bazda yüzde 5,7 yükselişini koruyor olması, ‘bekleyen alıcıların’ tamamen ortadan kalkmadığını gösteriyor.

Tersine, kara operasyonlarının genişlemesi ve bölgesel bir ‘geniş çaplı savaş’ olasılığının artması halinde, petrolün varil başına 100 dolar eşiğini zorladığı senaryolar yeniden tartışılabilir. Böyle bir durumda küresel enflasyon endişesi güçlenirken, ABD Merkez Bankası(Fed) dahil büyük merkez bankalarının faiz indirimi sinyallerini geciktirme ya da geri çekme ihtimali masaya gelebilir. Bu ise kripto para piyasası açısından ‘likiditenin hızla bozulduğu, toksik bir makro ortam’ anlamına gelecektir.

Sonuçta, ‘Fear and Greed Index’in 22 puanda olması, piyasadaki ruh halinin ‘kesin kanaatten çok belirsizlik’ içerdiğini gösteriyor. Devam eden bombardıman ve artan jeopolitik tansiyon, hâlâ kripto para piyasasının fiyatlamasında tam olarak modellendirilmesi zor bir değişken olarak duruyor. Bugünkü konjonktürde asıl risk, belirli bir ‘kelime’fiyat seviyesinden ziyade, tek bir yeni haber akışıyla tüm senaryoların yeniden yazılabilmesine yol açan ‘kelime’belirsizlik yoğunluğu’ olarak öne çıkıyor.