Güney Kore’de Bithumb’a 24,6 Milyon Dolarlık AML Cezası ve 6 Aylık Kısmi Faaliyet Durdurma Şoku

국내 주요 kripto varlık borsası Bithumb, kara para aklamayı önleme(AML) kurallarını ihlal ettiği gerekçesiyle finansal otoriteden büyük çaplı bir yaptırım aldı. Mali Bilgi Analizi Birimi(FIU), hem para cezası hem de ‘6 ay süreyle kısmi faaliyet durdurma’ kararı vererek, yerel kripto piyasasına yönelik denetimlerin sıkılaştırıldığı yönündeki genel stratejiyi bir kez daha ortaya koydu.

FIU, Bithumb’a 24,6 milyon dolar (yaklaşık 367 milyar won) tutarında idari para cezası kesti ve yalnızca yeni üye olacak kullanıcıları kapsayan hizmetler için 6 ay boyunca bazı faaliyetlerin durdurulmasını emretti. Bu yaptırım, ‘Belirli Finansal İşlemlere İlişkin Bilgilerin Raporlanması ve Kullanılması Hakkında Yasa’nın ihlaline dayanıyor. Finansal Hizmetler Komisyonu, alınan bu kararı yerel basın yoluyla kamuoyuna açıkladı.

FIU’ya göre Bithumb’ın ihlal sayısı yaklaşık 6,65 milyon adede ulaştı. Bunların yaklaşık 3,55 milyon kadarı, müşterini tanı(KYC) yükümlülüğünün yerine getirilmemesinden kaynaklanıyor ve yasal olarak zorunlu olan kimlik doğrulama adımlarının gereği gibi uygulanmadığı durumlar olarak sınıflandırılıyor. Kalan yaklaşık 3,04 milyon dosya ise engellenmesi gereken işlemlerin durdurulamadığı vakaları ifade ediyor ve bu da AML sisteminin kontrol mekanizmalarındaki eksikliklere işaret ediyor.

Faaliyet durdurma kararı yalnızca ‘yeni kayıt olacak kullanıcılar’ ile ilgili hizmetleri kapsıyor. Mevcut müşterilerin ise alım satım ile para yatırma–çekme gibi temel işlevleri kullanmaya devam edebileceği belirtiliyor. Ancak yeni kullanıcı girişinin sınırlanacak olması, kısa vadede borsanın büyüme stratejisi ve pazar payı yarışında baskı oluşturabileceği yönünde ‘yorum’ yapılıyor.

Otorite, kurumsal yaptırımlara ek olarak yöneticilere yönelik bireysel yaptırımlar da uyguladı. Bithumb üst yöneticisi(CEO) ‘dikkat uyarısı’ seviyesinde bir disiplin cezası alırken, kara para aklamayı önlemeyle ilgili raporlama yükümlülüklerinden sorumlu görevli için 6 ay süreyle görevden uzaklaştırma kararı verildi. Bu adım, AML işleyişinden ve iç kontrol mekanizmalarının etkinliğinden üst yönetimin de sorumlu tutulacağı yönünde bir sinyal olarak görülüyor.

Söz konusu ihlaller, 2024–2025 döneminde yürütülen ve ülkenin 5 büyük borsasını kapsayan yerinde denetimler sırasında ortaya çıkarıldı. Denetlenen platformlar arasında Upbit, Bithumb, Coinone, Korbit ve Gopax bulunuyor. Düzenleyici kurumun büyük borsaların tamamında AML uyum düzeyini ayrıntılı şekilde inceleme süreci yürüttüğü bu dönemde, Bithumb örneği ‘tespit durumunda sert yaptırım’ uygulanabileceğini gösteren bir örnek olarak değerlendiriliyor.

Gelişme, FIU’nun kripto piyasasına yönelik gözetim ve denetimi artırdığı bir döneme denk geliyor. Daha önce FIU, ülkenin en büyük borsası Upbit’in işletmecisi Dunamu’ya, ‘uyum süreçlerindeki boşluklar’ gerekçesiyle 3 ay süreyle kısmi faaliyet durdurma ve 35,2 milyon dolar (yaklaşık 525 milyar won) tutarında idari para cezası vermişti. Rakip borsa Korbit ise 2,73 milyon dolar (yaklaşık 41 milyar won) civarında nispeten düşük bir para cezası ile birlikte kurum uyarısı almıştı.

2014’te kurulan Bithumb, uzun süredir işlem hacmi bakımından ülkenin önde gelen kripto borsalarından biri olarak sınıflandırılıyor. CoinGecko verilerine göre de Kore pazarında işlem hacmi yüksek platformlardan biri konumunda. Mevcut kısmi faaliyet durdurma kararı, Bithumb’ın kısa süre önce kullanıcılarına Bitcoin(BTC) cinsinden ‘büyük tutarda hatalı ödeme’ yaptığı olayın üzerinden yalnızca yaklaşık bir ay geçmişken geldi. Bu da borsanın iç sistemleri ve genel kontrol yapısı hakkında piyasanın yaklaşımının daha da sertleşebileceği yönünde ‘yorum’lara neden oluyor.

Öte yandan CoinDesk, konuyla ilgili olarak Bithumb’dan resmi bir açıklama talep ettiğini ancak haberin yazıldığı ana kadar yanıt alamadığını bildirdi. Sektörde, bu yaptırımın tek seferlik bir ceza olarak kalmayıp, ilerleyen dönemde yerel borsalara yönelik KYC prosedürleri, işlem izleme ve engelleme altyapılarının daha da geliştirilmesi yönünde zorunlu adımlar getirip getirmeyeceği dikkatle izleniyor.