Brezilya’da stablecoin vergisi erteleniyor: Yeni maliye bakanı IOF planlarını yavaşlatıyor

Brezilya’nın yeni maliye bakanı Dario Durigan(Dario Durigan)‘ın, bazı kripto para işlemlerine finansal işlem vergisi IOF(Imposto sobre Operações Financeiras) uygulanmasına yönelik ‘kamuoyu görüşü toplama’ sürecini ertelemesi bekleniyor. Bu adımın, seçim yılında Kongre ile gereksiz gerilimden kaçınma ve ‘mikroekonomi’ odaklı politikalara ağırlık verme isteğinden kaynaklandığı yorumlanıyor.

24’ünde (yerel saatle), Reuters’in aktardığına göre konuya yakın kaynaklar, Durigan’ın ilgili prosedürleri yavaşlatma eğiliminde olduğunu belirtti. Durigan, eski bakan Fernando Haddad(Fernando Haddad)‘ın São Paulo eyaleti valiliği seçimlerine katılmak için istifa etmesinin ardından 20 Mart’ta maliye bakanlığı görevine geldi.

Ertelenmesi gündeme gelen kamuoyu görüşü toplama sürecinin merkezinde ‘başkanlık kararnamesi taslağı’ bulunuyor. Taslak, bazı kripto para işlemlerinin ‘döviz işlemi’ olarak sınıflandırılmasını ve böylece IOF vergisinin kapsamına alınmasını öngörüyor. Sınıflandırmanın değişmesi halinde bu işlemler basit ‘dijital varlık alım satımı’ olmaktan çıkıp döviz rejimi ve vergi çerçevesi içine gireceği için, düzenlemenin piyasa üzerinde azımsanmayacak bir etkisi olabileceği değerlendiriliyor.

Brezilya’da döviz işlemlerine uygulanan IOF oranları geniş bir aralıkta değişiyor. Ülke dışından gelen bazı fonlara ‘0,38%’ oranı uygulanabilirken; yurt dışı alışverişler, para transferleri ve yurt dışı kart harcamaları için oran ‘3,5%’ seviyesine kadar çıkabiliyor. Yurtdışına yatırım amaçlı para göndermede ise ‘1,1%’ vergi oranı tartışılıyor. Eğer stabil kripto paralar yani ‘stablecoin’ işlemlerinin bir bölümü döviz muamelesi görürse, işlem türüne göre vergi yükü değişebilecek ve sektörün ‘maliyet yapısı’ yeniden şekillenebilecek.

Piyasa tarafındaki tepki şimdiden görünür hâle gelmiş durumda. ABkripto(ABcripto), ABfintek(ABFintechs), Abracam(Abracam), ABToken(ABToken), Zetta(Zetta) gibi önde gelen sektör birlikleri yayımladıkları ortak bildiride, ‘stablecoin işlemlerine IOF uygulanmasının Brezilya Anayasası’na ve 2022 tarihli Sanal Varlıklar Yasası(Virtual Assets Law)’na aykırı ve dolayısıyla yasa dışı olduğunu’ savundu. Kurumlar, toplamda 850’den fazla şirketi temsil ettiklerini açıkladı.

Bu kuruluşların argümanı net: Stablecoin’ler ‘resmi para birimi’ değil ve idari yorum ya da tek taraflı bir başkanlık kararnamesiyle ‘döviz ürünü’ gibi ele alınamaz. Özellikle stablecoin’lerin ödeme, havale ve işlem takası gibi alanlarda giderek daha fazla kullanıldığı düşünüldüğünde, vergi ve düzenleme kriterlerinin döviz piyasasına birebir bağlanmasının hem piyasa gerçekliğini hem de mevcut hukuk düzenini çarpıtabileceği uyarıları yapılıyor.

Süreç, Şubat ayında daha fazla gündeme taşınmıştı. Brezilya Merkez Bankası’nın kripto piyasasının bir bölümünü, özellikle de bazı stablecoin faaliyetlerini, döviz düzenlemelerinin kapsayabileceği bir alan olarak sınıflandırması tartışmanın fitilini ateşledi. Bu değerlendirme, maliye bakanlığı ve vergi idaresine “o halde IOF uygulanabilir mi?” sorusunu resmen masaya koyma imkânı verdiği için ‘politik zemin’ oluşturmuştu.

Reuters ayrıca, maliye bakanlığının bazı yatırım menkul kıymetlerinde geçerli olan vergi teşviklerini kaldırma planını da askıya alabileceğini bildirdi. Piyasada, Durigan’ın göreve gelir gelmez ‘vergi normalleşmesi’ yerine, büyüme, enflasyon ve yatırımcı güveni gibi hassas göstergelere daha az zarar verecek ‘mikro düzeyde ekonomik önlemlere’ öncelik vereceği beklentisi dile getiriliyor.

Bununla birlikte görüş toplama sürecinin ertelenmesi, tartışmanın tamamen rafa kalktığı anlamına gelmiyor. Merkez Bankası’nın yaptığı sınıflandırma ile vergi idaresinin IOF incelemesi iç içe geçmiş durumda. Bu nedenle, ileride konunun ‘yasal düzenleme’ başlığı altında yeniden gündeme gelmesi ya da vergilendirmenin kapsamı daraltılmış bir biçimde yeniden ortaya çıkması ihtimali masada duruyor. Sonuçta Brezilya kripto para ekosistemi için stablecoin düzenlemesinin ve IOF vergisinin nerede netleşeceği, hem ‘işlem maliyetleri’ hem de ‘iş modelleri’ açısından önemli bir dönüm noktası oluşturabilir.